Veerle Weustink
Veerle Weustink
Online redacteur

We vroegen een expert wat de volgende stap na #MeToo wordt

De afgelopen weken heeft de simpele hashtag #MeToo een beerput van jewelste opengetrokken. Eén waarvan velen allang wisten dat hij bestond, maar waarvan we niet beseften hoe diep hij was. Nu kijken wij naar wat we hier als samenleving mee moeten doen. Want het wordt tijd dat het stopt.

In de krant, online en aan de talkshowtafels van Nederland vertelden verschillende vrouwen én mannen over hun ervaring met seksueel geweld en seksueel overschrijdend gedrag. En ook wij vroegen jullie om jouw #MeToo verhaal te mailen. Want alleen via deze verhalen kunnen we een beeld krijgen van waar het precies mis gaat. En waar we dus iets aan moeten doen.

Jullie verhalen

Onze mailbox stroomde vol. De één vertelde over een onbekende man die haar bijna van haar fiets aftrok. Bij een ander was het geen onbekende, maar een dorpsgenoot die haar bij het kruis greep in een volle feesttent. En bij weer een ander was de dader de bedrijfsarts die haar betastte voor een zogenaamde ‘controle voor borstonderzoek’.

Ik wil niet als een bange prooi steeds hoeven omkijken

Dit is maar een kleine greep uit de vele verhalen die jullie ons gestuurd hebben. We beseffen ons maar al te goed dat dit niet zomaar incidenten zijn, maar dat deze ervaringen bij veel van jullie altijd een rol zullen blijven spelen in jullie leven.

Zoals één van jullie het zo mooi verwoordde: "Ik wil verdomme kunnen gaan en staan waar ik wil en wanneer ik dat wil. Ik wil niet als een bange prooi steeds hoeven omkijken."

Erkenning

De afgelopen dagen hebben wij als redactie van evajinek.nl al jullie verhalen gelezen en we zijn druk bezig jullie allemaal een persoonlijke reactie terug te sturen. Het is zo ongelofelijk dapper dat jullie - al dan niet anoniem - je verhaal delen. Ook degenen die er nog niet klaar voor zijn om hun verhaal openbaar te maken, verdienen erkenning.

Want hierdoor kunnen wij de discussie voeren. En dat is maar wat nodig. Alleen op deze manier zetten we dit onderwerp op de maatschappelijke agenda en laten we zien hoe groot dit probleem is.

Hoe nu verder?

Maar nu de verhalen zijn verteld, de trauma’s op papier staan en de ervaringen zijn gedeeld, is het tijd voor de volgende stap. En die is: Hoe zorgen we ervoor dat grensoverschrijdend seksueel gedrag niet meer voorkomt in onze samenleving?

Foto: Iva Bicanic
Foto: Iva Bicanic

Dat vragen we aan Iva Bicanic, landelijk hoofd van het Centrum Seksueel Geweld. Naast een expert op het gebied van seksueel geweld is ze ook klinisch psycholoog en ziet ze dagelijks slachtoffers van seksueel geweld in het UMC Utrecht. Aan haar dan ook de vraag: hoe gaan we van #MeToo naar #NooitMeer?

De afgelopen weken verplaatste de #MeToo-discussie zich van de online wereld naar de mainstream media. Wat vind je daarvan?

Iva Bicanic: “Laat ik vooropstellen dat ik het geweldig vind dat deze discussie wordt gevoerd. #MeToo is een beweging die uit de mensen zélf kwam. En dat heeft een gigantisch groot effect gehad. Meer mensen zijn gaan praten, meer mensen zijn gaan vragen en meer mensen zijn gaan onthullen.”

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

“Hoewel ik het heel goed vind dat we hier eindelijk over praten, zie ik vanuit mijn ervaring als klinisch psycholoog wel een groot risico. De afgelopen week is namelijk voor veel mensen een moeilijke week geweest. Als slachtoffer van seksueel geweld kan het heel heftig zijn om overal geconfronteerd te worden met jouw trauma. Op de radio, in de krant, op tv, je kon het gewoon niet vermijden de afgelopen dagen”  

Vond je wel dat dit debat goed gevoerd werd in de media?

 

“Ik vond het prachtig dat zoveel mensen hun verhaal deden, maar ik merkte wel dat deze mensen vaak ‘dapper’ of moedig’ genoemd werden. Dat is natuurlijk ook zo. Het vergt ongelofelijk veel kracht om je trauma op zo’n manier te delen. Maar dat wil nog niet zeggen dat het dan laf is om je mond te houden. Integendeel: ook het niet vertellen is moedig, als dat hetgeen is wat jij nodig hebt. Iedereen heeft recht op een geheim. Ik zou graag willen dat daar wat meer aandacht voor komt.”

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Slachtoffers kregen door #MeToo het gevoel dat ze het móésten vertellen?

“Precies. En dat terwijl er geen enkel wetenschappelijk bewijs is dat het echt beter is voor je psychische welzijn om dit soort trauma’s te delen. De realiteit is dat de meeste mensen die seksueel geweld meegemaakt hebben dit niet vertellen.

En àls ze het dan wel vertellen, is het van cruciaal belang hoe de omgeving reageert op hun verhaal. Een steunende reactie is bewezen helpend, maar als er een negatieve reactie komt zoals: ‘ja, maar wat had je aan?’, dan doet het delen van je ervaring meer kwaad dan goed. Victim blaming noemen we dat.”

En daar moeten we mee stoppen?

Victim blaming kan heel ver gaan. Toen bekend werd dat Anne Faber vermist was, waren er mensen die zich op online platformen afvroegen: ‘maar wat deed ze dan in de regen op de fiets?’. Dat is toch te bizar voor woorden? We fietsen allemaal regelmatig als het regent!”

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Ik snap dat het wat onhandig klinkt, maar deze mensen bedoelen het toch niet slecht?

 

“Nee, natuurlijk niet. Het is zelfs heel menselijk dat we dit doen. We zoeken namelijk een verklaring waarom dit soort vreselijke dingen gebeuren. Want als er géén reden is waarom seksueel geweld plaatsvindt, dan betekent het dat het iedereen kan overkomen. Dus ook jou, je buurman of je kind. Dat vinden mensen een doodenge gedachte. ”

En toch moeten we ermee stoppen?

 

“Zolang wij als samenleving de schuld leggen bij het slachtoffer, is er geen veilige plek voor hen om te praten over dit soort onderwerpen. Dus ja, we moeten stoppen met wijzen naar het slachtoffer en met zijn allen eens goed nadenken over hoe we reageren op dit soort verhalen. Misschien is het wel tijd voor een nieuwe hashtag: #stopblaming.”

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Dat brengt ons natuurlijk  de hamvraag: hoe zorgen we ervoor dat #MeToo geen eendagsvlieg is en we het probleem écht gaan aanpakken?

 

“Door dus te stoppen met victim blaming én door de discussie breder te trekken. Er zijn heel veel mensen die getraumatiseerd zijn door seksueel geweld. Daarbij zitten veel vrouwen, maar ook mannen, transseksuelen, homoseksuelen en mensen met een andere culturele achtergrond.”

“We moeten deze groepen niet vergeten, want zij zijn ook slachtoffer. Sterker nog, vaak is het voor deze groepen nog moeilijker om toe te geven dat ze misbruikt zijn. Daarom vond ik het ook zo goed dat Jelle Brandt Corstius in dagblad Trouw zijn verhaal deed. Hierdoor kregen de mannen die seksueel geweld mee hebben gemaakt ook een stem in deze discussie. Ik wil dat #MeToo echt voor en van iedereen wordt.”