Moeder van 11-jarige Lili en de 12-jarige Howick in haar eentje uitgezet
Foto van Eva Jinek

Armeense moeder zonder haar kinderen uitgezet: mag dat?

Er is in Nederland grote verontwaardiging over de uitzetting van Armina Hambartsjumian. Deze moeder van de in Nederland opgegroeide kinderen Howick en Lili is in haar eentje op het vliegtuig naar Armenië gezet. Howick (12) en Lili (11) bleven achter. Waar zij op dit moment verblijven, is niet bekend. Niet eerder in Nederland was er sprake van gescheiden uitzetting. We praten over de uitzetting met Martin Vegter (jurist kinderrechten & migratie bij 'Defence for Children'), Eleonoor van den Dool (initiatiefnemer van een demonstratie om het gezin in Nederland te houden) en Maryse van Uden (vriendin van Armina).

Beeld van de video

Geen Kinderpardon

De kinderen wonen al negen jaar in Nederland en zijn hier geworteld. Toch is de beslissing genomen dat ze moeten worden uitgezet en terug moeten gaan naar een land dat ze helemaal niet kennen. Ze komen niet in aanmerking voor het Kinderpardon, omdat het gezin in het verleden niet zou hebben meegewerkt aan vertrek uit Nederland.

Geen toekomst in Armenië

Maryse van Uden, goede vriendin van de familie, heeft een kort telefoontje gehad van Armina. "Ze vertelde dat ze goed is aangekomen in Armenië en klonk eindelijk rustig." In het detentiecentrum waar Maryse haar een dag eerder had bezocht was ze 'overstuur, vermoeid, heel erg in de war. Ze miste ze haar kinderen ook ontzettend.' Maryse heeft haar daar proberen te overtuigen om niet van haar kinderen te scheiden, maar het is haar niet gelukt. Armina wilde haar ook niet vertellen waar de kinderen zijn. Dit gedrag komt volgens Maryse voort uit het oprechte geloof van Armina dat haar kinderen in Armenië geen toekomst hebben. 

Wordt er gekeken naar de belangen van de kinderen? 

Wat Martin Vegter (jurist kinderrechten & migratie bij Defence for Children) in deze zaak het meest steekt, is dat het weer eens een zaak is waarin helemaal niet wordt gekeken naar de belangen van de kinderen. “Dat gebeurt keer op keer, dat vinden we eigenlijk onverteerbaar.” Ook zet hij vraagtekens bij de gescheiden uitzetting van Armina en haar kinderen: "Wat is het belang van de overheid in deze? Wat hebben ze hiermee te winnen?"

Eerste keer gescheiden uitzetting

Zag ze het niet aankomen? Moeder Armina procedeert al sinds 2009 tegen deze uitzetting, maar steeds weer werd er door de rechter gezegd dat de uitzetting gerechtvaardig was. Toch is het feit dat de kinderen inmiddels al negen jaar en drie maanden in Nederland wonen volgens Vegter voldoende reden om deze zaak onder het Kinderpardon te laten vallen. Daarvoor is de regeling immers in het leven geroepen: om gewortelde kinderen te beschermen. Helaas speelt in de praktijk het belang van kinderen geen enkele rol, volgens de jurist. Het afwijzen van het Kinderpardon gebeurt volgens hem keer op keer, maar dat men zover gaat als tot gescheiden uitzetting is voor hem de eerste keer. "Dit gaat wel heel erg ver."

Waarom blijft het Kinderpardon een ondergeschoven kind?

Volgens Vegter is er rond de verkiezingstijd een motie aangenomen om het Kinderpardon beter te maken, maar deze werd doorgeschoven naar de formatietafel van het komende kabinet. Vervolgens heeft de Tweede Kamer het thema tot controversieel bestempeld, waardoor het ook niet meer vatbaar is voor een Kamerdebat. Ondertussen vinden er wel gewoon uitzettingen plaats. Een onwenselijke situatie, aldus Vegter.  

Kinderen protesteren!

De vriendjes en vriendinnetjes van Howick en Lili hebben hun stem ook laten horen. Ze demonstreerden met een protestmars vrijdag 11 augustus in Den Haag. Hun pleidooi was gericht aan staatssecretaris Dijkhoff. "Denk nog eens na over deze zaak. Howick en Lili  horen hier gewoon, ze zijn net als ons." Eleonoor van den Dool, moeder van een schoolgenootje, is de initiatiefnemer van deze protestmars. Of ze gelooft dat het werkt, daarover heeft ze geen sterke gedachten. Maar ze had gehoopt dat de wonderen de wereld niet uit zouden zijn. 

Worden kinderen nu de dupe van beslissingen van hun ouders?

Door de protesten werd Dijkhoff toch niet overtuigd. De staatssecretaris verklaarde: ”Helaas heeft de moeder de beslissing gemaakt om niet met de kinderen te vertrekken. De gevolgen hiervan zijn uitvoerig met haar besproken.” Volgens Vegter legt de staatssecretaris hiermee de volledige verantwoordelijkheid neer bij de moeder en worden de kinderen zo verantwoordelijk gesteld voor het gedrag van de ouder. Dat is volgens hem illustratief voor hoe er met de Kinderpardonregeling wordt omgegaan: "Er zijn allerlei criteria in de regeling verweven zodat je eigenlijk geen schijn van kans maakt." Ook gaat de staatssecretaris volgens hem voorbij aan de verantwoordelijkheid van de staat in deze. "Kinderen worden op de eerste plaats als vreemdeling gezien, op de tweede plaats als kind. Voor ons moet die andersom. Zelfs in het geval als een ouder verwijtbaar of laakbaar gedrag heeft vertoond."