Clinton, Jessica Villerius en de doodstraf
Foto van Eva Jinek

Zo is het om te schrijven met iemand die ter dood veroordeeld is

Clinton Young (34) zit al zestien jaar in een Texaanse dodencel te wachten op zijn executie. Hij is veroordeeld omdat zijn drie vrienden zeggen dat hij twee moorden heeft gepleegd. Maar er is geen enkel bewijs. Als er niks gebeurt, zal hij op 26 oktober 2017 worden geëxecuteerd. Juriste Renate Bouwmeester en documentairemaakster Jessica Villerius zetten zich al jaren in voor een eerlijk proces, dat Young verdient. 

Still from video

In november 2001 worden er in Texas binnen korte tijd twee moorden gepleegd. Bij de eerste moord zijn vier vrienden betrokken. Bij de tweede moord zijn dat er twee van de vier, onder wie Clinton Young. Alle vier geven een volstrekt andere verklaring over wat er is gebeurd, maar Young krijgt in 2003 op 19-jarige leeftijd de doodstraf. Er is echter geen enkel DNA-, forensisch- of ballistisch bewijs.

Een ouderwetse penvriend

Bouwmeester correspondeert al tien jaar met Young. Vanuit haar rechtenstudie was ze op zoek naar iemand van wie dagelijks de mensenrechten werden geschonden. Via www.writeaprisoner.com, kwam ze bij hem terecht. Hij reageerde meteen op haar eerste brief waarin ze vooral veel over haarzelf vertelde. "Mensen die in de dodencel zitten mogen namelijk geen contact hebben met mensen in de buitenwereld. Het enige contact dat ze hebben zijn penvrienden. Dus daar zitten ze echt op te wachten." Bouwmeester was erg nerveus toen ze een brief, op een ouderwetse typemachine geschreven, terugkreeg.

"Hij keek me niet aan" 

Young vertelde in de brief dat hij al vanaf zijn negentiende op death row zat, heel erg eenzaam was en graag met mensen wil schrijven. Er ontstond een vlotte correspondentie, ze kregen een hechte band. Na twee jaar heen en weer geschrijf, is Renate hem ook gaan opzoeken. “Ik was heel erg nerveus voor de ontmoeting, het was er koud en kil, de geur van metaal was sterk. Ik zag dat Clinton door twee bewakers naar binnen werd gebracht. Hij keek me niet aan, wat ik raar vond. Iemand komt van zo ver om jou te ontmoeten. Maar toen zijn boeien waren afgedaan, vertelde hij me dat hij het vreselijk vindt om mensen te ontmoeten als hij geboeid is, dat hij mensen pas durft aan te kijken als die dinge verwijderd zijn.”

Documentaire: hij is onmogelijk de moordenaar

Jessica Villerius maakte de documentaire 'Deal met de Dood', waaruit blijkt dat Clinton Young onmogelijk de moordenaar kan zijn. Hoe werd zij betrokken bij zijn zaak? Ze was bezig met een documentaire over de doodstraf in het algemeen -waarvoor ze aan het draaien was in Amerika- toen zij een lange mail van Bouwmeester kreeg. Zij vertelde over Young, dat zij als jurist vond dat de zaak om hem heen rammelde. Toevallig zou Villerius net een dag later naar Texas vliegen om nabestaanden in een ander zaak te spreken. “Ik vroeg justitie of ik Clinton mocht spreken en dat mocht. Dus een paar dagen later zat ik al met hem te praten.”

Gebruik je common sense

Het eerste gesprek dat Villerius met Young had, ging over hoe het is om als 30-jarige op death row te zitten. Ze was toen nog niet overtuigd van zijn onschuld, want ze had de laatste jaren veel met gevangenen gesproken die allemaal zeggen dat ze niet of minder schuldig zijn. Maar bij Young merkt ze dat er écht iets aan de hand was. "Ja, waar merk je zoiets aan? Clinton propte bijvoorbeeld heel veel informatie in de laatste minuut van ons gesprek. Hij zei: "Je hoeft me niet te redden, maar kun je dit rapport nog even kijken en naar dat kijken, ik zou het fijn vinden als je daar je common sense op zou kunnen loslaten." Villerius vertelt dat ze overweldigd was toen ze buitenstond en iets voelde en zag. 

Op dat moment wist ik dat ik de komende vijf jaar weer zoet zou zijn.

Een beroep op Nederlandse kamerleden

Inmiddels heeft Clinton een executie datum gekregen. Bouwmeester zegt dat ze dacht dat hij gechoqueerd zou zijn, maar volgens haar is hij juist meer vechtlustig geworden. En daar probeert ze hem bij te helpen. Vier jaar geleden, heeft Bouwmeester een stichting opgericht: The Clinton Young Foundation. Met de stichting wil ze graag bekendheid genereren voor de doodstraf in het algemeen en die van Young in het bijzonder. "Er is een brief gegaan naar de Nederlandse Kamerleden. Die hebben inmiddels vragen gesteld aan de minister van Buitenlandse Zaken en het verzoek of hij naar de gouverneur in Texas wil gaan om te pleiten voor de zaak." Zo'n actie kan volgens Bouwmeester wel degelijk succes hebben. "Onlangs is in Virginia onder druk van Engeland, een doodstraf voor het eerst omgezet in een levenslange gevangenisstraf." 

Iedereen verdient rechtvaardigheid

Villerius benadrukt dat het specifieke verzoek niet is om Young vrij te krijgen, maar om hem een nieuwe en rechtvaardige rechtszaak te geven. "Clinton heeft nooit zijn kant van het verhaal mogen vertellen. En dat terwijl het bewijs tegen de andere verdachten zich waanzinnig opstapelt. Het is niet alleen een gevoel van ons. Het is op zijn minst een gerechtelijke dwaling."

En als het toch misgaat? Bouwmeester zal in elk geval bij de executie van Young aanwezig zijn. “Ik heb hem ooit gezegd, mocht het zover komen, dat ik er dan bij zal zijn, zodat er in elk geval iemand bij zijn executie is, die niet wil dat hij sterft.”