Annelot stopte de weegschaal een jaar geleden in de kast
Emma van Bergeijk
Emma van Bergeijk
Contributor

Annelot stopte de weegschaal een jaar geleden in de kast

Als je op Instagram naar #bodypositive zoekt, krijg je ruim tien miljoen hits. Alles komt voorbij: sinaasappelhuidjes, rollen en striae. Ze dragen het met trots. Drie jonge vrouwen vertellen over de liefde voor hun lijf.

Annelot stopte de weegschaal een jaar geleden in de kast
Annelot stopte de weegschaal een jaar geleden in de kast

Acceptatie en liefde voor ieder lichaam, in elke maat, elke vorm en elke kleur. Dat is waar de beweging over gaat. Het begon als het jongere zusje van de feministische 'fat acceptance movement' in de Verenigde Staten eind jaren zestig. Het doel: korte metten maken met fat shaming.  

Nog meer dan in de jaren zestig wordt er gestreden voor acceptatie van alle soorten lichamen. De afgelopen jaren lijkt er namelijk sprake van een verandering in mentaliteit op het gebied van ons schoonheidsideaal. En door de groei van sociale media werd die verandering steeds duidelijker zichtbaar, stellen onderzoekers

Ik probeer te focussen op de goede aspecten van mijn lichaam

Vera Camilla

Met name op Instagram, zijn er nogal wat accounts te vinden die het lichaam vieren. Deze schieten als paddenstoelen uit de grond door een groeiende afkeer tegen onmogelijke schoonheidsidealen en tegelijkertijd een stijgende vraag naar een diverser beeld van het lichaam. 

Focus op de goede aspecten van het lichaam

"Door het plaatsen van foto’s die onrealistische schoonheidsidealen bestrijden, kunnen we het hele systeem veranderen", schrijft de Britse Megan Crabbe op Instagram.

Ook in Nederland heeft de beweging prominente aanhangers. Zo kaarten bijvoorbeeld vloggers VeraCamilla, Dee en model Joann van den Herik aan dat ieder lichaam anders is, maar daarom niet minder mooi. "Ik probeer te focussen op de goede aspecten van mijn lichaam", zegt Vera Camilla in haar Youtube-serie 'Lichaamstaal'. 

Kwart jonge Nederlandse vrouwen heeft overgewicht

Los van deze positieve geluiden zijn er ook vrouwen die zich ontevreden voelen over hun overgewicht. In Nederland  zijn er vooral veel jonge vrouwen die een ‘te hoog’ gewicht hebben. Zo blijkt uit recent onderzoek van het CBS dat bijna een kwart van de jongeren tussen de achttien en 25 jaar te zwaar is volgens de Body Mass Index (BMI). 

We spraken drie vrouwen met overgewicht uit deze groep, over de kijk op hun lichaam en wat body positivity eigenlijk voor hén betekent.

Annelot: "Dun willen zijn, zette mijn leven op pauze"

Annelot stopte de weegschaal een jaar geleden in de kast
Annelot stopte de weegschaal een jaar geleden in de kast

Toen Annelot Vijfhuize (22) uit Stadskanaal achttien was, ontwikkelde ze een eetstoornis. "Ik raakte geobsedeerd met cijfers en creëerde een angst voor eten." De boulimia zorgde ervoor dat ze eetbuien kreeg, waardoor ze nu te zwaar is.

Als ik een frietje bestel, krijg ik altijd afkeurende blikken

Annelot

"Ik was nooit dik", vertelt Annelot. Door haar eetstoornis viel ze niet af, maar kwam ze juist erg veel aan. Haar gewicht bevat nu drie cijfers. "Veel mensen denken dat dik zijn een keuze is, maar dat is een misvatting." 

Klassieke 'fat shaming'

De weegschaal bepaalde iedere dag de stemming van Annelot. Ze voelde zich geen onderdeel van de maatschappij en zag zichzelf als smerig en ongedisciplineerd. Dagelijks wordt ze geconfronteerd met opmerkingen over haar gewicht. 'Klassieke fat shaming', volgens haar. 

"Als ik een frietje bestel, krijg ik altijd afkeurende blikken. Ook bij mijn eigen familie krijg ik opmerkingen als 'Zou je dat nou wel doen?' of 'Ben je weer dikker geworden?'" Zoiets komt hard aan, ook al zitten er volgens haar meestal geen kwade bedoelingen achter. "Die vragen bleven lang in mijn hoofd circuleren en dreven mijn hoofd op hol als ik zelfs maar een appel wilde eten."

Ze stopte de weegschaal een jaar geleden in de kast – en daar ligt hij nog steeds. Ook kocht ze het boek 'Body Positive Power' van Megan Jayne Crabbe en ging werken bij een modemerk voor grote maten. Ze was helemaal klaar met de opmerkingen die ze continu kreeg. "Ik was eraan gewend dat iedereen een mening had over mijn uiterlijk, maar het is mijn zaak."

Dik zijn hoort bij mij

Annelot

Ze kan het inmiddels beter loslaten. "Er viel een enorme last van mijn schouders. Ik zag in dat er belangrijkere dingen in het leven zijn", zegt Annelot. "Dik zijn hoort bij mij, net als dat mijn schoenmaat 41 is en dat ik blauwe ogen heb."

Volgens Annelot wordt de beweging nog wel eens verward met het promoten van obesitas. "Het gaat niet om gezondheid, maar om neutraal kijken naar je uiterlijk. Dat kan net zo goed over lengte, huidskleur of handicap gaan."

Afvallen hoeft ze niet meer. Ze is nu blij met wie ze is. "Dun willen zijn zette mijn leven op pauze. Mocht ik afvallen, dan is het goed. Zo niet ook. Als ik maar kan doen wat ik wil, ongeacht mijn omvang."

Yamini: "Veroordeel mij niet als je mijn verhaal niet kent"

Yamini: "Ik moet beseffen dat ik er mag zijn als mens"
Yamini: "Ik moet beseffen dat ik er mag zijn als mens"

Al een lange tijd kampt Yamini Olsder (23) met een depressie. Daarom slikt ze sinds vier jaar antidepressiva. Daar ligt dan ook de oorzaak van haar ernstige overgewicht. "Lichamelijk voel ik me gezond, maar mentaal niet."

Ik moet beseffen dat ik er mag zijn als mens

Yamini

Yamini is klein van stuk en en weegt 93 kilo: ze heeft overgewicht. Op haar werk in de gehandicaptenzorg wordt ze vrijwel dagelijks geconfronteerd met haar uiterlijk . "Mijn cliënten zijn heel eerlijk, die zeggen gewoon wat ze zien." Die confrontatie kan ze wel hebben. Erger vindt ze het om kleding te kopen. "Ik pas nooit in leuke kleren. Dat vind ik misschien wel het meest confronterend aan te zwaar zijn."

Ook kleding uittrekken, vindt ze moeilijk. Als ze iets uit wil doen op het strand of een zonnig terras, is ze bang dat mensen haar vetrollen zien. "Ik voel de ogen altijd prikken." Daarom draagt Yamini vaak wijde shirts. "Ik weet dat ik het niet zo zwaar zou moeten nemen, maar ik vind het heel moeilijk om die knop om te zetten. Ik moet leren beseffen dat ik er mag zijn als mens."

Veel verwijten naar dikke mensen

Ze is enigszins sceptisch over body positivity en twijfelde lang of het iets voor haar was. want ze wil overgewicht door haar eigen ervaringen absoluut niet stimuleren. Via een kennis leerde ze de beweging kennen. Ze hoorde haar er op de radio over vertellen. Dat was toch een steuntje in de rug. "Het geeft een sterk tegengeluid aan de maatschappelijke fixatie van dun moeten zijn. Het wordt dikke mensen altijd verweten dat ze te zwaar zijn."

Volgens haar diëtiste is het door de medicatie heel moeilijk om af te vallen. Daarom is het voor Yamini van belang om in ieder geval een beter zelfbeeld te krijgen. "Ik kan mezelf blijven verwijten dat ik overgewicht heb, maar ik kan ook leren om er vrede mee te hebben."

Mijn brede heupen en rollen zijn er nu eenmaal

Yamini

Volgens haar is het dan ook meer een mentaliteit dan een beweging. "Voor mij betekent het: proberen een positiever zelfbeeld te krijgen", zegt ze. "Ik leer langzaam te accepteren dat mijn brede heupen en rollen er nu eenmaal zijn." Tegen alle mensen die haar kwalijk nemen dat ze te dik is, wil ze dan ook zeggen: "Jij kent mijn verhaal niet, dus stop met me te veroordelen."

Puck: "Ik wist niet dat ik model ook zou kunnen worden"

Puck: "Ik ben normaal"
Puck: "Ik ben normaal"

"Ik ben normaal", vindt Puck Verhoeven (20). Ze ziet zichzelf niet als iemand met overgewicht en schaamt zich ook niet voor haar lichaam. Toch durfde ze nooit achter haar droom om model te worden aan te gaan. Nu komt daar misschien verandering in.

Puck balanceert volgens de BMI op het randje van overgewicht. Soms krijgt ze 'grappige' opmerkingen over haar uiterlijk. "Leuke onderkin", zei een vriend. Verhoeven kon er niet om lachen. "Er heerst een vertekend beeld. De wereld wordt er niet beter op als dikke mensen belachelijk worden gemaakt."

Cellulitis en striae zijn normaal

Dankzij de sterke vrouwen in Puck’s omgeving en op het internet kreeg haar zelfvertrouwen een flinke boost. Ze dook op sociale media, waar ze naar eigen zeggen nu 'totaal verslaafd' aan is. Ze is niet weg te slaan van Instagram, Pinterest en het kijken van vlogs. "Ik schaamde me altijd voor mijn cellulitis en striae, maar dankzij vrouwen op het internet zag ik dat het wel normáál is", vertelt ze.

Volle vrouwen zijn net zo mooi als slanke vrouwen

Puck

"Zijn zij ineens minder vrouw omdat ze te dik zijn? Volle vrouwen zijn net zo goed mooi als slanke vrouwen", vindt Puck. Toch heeft ze ook een punt van kritiek: "De groep bestaat uit dezelfde soort witte vrouwen." Dat verbaast haar, want ze denkt dat niet alleen alle soorten vrouwen zich er in zouden kunnen vinden, maar ook sommige mannen.

Ze wilde altijd al model worden, maar Puck dacht niet dat dit met haar lichaam ooit zou kunnen. Mede dankzij haar plussize voorgangers en Instagram-idolen Ashley Graham, Sonny Turner, Felicity Hayward en Laila Loves ziet ze nu in dat het wél kan. Onlangs zag ze een advertentie waarin modellen werden gevraagd zich te melden en nu denkt ze erover na om zich op te geven. "Ik vind dat vormen gezien mogen worden."