Eva Jinek luistert aandachtig naar een van de jongeren die mee doet aan Dream School.
Foto van Eva Jinek

Wat ik hoop aan de leerlingen van Dream School (en andere jongeren) mee te geven

Eva Jinek: "Het belangrijkste dat ik mee wil geven, is dit: Je leven de moeite waard maken, is jouw verantwoordelijkheid. En van niemand anders."

Eva Jinek staat voor de klas in Dream School
Eva Jinek: "Toen ik werd gevraagd voor Dream School heb ik meteen ja gezegd."NTR

Ik doe zelden mee aan tv-programma’s, maar toen ik gevraagd werd om les te geven bij Dream School heb ik geen seconde getwijfeld. Ik dacht: als ik deze jonge mensen iets mee kan geven, al is het maar een heel klein duwtje in de goede richting, dan wil ik dat!

Na mijn onverholen enthousiasme begon het piekeren, want natuurlijk heb ik Dream School weleens gezien en wist ik dus dat het er heftig aan toe kan gaan. Wat doe ik als iemand vanaf het begin weigert mee te doen? Als iemand de boel verrot scheldt… of wat als er een massale vechtpartij uitbreekt en er stoelen door ramen vliegen…

Stap één

Mijn fantasie ging met me aan de haal, want dit had niks meer met Dream School te maken. Ik heb alle mogelijke scenario’s in mijn hoofd afgespeeld. Uiteindelijk heb ik mezelf een heel simpel en duidelijk doel gesteld: ik wilde per se iedereen bij de les houden. Maar dat kon alleen als ik de aandacht had, dus stap één was: bij binnenkomst moest iedereen zijn of haar telefoon inleveren. Zou dat al goed gaan?

Eva Jinek helpt twee leerlingen van Dream School met de opdracht.
Eva Jinek: "Ik kan best streng zijn – vast wel met dank aan mijn Tsjechische opvoeding"NTR

Zo ging mijn les

Op mijn eerste lesdag zinderde de onderhuidse spanning door de groep, spanning waarvan ik geen idee had met wie of wat het te maken had. Uit het niets werd er gescholden op een manier die ik niet kon accepteren. Een lakmoesproef, dat wist ik, want als ik dat zou laten gaan zonder op te treden, verleg ik de grenzen naar beneden.

Ik kan best streng zijn – vast wel met dank aan mijn Tsjechische opvoeding – dus zat er niks anders op dan meteen als een baviaan d’r bovenop: zolang ik les geef, wordt er zo niet tegen elkaar gescholden. Toen raadde ik iedereen aan een chill pill te nemen. Klinkt nu niet zo verantwoord maar hé, het was het eerste dat in me opkwam.

Uiteindelijk vind ik het gewoon fijn en makkelijk om met jonge mensen om te gaan. Dat zegt vast meer iets over mijn mentale leeftijd dan over mijn talent. Daar in het klaslokaal herinnerde ik me ook ineens acuut hoe het voelde toen ik zelf zo jong was en steeds van alles moest. Stil zitten, luisteren… Des te meer reden dat ik het extra leuk voor ze wilde maken. In ieder geval probeerde ik nooit te klinken als een old school leraar, of een autoriteit.

De kracht van nieuwsgierigheid

Ik kwam lesgeven over mijn vak en dat is heel simpel gezegd: vragen stellen. Ik wilde laten zien dat in welke situatie je ook in je leven terechtkomt - of het nou een sollicitatiegesprek is, of je net in een nieuwe buurt woont, je eerste werkdag hebt of op bezoek gaat bij je schoonfamilie - je hebt altijd wat aan nieuwsgierigheid. Als jij oprecht geïnteresseerd bent in degene die tegenover je zit, kun je elke ongemakkelijke situatie oplossen. En met een beetje mazzel kun je ook nog een connectie maken met de ander, en een goede indruk achter laten. Als je connectie maakt met een ander mens, dan geeft dat een waardevol gevoel. Minder eenzaam, meer betrokken. Het doet er allemaal weer een beetje toe.

Eva Jinek luistert aandachtig naar een van de jongeren die mee doet aan Dream School.
Eva Jinek: "Een gesprek dat de kern raakt, doet me spinnen van geluk. En dat lukte deze jongeren!"NTR

De eindopdracht was eenvoudig maar tegelijk ook moeilijk: de leerlingen moesten vragen bedenken voor Lucia Rijker en rector Eric van ’t Zelfde om zaken over ze te weten komen die we nog niet wisten, en ze vervolgens interviewen voor de hele klas. Als er iets is wat nooit verveelt, wat mij altijd doet spinnen van geluk, dan is het een gesprek dat de kern raakt. Waarin mensen zich echt bloot geven. Als dat lukt... dat is magie! En ik was zo blij om te zien dat dat deze jongeren lukte.

De belangrijkste les die ik mee wil geven

Mijn levensfilosofie is weinig hoogdravend en heel simpel: je hebt maar één kans er wat van te maken. Dat heb ik ook geprobeerd om de jongeren mee te geven. Wat jou is aangedaan heeft je gevormd, maar het hoeft niet te bepalen hoe de rest van je leven eruit ziet. Dat heb jijzelf in de hand. Alleen jij bent verantwoordelijk voor je eigen geluk

Of de jongeren iets geleerd hebben van mijn les kan ik niet beoordelen. Maar als ik ook maar één van die jongeren iets heb meegeven waar ze wat aan hebben, dan zie ik dat als winst.

Monsterprestatie

Ikzelf heb in ieder geval wel wat geleerd. Toen ik na de tweede lesdag naar huis reed, realiseerde ik me weer eens hoe godsgruwelijk dankbaar ik mag zijn dat ik een makkelijke start in het leven heb gehad. Deze jonge mensen hebben dat niet gehad. De achterstand die ze vroeg in hun leven hebben hebben opgelopen, laat gigantische sporen na. Daar vechten ze nog steeds tegen. Ik vind het een monsterprestatie dat ze het in ieder geval nu proberen te veranderen. Misschien is dat de moeilijkste les: om te moeten leren in het leven.

Twee jongeren van Dream School vertellen wat ze die dag van Eva hebben geleerd.
Eva Jinek: "Deze jongeren durven het aan om op tv te worstelen met hun trauma’s en hun levensvragen."NTR

Ik maak me geen illusies over wat ik de leerlingen in twee middagen kan bijbrengen. Eric en Lucia zijn zelf ook heel realistisch, maar ik bewonder hoe ze volharden. Ik bewonder hun enthousiasme en liefdevolle aanpak. Ze geven dag in dag uit, weken achter elkaar lang, het goede voorbeeld.

Jullie hebben de eerste stap al gezet!

Deze jongeren verdienen zulke leraren: ze hebben namelijk wel de eerste stap gezet om verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen geluk. Ze hebben zich aangemeld voor Dream School. Je kunt van ze vinden wat je wilt, maar ze hebben het aangedurfd om open te zijn, om op tv te worstelen met hun trauma’s en hun levensvragen. Om zich bloot te stellen aan de ongezouten mening van iedere tv-kijker. Allemaal omdat ze vooruit willen, omdat ze willen dat het nu eens anders gaat in hun leven.

Ik hoop zo dat het ze lukt.

Kijk op maandag 16 april en maandag 23 april om 20:25 uur naar Dream School op NPO 3 om te zien hoe Eva het deed.