Eva Jinek
Lizzy van Hees
Lizzy van Hees
Online redacteur

We mogen best iets verdraagzamer zijn, óók als het over borstvoeding gaat

Eva: “Borsten zijn geweldig om te hebben. Om aan- en uit te kleden, om mensen liefdevol tegenaan te drukken, om grapjes mee uit te halen – ook in beeld – én natuurlijk als all-you-can-eat buffet voor pasgeboren babymensen. Voordat ik een baby kreeg, heb ik borstvoeding altijd beschouwd als volkomen vanzelfsprekend. Iedereen kent toch het beeld van bolle, blozende baby’s aan de borst. Die baby’s zien er doorgaans vredig uit, net als hun moeders. Puur natuur, en het zal ongetwijfeld allemaal net zo makkelijk zijn als ademhalen, of lachen.

Eva Jinek
Eva JinekMaxime Beerkens

Ik had er ook wel wat hoogdravende ideeën over: zo wist ik zeker dat ik sowieso zes maanden exclusief borstvoeding zou geven want dat is goed voor de baby, ook al presenteer ik dagelijks een late night talkshow. In mijn hoofd zag ik volmaakte plaatjes: ik, slank en stralend op een zomers terras (aangezien Pax in september is geboren, best vreemd) met mijn baby aan de borst terwijl ik lachend met vriendinnen het leven doorneem en aardbeien eet. Ja, ja. Totdat ik zelf een baby kreeg.

In het begin vond ik borstvoeding geven moeilijk. Moeilijker dan de meeste dingen die ik heb gedaan. Ik vond het pijnlijk, overweldigend en beklemmend. Na mijn keizersnee ging het voeden niet vanzelf. Ik had een grote wond op mijn buik, waardoor ik Pax niet op de gewone manier tegen mij aan kon leggen. Rechtop zitten ging haast niet, ook vanwege die wond. En binnen een paar dagen had ik een melkblaar. Een tandeloos babymondje is het zachtste en schattigste ding op aarde, tot het moment dat je een melkblaar hebt. Dan word je oprecht bang voor zo’n mondje. Pax wilde iedere 2,5 uur eten, 24 uur per dag, dag in dag uit. En de eerste maanden deed hij er per keer zo’n 40 minuten over. Soms was ik nét aangekleed en huilde hij alweer voor de volgende voeding. Ik kon geen kant op en dan begon het pijnlijke proces weer van voren af aan.

Verbazing, teleurstelling en frustratie: dit alles maakte borstvoeding in mij los. Het enige wat ik hoefde te doen was mijn kind voeden, iets wat miljarden vrouwen al tienduizenden jaren doen. Waarom lukte het mij dan niet?

Uiteindelijk is het gelukt: met de tijd heb ik echt borstvoeding leren geven. Het hield op pijn te doen en het werd steeds meer een plezier. Lichamelijk en geestelijk, op een manier die ik moeilijk vind te omschrijven. De omslag was compleet toen ik merkte dat ik ernaar verlangde, dat ik op mijn horloge keek om te zien of het alweer tijd was om Pax te voeden. Omdat ik er zin in had.

Ik heb alle gêne en schaamte laten varen

Eva Jinek

Hoe kan dat, zo’n omslag? Omdat ik ben geholpen, extreem veel geholpen. Door mijn onvolprezen kraamhulp Joan, die mij aanraakte, mijn borsten aanraakte én mijn kind. Ze stimuleerde ons net zo lang en liefdevol tot we het samen enigszins onder de knie kregen. In dat proces heb ik alle gêne en schaamte laten varen. Ik moest erkennen dat ik het zelf niet kon oplossen. In ieder geval: niet alleen.

De hulp van mijn man Dexter heeft ook het verschil gemaakt. Hij zat bij iedere voeding naast mij en hielp me om de baby aan te leggen. Hij praatte me erdoorheen op de momenten dat ik wanhopig was en kwam zelfs bij me zitten tijdens alle nachtelijke voedingen - wanneer de radeloosheid echt toeslaat - om me over mijn rug te aaien. Ik zie ons nog zitten: twee verdwaasde gekken in een joggingbroek op de bank, in het schemerlicht, in stilte. Lamgeslagen door liefde en slaapgebrek.

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Twee vrouwen die zich inzetten voor gelijkwaardig ouderschap en een realistischer kijk op borstvoeding, zijn Bregje Feuth en Mirte Wibaut. Ze zijn artsen die besloten om samen les te gaan geven, om vrouwen en mannen te helpen met reëlere verwachtingen wat betreft de bevalling, kraamtijd en alles daaromheen.

Mijn redacteur Lizzy sprak Bregje over waarom vrouwen best wat verdraagzamer mogen zijn, naar zichzelf én naar elkaar. Zeker ook wanneer het om borstvoeding gaat.”

Een kleine kanttekening bij het advies

Er zijn weinig onderwerpen die zoveel emoties losmaken bij mensen. Als we naar het advies van de Wereldgezondheidsorganisatie luisteren, kun je je kind het beste zes maanden lang exclusief borstvoeding geven. Een ambitieus streven, maar wel een advies waar een kanttekening bij te plaatsen is.

Mirte Wibaut en Bregje Feuth van Drs. Mama
Mirte Wibaut en Bregje Feuth van Drs. MamaNiels Blekemolen

“Borstvoeding is de beste voeding voor een kind en zes maanden is een mooie doelstelling, maar om dat te kunnen halen, moeten de voorwaarden optimaal zijn”, legt ze uit. “Bovendien gaat het hier om een mondiaal advies, terwijl flesvoeding in landen zonder schoon drinkwater natuurlijk andere risico’s met zich meebrengt dan in een land als Nederland.”

Borstvoeding geven is keihard werken

Natuurlijk willen alle ouders het beste voor hun kind, maar borstvoeding geven is lang niet voor iedereen haalbaar. Bregje: “Wij zijn erachter gekomen dat vrijwel iedereen in de praktijk tegen dingen aanloopt die ze niet hadden verwacht.”

Veel mensen denken dat ze een realistisch beeld hebben van wat hen te wachten staat. Maar volgens Bregje berust dat maar al te vaak op aannames, die lang niet altijd kloppen. “Veel vrouwen denken niet alleen dat ‘natuurlijk’ het beste is, maar dat het daarom ook betekent dat het makkelijk zal zijn of vanzelf gaat”, legt ze uit. “Dat is natuurlijk een mooi en romantisch beeld, maar in de praktijk is borstvoeding geven ook gewoon keihard werken.”

Wij leggen onszelf torenhoge verwachtingen op

Bregje Feuth

Bregje: “De theorie klinkt simpel: ‘Melk uit borst, in kind en klaar’. In de praktijk lijkt het meer op hogere wiskunde. Hoe herken ik het juiste signaal? Hoe weet ik of mijn kind echt genoeg drinkt? Maar voor borstvoeding bestaat helaas geen examen dat je van tevoren af kunt leggen met de garantie dat het dan echt gaat lukken.”

Dat betekent overigens niet dat vrouwen altijd maar voorbereid moeten worden op het slechtste scenario, benadrukt Bregje. Er zijn net zo goed vrouwen die bij voorbaat denken dat borstvoeding een regelrechte ramp wordt, terwijl het ook allemaal heel mooi en makkelijk kan zijn. “Het is net zo zonde om er in te gaan met het idee dat het vreselijk wordt.”

Je hoopt op één wondertip

“Als het moeizaam gaat, hoop je al snel op één wondertip. Maar in de praktijk werkt het advies van de ene moeder lang niet altijd bij de ander. Bovendien spelen opmerkingen die goedbedoeld zijn soms juist in op de onzekerheid van moeders. “Als je bedenkt dat we dagelijks gemiddeld 90.000 gedachten hebben, kun je je wel voorstellen waar de meeste gedachten van jonge moeders over gaan”, aldus Bregje. “Goedbedoelde opmerkingen zoals: ‘Wat goed dat je voor jezelf kiest’, of: ‘Flesvoeding is een prima alternatief’, klinken voor kersverse ouders al snel als kritiek.”

Borstvoedingsmaffia

De borstvoedingsmaffia waar je in Nederland wel eens over hoort, schuilt volgens Bregje daarom ook grotendeels in moeders zelf. “Wij leggen onszelf - en de vrouwen om ons heen - die torenhoge verwachtingen op.”

Terwijl er ook vrouwen zijn voor wie borstvoeding gewoonweg onmogelijk is. Bregje: “Ze proberen het wel maar het wil niet lukken. Ondertussen maken ze zichzelf gek met twijfels en schuldgevoel. Voor veel vrouwen voelt het alsof stoppen een keuze is, een keuze die gelijk staat aan opgeven.”

Het ouderschapsverlof moet worden uitgebreid

Bregje Feuth

Kolven tijdens werk is ook een hele kluif

Ook het combineren van werk en borstvoeding kan lastig zijn voor vrouwen. Óók als er op je werk een plek is om rustig te kolven. Bregje: “Dat de ruimte en vrijheid er is, betekent nog niet dat je die ook voelt. Als je je even terugtrekt tijdens het kolven, heb je zo weer de helft van een belangrijke vergadering gemist. Dit soort situaties zal je in alle beroepsgroepen tegenkomen en als vrouw moet je sterk in je schoenen staan om daar tegen opgewassen te zijn en door te zetten.”

De rol van de partner mag niet onderschat worden

Kersverse moeders krijgen dus een hoop op hun bord. Daarom hameren Bregje en Mirte op het belang van gelijkwaardig ouderschap. Bregje: “Het ouderschapsverlof moet worden uitgebreid in Nederland. Partners krijgen nu vijf werkdagen verlof. Maar in de praktijk zorgt dit ervoor dat moeders de meeste verantwoordelijkheid voor hun rekening nemen. Omdat moeders langer verlof krijgen, hebben ze een voorsprong. Al snel zijn ze de enigen die het voedingsritme kennen en elk huiltje begrijpen. Dat kan zorgen voor extra spanning bij het voeden, op werk en kan extra druk leggen op de relatie met je partner en met je kind zelf.”

Er mag wat meer verdraagzaamheid komen. Naar anderen én naar jezelf

Bregje Feuth

Als beide ouders een gelijkwaardige rol vervullen, delen ze de verantwoordelijkheid. En daar heb je allebei baat bij. “Al die 90.000 gedachten worden dan als het ware door twee mensen gedeeld,” vertelt Bregje. “Bovendien vinden partners het vaak alleen maar leuk om betrokken te worden. Het is voor beide ouders fijn om de baby - en alles wat erbij komt kijken - goed in de vingers te hebben.”

Je moet het jezelf gunnen

Er valt in Nederland daarom best wel wat winst te behalen, ook als het om onze zorgverzekering gaat. Bregje: “Als borstvoeding wordt gepromoot als beste optie voor kinderen, dan zou je bijvoorbeeld lactatiedeskundigen op kunnen nemen in de basisverzekering. Op die manier zijn er misschien meer vrouwen die het langer volhouden. Maar dan geldt nog steeds dat je jezelf deze tijd en hulp wel moet gunnen.”

“Wij juichen het toe dat er meer echte beelden zijn en meer eerlijkheid komt over bevallingen én alles wat daaromheen gebeurt”, aldus een optimistische Bregje. “Maar er mag ook wat meer verdraagzaamheid komen. Naar anderen én naar jezelf.”

Eva Jinek
Eva JinekMaxime Beerkens

Eva Jinek: “De zes maanden exclusief heb ik niet gered, het werden er bijna vier. Ik vergeef mezelf dat. Net zoals ik het mezelf vergeef dat ik van tevoren ben gewaarschuwd over hoe intensief en ingewikkeld borstvoeding kan zijn, maar dat ik niet echt heb geluisterd. Daarom vertel ik dit allemaal, met het risico dat je denkt: ‘wat kan mij het schelen’. Als ik vooraf iets meer tot me door had laten dringen dat borstvoeding inderdaad moeilijk kan zijn, had ik mezelf eerder kunnen vergeven dat het niet vanzelf ging. En dan had ik eerder geweten dat het loont om vol te houden, want dat weet ik nu zeker.”