Foto: Unsplash
Foto van Eva Jinek

Juist doordat we constant samen zijn, voelen we ons vaak eenzaam

Neem af en toe bewust een moment voor jezelf (ja, ook zonder telefoon). Dan voelen de momenten dat je onverwacht alleen bent niet aan als eenzaam. Dat is het nieuwe inzicht van de Noorse filosoof Lars Svendsen.

Foto: Unsplash
Foto: Unsplash

Iedereen voelt zich wel eens eenzaam. Soms overvalt het je als je op een zaterdagavond alleen in je bed ligt, maar het kan evengoed gebeuren op een feestje vol met vrienden. Sterker nog, 4 procent van de Nederlanders boven de 15 jaar voelt zich eenzaam. En dat is een probleem waar we iets aan moeten doen. Maar de oplossing is niet per se meer contact opzoeken, stelt Svendsen.

Alleen zijn is zo slecht nog niet

In zijn boek ‘A Philosophy of Loneliness’ duikt Svendsen in de wereld van de eenzaamheid. Daarvoor kijkt hij naar de nadelen van alleen zijn, maar ook naar de positieve kanten. Want de negatieve kanten ervan worden zwaar overdreven, stelt de filosoof.

“Er is helemaal geen toename van eenzaamheid, alleen de aandacht ervoor is toegenomen,” legt de Svendsen uit. “Als je alleen bent is dat niet per se positief of negatief, het is een neutrale situatie,” aldus de filosoof. “Die situatie kán omslaan in eenzaamheid. Dat negatieve gevoel, dat je trouwens ook kunt krijgen wanneer je je in gezelschap bevindt, is de nare kant van alleen-zijn. Maar alleen-zijn kan ook uitmonden in solitude, zoals ze het in het Engels zeggen.”

Je bent niet alleen met jezelf, je bent samen met jezelf

Filosoof Lars Svendsen

Eenzaamheid vs. solitude

En solitude is juist weer een hele positieve vorm van afzondering. Je kent het wel: dat moment dat je ein-de-lijk thuis bent en op de bank zit met je favoriete versnapering. En je uitermate content bent dat er niemand om je heen is. Dat is precies de soort eenzaamheid die we vaker zouden moeten ervaren.

Foto: Unsplash
Foto: Unsplash

Svendsen: “Je zou kunnen zeggen: in eenzaamheid ben je alleen met jezelf, terwijl je in solitude samen met jezelf bent. Je ervaart de afwezigheid van anderen dan niet als een gebrek, maar juist als een mogelijkheid om te genieten van je eigen aanwezigheid. Maar in onze tijd lijken mensen steeds minder in staat om te genieten van alleen-zijn. We zijn slecht geworden in tijd met onszelf doorbrengen.”

We zijn juist té sociaal

En dat komt volgens hem omdat we tegenwoordig continu met elkaar verbonden zijn. Momentje te doden terwijl je wacht op de bus? Even je ma appen! Sta je te lang stil voor een stoplicht? Perfect moment om even je Facebookfeed te checken. Zelfs op het toilet zijn we nog druk bezig met collega’s taggen in grappige kattenfilmpjes (wij in ieder geval wel). En als we niet onze sociale heil in het wereldwijde web zoeken, plannen we onze agenda wel tot de nok vol met feestjes en andere sociale gelegenheden.

We voelen ons eenzaam omdat we hypersociaal zijn

Lars Svendsen

Svendsen legt uit: “Doordat we zo ontzettend sociaal zijn, voelen we ons zonder anderen veel sneller eenzaam dan een paar decennia geleden. Dus is er sprake van meer eenzaamheid de afgelopen jaren? Nee, de grafieken staan vol horizontale lijnen. Maar er lijkt wel sprake te zijn van een verschuiving in de oorzaak ervan: we voelen ons niet eenzaam omdat we regelmatig alleen zijn, we voelen ons eenzaam omdat we zo hypersociaal zijn geworden.”

Foto: Unsplash
Foto: Unsplash

Dit is wat wel wel nodig hebben

Kortom: wat we nodig hebben is niet méér contact. Wat we nodig hebben is dieper contact. Een echt goed gesprek met je collega. Een middagje niets doen met je partner. Of niet uitgepraat raken over een film die je net gezien hebt.

Een wijze les, zo dunkt ons.

Benieuwd geworden naar het hele interview in Filosofie Magazine en hoe dit verhaal zit bij mensen die chronisch eenzaam zijn? Lees het door op de onderstaande link te klikken.

Bron: 
Filosofie