Corry Tendeloo gaf Nederlandse vrouwen een stukje ongekende vrijheid
Lizzy van Hees
Lizzy van Hees
Online redacteur

Corry Tendeloo gaf Nederlandse vrouwen een stukje ongekende vrijheid

‘Tante Corry’ verdient een standbeeld. Tenminste, als het aan Madeleijn van den Nieuwenhuizen en zevenduizend andere mensen ligt. Het verhaal van Corry Tendeloo staat symbool voor vergeten vrouwen in Nederland.

Corry Tendeloo gaf Nederlandse vrouwen een stukje ongekende vrijheid
Corry Tendeloo gaf Nederlandse vrouwen een stukje ongekende vrijheidPetitiefoto en krantenknipsel van herdenking aan Corry

Je kent haar misschien beter onder haar Instagram-pseudoniem ‘Zeikschrift’, Madeleijn van den Nieuwenhuizen schudt Nederlandse media al enige tijd geregeld wakker door redacties op hun blinde vlekken te wijzen. Op die manier probeert ze een dialoog te creëren over onder meer gelijkheid en inclusiviteit.

Zegels voor economische vrijheid

Sinds kort heeft Madeleijn ook een maandelijkse column in Vogue. In het laatste nummer raakt haar column een persoonlijke noot. Ze beschrijft hoe haar oma met een bijna ‘religieuze toewijding’ haar vrijheid kocht bij de supermarkt. Ze spaarde zegeltjes bij de kassa tot ze die mocht inruilen voor contante guldens. Deze guldens kon de oma van Madeleijn vervolgens uitgeven naar hartenlust.  Het geld dat opa binnenbracht voor het gezin stond namelijk enkel onder zijn supervisie. Oma hád wel gewerkt, maar werd gedwongen ontslagen de dag dat ze het ja-woord gaf.

In 2019 kunnen we ons dit scenario bijna niet meer voorstellen. Maar de vrijheid die vrouwen tegenwoordig in Nederland hebben is alles behalve vanzelfsprekend en eigenlijk pas recentelijk verworven. Madeleijn haar nieuwsgierigheid werd geprikkeld toen ze het leven van haar oma besprak met haar ouders. De student rechts- en politieke geschiedenis besloot op onderzoek te gaan naar dit stukje ‘vaderlandse’ geschiedenis. Ze speurde een legio aan boeken af op zoek naar de institutionele wetten en normen die haar oma vrijwel volledig afhankelijk maakten van haar man.

De motie-Tendeloo

“De Nederlandse overheid had een reglement dat bepaalde dat gehuwde vrouwen niet bij de overheid mochten werken. Op die manier konden ze zich volledig wijden aan de verwachtte zorgtaak voor het gezin. Ik ontdekte dat deze absurde regel pas in 1956 werd afgeschaft”, vertelt Madeleijn. “Vrouwen zoals mijn oma, die voor haar huwelijk secretaresse was in overheidsdienst, werden dus op de dag van hun huwelijk ‘eervol ontslagen’”, vervolgt ze.

Je tekende als vrouw dus een onderwerpingsverdrag

Madeleijn van den Nieuwenhuizen

Daarnaast werden getrouwde vrouwen in het burgerlijk wetboek aangeduid als 'handelingsonbekwaam', wat betekende dat ze - net als kinderen en geesteszieken - niet in staat werden geacht beslissingen te nemen. Ze mochten geen hypotheek of verzekering afsluiten, mochten niet zelfstandig op reis en áls ze loon verdienden moesten ze dit afstaan aan hun man. Hij besliste. “Feitelijk tekende je als vrouw dus een onderwerpingsverdrag op het moment dat je het huwelijksbootje instapte”, constateert Madeleijn.

“En weet je wat pas echt vreemd is?”, vervolgt ze. “Dat niemand de naam kent van de vrouw die hier verandering in heeft gebracht!” Dat is namelijk Corry Tendeloo, Kamerlid van de PvdA tussen 1945-1956. Zij streed decennialang voor de economische en sociale rechten van vrouwen en toch kent niemand haar naam.

Hulp ingeschakeld

“Ik heb op Instagram gevraagd of mensen in hun school- en geschiedenisboeken wilden kijken of haar naam in het register stond. Daar kwamen wel tweehonderd reacties op. Corry was vrijwel nergens terug te vinden.”

Madeleijn van den Nieuwenhuizen, ook wel bekend als 'Zeikschrift'
Madeleijn van den Nieuwenhuizen, ook wel bekend als 'Zeikschrift'

“Net als elke andere millennial zou doen, ben ik gaan googlen. Zo kwam ik uiteindelijk uit bij een artikel van Alies Pegtel. Ik heb haar gemaild en zij kon me wat meer informatie sturen uit haar boek ‘Buitengewone Vrouwen’. Ook historicus Els Kloek heeft over haar geschreven in 1001 Vrouwen uit de Geschiedenis.”

Het was Tendeloo die middels een motie een einde maakte aan het ontslag-reglement dat de oma van Madeleijn, net als talloze andere vrouwen in die tijd, haar baan kostte. Maar ze bokste meer voor elkaar. Ze wist zo hard te lobbyen voor afschaffing van de 'handelingsonbekwaamheid' dat ze genoeg mensen met zich mee wist te krijgen.

Schitteren in afwezigheid

“Hoewel ik veel heb te danken aan Corry Tendeloo”, schrijft Madeleijn in Vogue, kent ze de naam van de belangrijke PvdA-politicus pas sinds enkele weken. Volgens Madeleijn komt dat doordat we in Nederland niet goed zijn in het eren van belangrijke vrouwen. De onterechte onzichtbaarheid van Corry Tendeloo illustreert dat.

Nooit eerder heb ik een post gehad die zó vaak werd gedeeld

Madeleijn van den Nieuwenhuizen

Tijd voor een inhaalslag, zo dunkt Madeleijn. Ze startte een petitie ‘Standbeeld voor Corry Tendeloo’. Inmiddels is de petitie al meer dan 6.000 keer ondertekend. “Dit verhaal verdient een podium en daarom wilde ik momentum creëren”, legt de oprichter van Zeikschrift uit. Ze sloeg tijdens een flinke lobbycampagne de handen ineen met beroemde feministen zoals Hedy d’Ancona, Lilianne Ploumen net als verscheidene feministische organisaties.

Duizenden handtekeningen voor Corry

“Als je mensen het verhaal vertelt, reageert eigenlijk iedereen hetzelfde”, aldus Madeleijn. “Waarom heeft Corry in godsnaam nog geen beeld?’, ‘Hoog tijd dus om haar de erkenning te geven die ze al decennialang verdient.”

Madeleijn sloeg de handen ineen met bekende feministen zoals Hedy D'Ancona
Madeleijn sloeg de handen ineen met bekende feministen zoals Hedy d'Ancona

“Ik ben blij dat ik het belang van vrouwen zoals Corry kan illustreren via de persoonlijke herinnering aan mijn oma”, vervolgt ze. “Dat werkt. Nooit eerder heb ik een post gehad die zó vaak werd gedeeld. Ook zijn de reacties onder mijn column de moeite waard om te lezen.” En ze heeft gelijk. Onder het bericht worden massaal verhalen gedeeld over oma’s en diens persoonlijke ervaringen en anekdotes. “Het heeft iets ontroerends, het gaat over de vrouwen vóór ons, die stelselmatig economisch vleugellam werden gemaakt.”

Wat het ons nu kan leren

Volgens Madeleijn schuilt er dan ook een veel grotere les achter het verhaal van Corry. “Het staat in verbinding met onze huidige maatschappij. Denk aan de enorme disbalans tussen mannen en vrouwen in topfuncties of de grote hoeveelheid vrouwen die parttime werken. Er is niets mis met parttime werken, maar dat soort zaken worden ineens heel verklaarbaar als je bedenkt dat het nog maar zo kort geleden is dat vrouwen helemaal geen gelijkwaardige plek kregen op diezelfde arbeidsmarkt.”

“De historicus in mij vindt deze verhalen zo waardevol”, vervolgt ze. “Het gaat over Corry Tendeloo, maar het gaat óók over de plaats van vrouwen in onze nationale geschiedenis, en over de maatschappij vandaag de dag. Je bewust zijn van de geschiedenis is een manier om feminisme te voorzien van sterke fundamenten. Als je weet waar je vandaan komt, snap je beter wat er nog moet gebeuren.”

En dat is precies wat Madeleijn, oftewel Zeikschrift, probeert te bewerkstelligen met haar Instagram-account. “Ik vind het interessant om na te denken over manieren om samen een reflectieve en activerende dialoog te creëren, een waarin we elkaar feedback kunnen geven. Met mijn account probeer ik mensen daarin mee te krijgen, en zelf leer ik er ook erg veel van.”

Ben je het roerend eens met Madeleijn en wil je ook dat Corry Tendeloo een standbeeld krijgt in Den Haag? Via onderstaande link vind je meer informatie over de petitie.

Bron: 
Petities.nl