Foto: Unsplash
Foto van Eva Jinek

Deze documentaire liet heel Nederland zien hoe voltooid leven er echt uitziet

Hij hielp zijn 99-jarige moeder met haar zelfgekozen dood en maakte er een aangrijpende docu over. Albert Heringa’s verhaal is vandaag opnieuw relevant, want hij is veroordeeld tot 6 maanden voorwaardelijke celstraf. 

Foto: Unsplash
Foto: Unsplash

“Ontzettend eigenwijs en heel eigenzinnig,” zo wordt Marie ‘Moek’ Heringa door haar kleinkinderen omschreven in de aangrijpende documentaire ‘De Laatste Wens van Moek’. Deze documentaire werd in 2010 al uitgezonden en betekende het startsein van de discussie rond voltooid leven in Nederland.

In de documentaire zie je namelijk hoe Moek (op dat moment 99 jaar oud) ervoor kiest om een einde aan haar leven te maken. Ze was ‘klaar met leven’, maar de huisarts wilde niet helpen met haar euthanasieverzoek. Er was namelijk geen sprake van ‘ondraagbaar en uitzichtloos lijden’. Moek was het daar niet mee eens en begon pillen te verzamelen om toch op een waardige manier een eind aan haar leven te maken.

Een dodelijk bakje vla

Daar kwam haar (stief)zoon Albert Heringa achter en hij besloot te helpen met het verzamelen van de benodigde pillen. Op 7 juni 2008 mengde Albert de pillencombinatie door een bakje vla, waarna Moek dit dodelijk bakje naar binnen lepelde. Op de beelden van dit moment hoor je haar zeggen hoe bang ze de afgelopen dagen was dat het wellicht toch fout zou gaan, maar dat ze zich nu nergens zorgen over maakt. Ze dronk nog een glaasje Martini en stierf vredig in haar eigen huis.

Waarschijnlijk was niemand hier ooit achter gekomen, als Albert niet het hele proces had  gefilmd en er een documentaire over had gemaakt. Het verhaal van Moek werd een voorbeeld van hoe moeilijk het is om op een waardige manier een einde aan je leven te maken.

 

Waarom nu?

Waarom schrijven we nu over een documentaire van pak ‘m beet acht jaar oud? Nou, omdat hij vandaag weer heel actueel is. Albert is namelijk veroordeeld tot zes maanden voorwaardelijke celstraf. Want wat hij heeft gedaan, is strafbaar. In Nederland mag je iemand niet helpen met zelfdoding.

Albert Heringa in 2013 in de rechtszaal. Foto: ANP
Albert Heringa in 2013 in de rechtszaal. Foto: ANP

Dit ging eraan vooraf

In 2012 werd Albert Heringa door het Openbaar Ministerie (OM) vervolgd. Dat was het begin van een zaak die zich al jaren voortsleept. Het gaat namelijk om een ingewikkelde afweging. Aan de ene kant is het wettelijk verboden om te assisteren bij zelfdoding, tenzij je arts bent. Aan de andere kant beroept Albert Heringa zich op overmacht. Hij voelde een ‘morele plicht om zijn moeder te helpen bij een waardige, humane en pijnloze dood’.

Wat deze zaak extra ingewikkeld maakt, is dat de praktijk van euthanasie in Nederland de afgelopen jaren sterk veranderd is. Als Moek nu naar een arts was gegaan met haar euthanasievraag, was ze hoogst waarschijnlijk wel geholpen. En had Albert zijn moeder nooit hoeven helpen.

Ik ga door tot de laatste snik

Albert Heringa

Dat het een hele ingewikkelde kwestie is, blijkt uit de jarenlange rechterlijke uitspraken over deze zaak. De rechtbank in Zutphen bevond Heringa in 2013 schuldig aan hulp bij zelfdoding, maar legde ze hem geen straf op. In 2015 keurde het gerechtshof in Arnhem anders: Albert was niet strafbaar. Maar vandaag werd hij door het gerechtshof in Den Bosch veroordeeld tot zes maanden voorwaardelijke celstraf.

Deze discussie is nog niet klaar

Het einde van deze discussie is nog niet in zicht, want Heringa is niet van plan zich neer te leggen bij het vonnis. "Ik ontken niet dat ik mijn moeder heb geholpen bij haar dood maar het gaat om de context,'' verdedigde hij zich na het vonnis. “Ik ben dit aangegaan om het af te maken. Als het aan mij ligt is de strijd nog niet afgelopen. Het gaat niet alleen over mij. Het gaat mij om de aandacht voor het voltooide leven. Deze uitspraak maakt me strijdbaar. Ik ga door tot de laatste snik."

Dit onderwerp is ongelofelijk ingewikkeld en beladen omdat het gaat om één van de moeilijkste ethische dilemma's van deze tijd: hoeveel is het leven waard en in welke mate hebben wij het recht om zelf te bepalen over ons leven en onze dood?

 

Geen zwart-wit-discussie

Deze discussie is niet zwart-wit en juist daarom laat Moeks verhaal een hele belangrijke menselijke kant van het debat zien. Mocht je hem nog niet hebben gezien, dan is dit je kans.

En we horen graag van jullie wat jullie vinden van de voltooid leven-discussie. Laat dus vooral een comment achter!