Foto van Eva Jinek

Wat er mis is met de term ‘lone wolf’

De term ‘lone wolf’ wordt steeds vaker gebruikt voor terroristen die alleen opereren. Maar volgens Rutger van der Hoeven is deze omschrijving té beperkt. In De Groene Amsterdammer legt hij uit waarom.

Foto: Getty

Na de aanslag die in Las Vegas is er in de V.S. een debat op gang gekomen over de term ‘lone wolf’. Diverse Amerikaanse media noemde de dader Stephen Paddock namelijk zo in hun berichtgeving. En dat is nog best een tricky woord, merkt journalist Rutger van der Hoeven op.

Autonoom en zelfgeschoold

Maar eerst, wat betekent de term ‘lone wolf’. Met een ‘lone wolf’ wordt een terrorist bedoeld die autonoom, zelfgeschoold en zonder hulp van een (terroristische) organisatie toeslaat. Dit lijkt  een vrij duidelijke omschrijving, maar in de praktijk is de term toch vaak té beperkt. Want kun je eigenlijk nog spreken van ‘autonoom en zelfgeschoold’ in een tijd waarin internet en online identiteit zo belangrijk zijn?

Leiderloos verzet

Van der Hoeven begint zijn artikel met een kort geschiedenislesje. De term ‘lone wolf’ is ontstaan in de jaren tachtig, toen Ku Klux Klan-lid Louis Beam opriep tot ‘leiderloos verzet’. Bij deze vorm van verzet zijn er geen duidelijke leiders maar juist een grote groep mensen die op zichzelf lijken te handelen. Vervolgens werd het concept steeds populairder in extreemrechtse kringen. Maar na de aanslagen in 2001 leek het begrip toch wat gedateerd en werd de focus juist verplaatst naar terreurorganisaties. Daar kwam verandering in toen Anders Breivik in 2011 een aanslag pleegde. Sindsdien is de term veelvuldig terug te vinden in de westerse media. Kortom, de term ‘lone wolf’ wordt gebruikt voor heel veel verschillende soorten mensen die terroristische aanslagen plegen.

Online inspiratie

Toch is het niet zo makkelijk om een duidelijk profiel te schetsen van de ‘lone wolf’. Sinds 2014 wordt de beschrijving namelijk ook gebruikt voor terreuraanslagen ‘geïnspireerd door de Islamitische Staat’. En dat is dan ook meteen waar één van de grootste problemen met deze term de kop opsteekt. In hoeverre handel je autonoom als je via je telefoon of computer instructies krijgt van een terreurorganisatie? Of als je ‘alleen’ radicaliseert omdat je je online hebt laten inspireren? De IS moedigt eenlingen zelfs aan om op zichzelf aanslagen te plannen en uit te voeren. Maar kun je die eenlingen dan nog wel eenzame wolven noemen?

‘Lone wolf’ vs. terrorist

En dat brengt ons weer naar de Verenigde Staten. Waar het debat na Las Vegas ‘niet bijster interessant’ was, volgens Van der Hoeven. Het begon met verontwaardiging over het feit dat de dader als een ‘lone wolf’ werd omschreven in de media, in plaats van ‘gewoon’ als terrorist. En verder was er een hoop gesteggel tussen links en rechts over wapenwetgeving, racistische samenzwering en politieke complotten.

Foto: ANP

Complexe motieven

Eén ding staat buiten kijf: we zullen nooit precies weten waarom deze man deze gruwelijke daad begaan heeft. Maar gaan we niet te snel voorbij aan de complexe motieven achter een aanslag, als we meteen een term als ‘lone wolf’ op een terrorist plakken? We moeten kritischer kijken naar daders van aanslagen en ons afvragen: Waarom doen mensen dit? Handelt iemand ooit echt alleen? Duik eens echt in het hoofd van de dader en kijk naar de motieven. Of het nou wraak, religieus extremisme of een uitzichtloos leven is. Met de term ‘lone wolf’ komen we er te makkelijk vanaf.

Wat vinden jullie? Zijn termen als ‘lone wolf’ te kort door de bocht of niet? Lees hieronder het hele artikel van Rutger van der Hoeven in de Groene Amsterdammer.

6 oktober 2017 15:45
Bron: 
De Groene Amsterdammer