De wereld heeft voor het eerst meer grootouders dan kinderen
Foto van Eva Jinek

De wereld heeft voor het eerst meer grootouders dan kinderen, wat betekent dat?

Voor het eerst in de geschiedenis zijn er meer ouderen dan jonge kinderen op de wereld. En dat heeft zijn weerslag op de maatschappij. De BBC legt uit waarom deze ontwikkeling een tikkende tijdbom kan zijn.

De wereld heeft voor het eerst meer grootouders dan kinderen
De wereld heeft voor het eerst meer grootouders dan kinderenUnsplash

Onderzoek van de Verenigde Naties laat zien dat eind 2018 méér mensen boven de 65 jaar waren dan kinderen onder de 5 jaar. Er zijn op dit moment ongeveer 705 miljoen mensen ouder dan 65 op de planeet, terwijl er ongeveer 680 miljoen in de leeftijd van 0-4 jaar zijn. Deze steeds groter wordende kloof symboliseert een trend die demografen al tientallen jaren volgen: in de meeste landen leven we allemaal langer, maar maken we niet genoeg baby's. Maar wat voor invloed heeft dit op onszelf? En is die invloed al terug te zien in de maatschappij?

Voor populatie doeleinden is een vruchtbaarheidsgetal van 2,1 het magisch cijfer. Het is het vruchtbaarheidscijfer dat volgens demografen noodzakelijk is voor een populatie om zichzelf te vervangen. Uit de meest recente VN-gegevens blijkt echter dat slechts iets meer dan de helft van de landen in de wereld zich in dat tempo voortplant. Veel landen zullen dus in de nabije toekomst hun populaties aanzienlijk zien krimpen. Rusland is het meest extreme voorbeeld. Onderzoekers voorspellen dat de Russische bevolking van 143 miljoen zal afnemen naar 132 miljoen in 2050.

Sterke economische gevolgen

Het betekent ook dat de beroepsbevolking afneemt. Er zijn steeds minder werkende mensen. Iets wat onvermijdelijk invloed heeft op de economie. Zo waarschuwde het Internationaal Monetair Fonds afgelopen november dat de Japanse economie in de komende 40 jaar met meer dan 25% zou kunnen krimpen als gevolg van de vergrijzing van de bevolking. "Demografie heeft invloed op elk aspect van ons leven - kijk gewoon uit je raam naar de mensen op straat, de huizen, het verkeer, de consumptie. Het wordt allemaal gedreven door demografie," vertelt George Leeson, directeur van het Oxford Institute of Population Aging aan de BBC.

Toch probeert de wereldpolitiek de ‘tikkende tijdbom’ in toom te houden. China herzag het één-kind-beleid en deskundigen raden aan beleid te voeren dat de gezondheid van ouderen bevorderd om zo de vergrijzing tegen te gaan. Het argument is dat gezondere personen beter in staat zijn langer en met meer energie te blijven werken, wat kan leiden tot lagere zorgkosten. In Japan kondigde de regering al aan de pensioenleeftijd te verhogen van 65 jaar tot 70 jaar.

Zijn vrouwen de oplossing?

Volgens Ekkehard Ernst, een econoom bij de ILO, kent een economie waar meer vrouwen deelnemen aan de beroepsbevolking minder groeivertraging. “Meer vrouwelijke werknemers maken de economie niet alleen weerbaarder maar het vormt ook een krachtig instrument tegen armoede,” stelt hij. Zul je zien dat Beyoncé toch weer gelijk heeft: ‘Who run the world? Girls!

Bron: 
BBC