Foto: Unsplash
Foto van Eva Jinek

Wetenschappelijk verband tussen ras en IQ? Dit filmpje laat perfect zien hoe dat zit

Opeens ging het weer over de vraag of er een wetenschappelijk verband is tussen ras en IQ. Het antwoord is: nee, dat is er niet. En dit filmpje van de Volkskrant legt dat haarfijn uit.

Foto: Unsplash
Foto: Unsplash

Je zou denken dat we schedelmeten achter hadden gelaten in een donker verleden. Maar deze week was er weer een discussie over een mogelijk wetenschappelijk verband tussen ras en IQ. Allemaal vanwege uitspraken van Yernaz Ramautarsing, de nummer 2 op de lijst van Forum voor Democratie voor Amsterdam. Hij stelde in interviews dat zwarte mensen over het algemeen een lagere intelligentie hebben dan witte mensen.

Voordat we meteen racisme schreeuwen

Een uitspraak die de afgelopen weken - ahum - nogal wat stof op deed waaien. Dat is niet erg, niets is gezonder om theorieën de politieke arena in te halen en eens grondig te bediscussiëren. Voordat we meteen racisme schreeuwen, is het verstandig je de volgende vraag te stellen: klopt er iets van deze theorieën? De Volkskrant zocht uit welke zin en onzin er in dit soort theorieën zitten en legt dat perfect uit in dit nog geen drie minuten durende filmpje.

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Hun conclusie: nee, dat klopt niet. En dat zit zo. IQ is een zeer bestreden concept. Vooral als het over wetenschappelijke IQ-metingen gaat. Het verband tussen ras en IQ werd in wetenschappelijke kringen groot gemaakt door psychologen zoals Philip Rushton en door het boek The Bell Curve van Charles Murray. Hierin wordt door middel van IQ-testen aangetoond dat zwarte mensen systematisch lager scoren dan witte mensen.

Waarom IQ-metingen niet kloppen

Maar wat blijkt: er was iets goed mis met deze metingen. De IQ-testen bleken zo opgezet, dat witte mensen ze makkelijker konden maken. Met bijvoorbeeld vragen over tennisbanen of witte schrijvers.

Daardoor vallen de gemiddelde scores van zwarte mensen lager uit dan die van witte mensen. Bovendien spelen zaken zoals een lagere sociaal-economische achtergrond, toegang tot goede scholen, geen ervaring met het maken van IQ-testen en ook voeding een hele belangrijke rol. Die niet meegenomen worden in IQ-metingen.

De wereld is complexer

IQ geeft dus maar een heel beperkt inkijkje in iemands geestelijke kunnen. Als je daar meteen een hele theorie over rassen aan hangt, ga je voorbij aan de complexiteit van deze wereld.

Het is dus te kort door de bocht om te zeggen dat er een verband is tussen ras en IQ. Niet omdat er geen verband te vinden is, maar omdat het concept van IQ aan te veel externe zaken onderhevig is om relevant te zijn.

Of zoals het filmpje eindigt: “Een IQ-test zegt niets over biologie of zwarte mensen, maar alles over de maatschappij die de test uitvoert.”