Jongen rust uit op een bank
Foto van Eva Jinek

Werk jij op kantoor? Grote kans dat je een zogenaamde 'bullshit baan' hebt

Antropoloog David Graeber beschrijft in zijn nieuwste boek hoe we in onze westerse samenleving steeds meer banen creëren die eigenlijk helemaal geen nut hebben. Aan Mic vertelt hij hoe dat zit .

Jongen rust uit op een bank
Veel mensen hebben het gevoel dat hun baan er niet écht toe doet.Unsplash

Veel van ons zullen elke dag zo’n acht uur achter een bureau doorbrengen. Maar uit dit onderzoek blijkt dat we daarvan maar zo’n 3.6 uur écht aan het werk zijn. In de resterende tijd checken we onze mailbox, zitten we in vergaderingen en scrollen we nog maar een keertje door onze social media timelines.

Dus mocht je denken: heeft mijn baan eigenlijk überhaupt wel nut? Dan zou dat niet eens zo raar zijn. En het blijkt ook dat veertig procent van de Nederlanders dat wel eens denkt. David Graeber, antropoloog aan de London School of Economics, heeft jarenlang onderzoek gedaan naar hoe mensen hun werk beleven. Doen we allemaal echt maar gewoon wat? Zijn conclusie: ja, we creëren steeds meer banen die je gerust ‘bullshit jobs’ kunt noemen. Want ze leveren resultaten op die we eigenlijk helemaal niet nodig hebben.

Leraar geeft les aan een groep kinderen
Beroepen die wél belangrijk voor de samenleving zijn, zoals lesgeven, moeten we volgens Graeber koesteren.Unsplash

Heeft jouw baan nut?

“Een wereld zonder leraren of havenarbeiders zou snel in de problemen komen, en een wereld zonders science-fiction schrijvers en ska-muzikanten zou een stuk minder leuk zijn,” legt Graeber uit. “Maar het is niet duidelijk hoe we er als samenleving op achteruit zouden gaan als PR-researchers, lobbyisten, telemarketeers en deurwaarders opeens zouden verdwijnen.”

Tijdverspilling

We kunnen ons voorstellen dat je als lobbyist nu denkt: hoezo niet nuttig? Ik werk me een leplazerus en ik boek echt wel resultaat. Graeber benadrukt daarom dat hij met bullshit jobs niet per se stomme of slechte banen bedoelt, maar banen die gewoon niet per se iets toevoegen aan de wereld. Graeber: “Banen waarvan degene die ze doet stiekem óók denkt dat als ze niet zouden bestaan de wereld er niet slechter op zou worden.”

Lobbyisten zijn volgens Graeber een voorbeeld van een beroep dat alleen maar bestaat om ‘de baas’ (of dat nou de tabaksindustrie, een bankier of een gemeente is) er beter uit te laten zien. Maar zonder lobbyist zou die baas nog steeds prima zijn werk kunnen doen.  

Embed from Getty Images
Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Oké, er zijn dus een heleboel banen die niet per se nuttig zijn. Maar hoe kan het dan dat ze nog bestaan? Ze zullen dan toch wel ergens goed voor zijn? Ja, dat klopt. Maar het antwoord is niet wat je ervan verwacht. Volgens Graeber hebben wij als mensheid deze banen namelijk in het leven geroepen zodat mensen kunnen blijven werken in het tijdperk van de mechanisatie.

John Maynard Keynes dacht dat we nu nog maar een werkweek van 15 uur zouden hebben

Antropoloog David Graeber

De laatste eeuw is de efficiëntie van arbeidsprocessen gigantisch toegenomen. Een eeuw geleden werden auto’s nog door mensen in elkaar gezet, nu gebeurt dat bijna geheel door machines. En dat gebeurt alleen maar meer en meer. Je zou verwachten dat mensen meer vrije tijd zouden hebben daardoor.

“De beroemde econoom John Maynard Keynes voorspelde dat we voor het eind van de twintigste eeuw nog maar werkweken van 15 uur zouden hebben,” schrijft Graeber. “Allemaal dankzij de gigantische vooruitgang in technologie, die het werk vóór ons zou doen.” Maar een werkweek van 15 uur lijkt in 2018 nog steeds toekomstmuziek. En dat komt doordat onze bullshit jobs onze tijd opvreten, zegt de antropoloog.

“We denken dat als we mensen hun baan afnemen ze de hele dag op de bank gaan hangen en bier drinken en uiteindelijk depressief worden. Maar feit is dat we helemaal niet weten hoe het is om zoveel vrije tijd te hebben,” meent Graeber. Hij stelt voor om dat te onderzoeken. Wie weet pakt het wel heel goed uit.

“Wat als we gewoon accepteren dat technologie veel van ons werk kan overnemen en we gewoon minder gaan werken?,” vraagt Graeber zich af. “Waarom besteden we niet meer tijd aan dingen die we écht leuk vinden in plaats van in een kantoor zitten en doen alsof we 40 uur per week aan het werk zijn?”

Misschien voel je je nu belazerd, misschien hoor je juist geweldige toekomstmuziek. Maar een interessante denkwijze is het in ieder geval! Het hele interview kun je hieronder lezen.

Bron: 
Mic