.
Foto van Eva Jinek

Japanse vrouwen laten hun verplichte hakken thuis

Het zal je vast niet ontgaan zijn: de opstand van Japanse vrouwen tegen het verplicht dragen van hoge hakken op de werkvloer. Vorige week kreeg het verzet wereldwijd aandacht middels de #KuToo-campagne, die meer dan 23.000 handtekeningen voor een petitie opleverde. Volgens The Guardian is de campagne niet zomaar een verzet, maar een reactie op een eeuwenoude traditie van genderongelijkheid in Japan.

Yumi Ishikawa
Yumi Ishikawa, oprichtster #KuTooANP Foto

Een korte recap van vorige week. Actrice en freelance schrijver Yumi Ishikawa dient een petitie in bij de Japanse minister van Gezondheid, Werk en Welzijn. Ze strijdt niet tegen hoge hakken, maar vóór keuzevrijheid voor vrouwen op de werkvloer. Momenteel is die er nog niet, aangezien bij Japanse organisaties hoge hakken een verplicht onderdeel zijn van de dresscode voor vrouwelijke werknemers.  

Uit Ishikawa’s frustratie over de strikte kledingvoorschriften op werk kwam #KuToo tot stand - een woordspeling met de woorden kutsu (schoenen) en kutsuu (pijn). De frustratie over de verplichting leeft onder vrouwen en zo leidde de beweging tot meer dan 23.000 handtekeningen voor de petitie.

'Kledingvoorschriften horen bij bedrijfscultuur'

De minister van Gezondheid, Werk en Welzijn, Takumi Nemoto, biedt weerstand. Hij geeft aan dat in veel gevallen hakken zowel "nodig zijn als gepast". Er gelden immers strikte regels voor zowel mannen als vrouwen. Kledingvoorschriften zijn in Japan onderdeel van de bedrijfscultuur en werkethiek.

En toch is er een belangrijk verschil tussen het nette pak voor mannen, en de hoge hakken voor vrouwen, betoogt Summer Brennan voor The Guardian. Zo gaan hoge hakken vaak gepaard met pijn, belemmerde beweging en onderdrukking.

Ter verduidelijking blikt ze terug op de 20ste eeuw, waarin hoge hakken hun vaste intrede maakten op de werkvloer. Hakken stonden symbool voor vrouwelijkheid en juist daarom werden ze onderdeel van het vrouwelijke werktenue, als tastbare tegenhanger van de nog altijd mannelijke werkomgeving. Hakken werden op die manier het toonbeeld van power dressing.

Hakken als ‘krachtmiddel’ ter compensatie van het tekort aan invloed op de werkvloer. Dat klinkt nogal tegenstrijdig.

Traditie

De afwijzende houding van Nemoto belichaamt een oude Japanse traditie. En dan hebben we het niet over hakken op de werkvloer, maar over de patriarchale traditie in het land. Japan kampt namelijk al jaren met genderongelijkheid, zo blijkt uit het Global Gender Gap Report in 2018 van World Economic Forum. Op de Global Gender Gap Index, een lijst van 149 landen, staat Japan op plek 110. Een lage score voor een land dat doorgaans bestempeld wordt als ‘modern’ en ‘welvarend’. Ter illustratie: Japan staat op de derde plaats van wereldeconomieën.  

In Japan domineren mannelijke bewindvoerders zowel het bedrijfsleven als de politiek. De grote gender-ongelijkheid gaat gepaard met diepgewortelde opvattingen over traditionele man-vrouw rollen. Zo verwijten enkele hoge politieke bestuurders vrouwen regelmatig de bevolkingsafname in Japan en roepen ze op tot het baren van minimaal drie kinderen.

Japanese traditional women
Vintage posterVoices of East Anglia

Hoop

Dankzij #KuToo komt het seksismedebat in Japan weer op gang. Dit biedt een sprankje hoop aan Japanse vrouwen. Minister President Abe Shinzo introduceerde enkele jaren geleden al een progressiever en inclusiever beleid voor vrouwen in de politiek. Vooralsnog heeft dit beleid nog maar weinig vruchten afgeworpen, maar er is in ieder geval sprake van een vooruitstrevend geluid.

Vrouwen zoals Ishikawa beseffen dat ze zelf een verschil kunnen maken en vormen een voorbeeld voor anderen. Dergelijke maatschappelijke initiatieven dagen de diepgewortelde denkbeelden over vrouwen uit. Gelijkheid ontstaat stapje voor stapje. Zonder hakken verloopt dit hopelijk een stukje sneller in Japan.

Bron: 
The Guardian
Bron: 
Wikimedia
12 juni 2019 15:30