Vrouwelijk leiderschap in de dierenwereld.
Foto van Eva Jinek

Zonder vrouwelijke leider zou het leven van deze dieren een stuk moeilijker zijn

Terwijl wij onze stinkende best doen voor meer vrouwen in de top, gaat dat bij sommige diersoorten vanzelf. Bij deze diersoorten hebben de vrouwtjes standaard de touwtjes in handen, meldt de BBC (en dit kunnen we van ze leren).

Vrouwelijk leiderschap in de dierenwereld.
Vrouwelijk leiderschap in de dierenwereld.Gettyimages

We knokken tegen de loonkloof, schrijven talloze zelfhulpboeken over gelijkheid op de werkvloer en omarmen alle vrouwen die de top bereiken. Helaas is vrouwelijk leiderschap voor mensen nog niet de normaalste zaak van de wereld. Maar voor dieren is dat wel anders! Bij hyena's, orka's, bonobo's en olifanten zijn het de vrouwen die met de scepter zwaaien.

Hoe dat zit, legt hoogleraar diergedrag Jennifer Smith haarfijn uit in haar onderzoek. En van deze vrouwelijke dominantie in het dierenrijk, kunnen wij volgens haar ook nog best wat leren!

1. Bij de bonobo’s bewaken vrouwen de vrede

Maar liefst 99% van ons DNA is hetzelfde als dat van chimpansees en bonobo's. En hoewel bij chimpansees de mannetjes de broek aan hebben, is dat bij de bonobo’s wel anders. “De vrouwelijke bonobo’s bepalen de reisplannen, zijn perfecte bemiddelaars bij ruzies, organiseren het eten en mogen vervolgens ook als eersten eten”, zegt onderzoek Takeshi Furuichi van de universiteit van Kyoto.

“En al komt het tot een potje matten met de mannetjes, dan winnen de vrouwen gegarandeerd zolang ze maar samenwerken. Maar vaak zijn de vrouwtjes eerder vrede- en rustbewaarders. Met de vrouwen aan het roer, is de bonobo-samenleving een stuk relaxter.”

Maar liefst 99% van ons DNA is hetzelfde als dat van chimpansees en bonobo's.
Maar liefst 99% van ons DNA is hetzelfde als dat van chimpansees en bonobo's.Gettyimages

2. Olifanten en orka’s overleven dankzij hun slimme vrouwen

En ook bij de olifanten en orka’s zijn vrouwen niet te missen in de top. De meeste menselijke samenlevingen zijn patrilineair, waarbij rijkdom en status van vader op zoon worden doorgegeven. Maar bij olifanten werkt dat exact andersom, daarbij zijn het de moeders en dochters die aan het hoofd van het (komen te) gezin staan. "Olifanten vrouwtjes worden geboren als leider", zegt Cynthia Moss, directeur en oprichter van Amboseli Trust for Elephants.

In olifanten-en orkafamilies zijn de vrouwtjes bovendien cruciaal voor het overleven. Hun geheugen is namelijk zo sterk dat ze altijd de weg terug kunnen vinden naar eten en drinken. De orka-grootmoeder weet als geen ander waar de zalm zwemt en de olifanten oma weet altijd water te vinden. Deze kwaliteiten zijn noodzakelijk om te overleven en geven de vrouwtjes daarmee de leiderschapspositie.

"Olifanten vrouwtjes worden geboren als leider."
"Olifanten vrouwtjes worden geboren als leider."Gettyimages

3. Vrouwelijke hyena's gaan voorop in de strijd

Hyena's zijn echte teamplayers. Niet alleen de dominerende mannen zijn van belang, maar ook de input van de vrouwtjes is niet te missen. Vrouwen hyena’s zijn groter dan de mannetjes en gaan in het als echte waaghalzen voorop naar het gevaar. Vervolgens zijn het de mannetjes die domineren tijden heetst van de strijd, maar de vrouwen zijn cruciaal in de aanval.

De onderzoekers merken op dat het belangrijk is om leiderschap niet te verwarren met dominantie. "Leiderschap is iets dat gebeurt omdat er een probleem is dat opgelost moet worden door een soort gecoördineerde actie", zegt co-auteur Mark van Vugt, professor aan de evolutionaire psychologie aan de Universiteit van Amsterdam.

Nadat het territorium is uitgevochten, en er betrouwbare allianties zijn gevormd, bundelen de vrouwtjes hun krachten voor een ander potentieel risico. Zoals bijvoorbeeld een aanval van een andere groep hyena’s of een andere diersoort. En daarnaast zijn vrouwelijke hyena’s ook een fantastisch goed in het bewaren van de rust binnen het territorium.

En dit kunnen we van ze leren

Als we kijken naar het vrouwelijk leiderschap in de dierenwereld van deze voorbeelden, dan zien we dat de vrouwtjes heel vaak samenwerken. Het lijkt er dus sterk op dat het vormen van coalities cruciaal is.

Smith geeft de #MeToo-beweging als menselijk voorbeeld. "Iedereen raakt betrokken, en het maakt niet uit hoeveel brute kracht je hebt", zegt Smith. “Deze virtuele coalities van vrouwen die zich vormen beïnvloeden echt de maatschappelijke uitkomsten. Dat is leiderschap, en dat spreekt direct tot wat we zien in bonobo's, hyena's en deze groepen die hun krachten bundelen."

We zijn dus al aardig op weg naar ‘het gewoner worden van vrouwelijk leiderschap’. Maar, we zijn er zeker nog niet. En als we dus het reilen en zeilen van het dierenrijk moeten geloven, is bonden met je de vrouwen om je heen een topplan!

Dus als de wiedeweerga netwerken maar! Teamwork makes the dream work!

Bron: 
BBC