Dorus Daris
Anoek Hofkens
Anoek Hofkens
Contributor

Wat de grappige campagnefilmpjes niet laten zien (maar wij nu wel)

We hebben om hun campagnefilmpjes gelachen bij Jinek, maar nu zijn we even serieus. Want achter die nét niet handige video’s schuilt een enorme toewijding van deze gemeenteraadsleden in spe om van hun regio een betere plek te maken!

.
De lokale helden in de uitzending van JinekJinek

Het is iets voor elven, vrijdagavond. Over een paar minuten begint de laatste Jinek van het seizoen. De spotlights zijn aan, de muziek knalt door de speakers en de gastvrouw is druk bezig het publiek een plekje te geven. Terwijl de gasten één voor één plaatsnemen, gaan ook de tien lokale helden zitten. Het zijn de hoofdrolspelers van de grappigste campagnefilmpjes voor de gemeenteraadsverkiezingen.

De één heeft haar nagels gelakt in de kleuren van de lokale partij, de ander draagt zijn beste pak. Want het is best een big deal om hier te zijn. Een beetje extra exposure zo vlak voor de verkiezingen kan geen kwaad.

Het politieke sufferdje

Al jarenlang is het animo voor de gemeenteraadsverkiezingen kleiner dan die van de landelijke. Zeg je ‘gemeenteraadsverkiezingen’, dan denk je aan stoffige raadszalen en oeverloze discussies over ‘waar die nieuwe rotonde moet komen’, toch? Maar is dat eigenlijk wel terecht?

Posters plakken
Foto: ANP

Om daarachter te komen ging ik twee weken na de uitzending bij drie van onze lokale helden op bezoek. Daniël van Schijndel (CDA Asten), Dorus Daris (D66 Bladel) en Hendrik van Nellestijn (TolbrugRhenen.nl) vertellen waar zij het allemaal voor doen en hoe het nu is om je in te zetten voor de politiek op lokaal niveau.

Daniël van Schijndel
Daniël van Schijndel, CDA AstenAnoek Hofkens

Daniël van Schijndel (24) staat op de vijfde plek op de CDA-kieslijst in Asten, een gemeente in Noord-Brabant met bijna 18.000 inwoners. Hij woont er samen met zijn vriendin Femke in een appartement. Ze hebben nog geen kinderen. “Eerst maar eens kijken hoe het gaat met een huisdier,” grapt Daniël. Dat huisdier is er nog niet, dus voorlopig heeft hij nog genoeg tijd voor zijn werk.

En dan bedoelt hij niet alleen zijn werk als adviseur bij een adviesbureau, wat hij 36 uur in de week doet, maar ook zijn taken als gemeenteraadslid. Op zijn zestiende klopte hij bij de lokale partij aan. Geïnspireerd door zijn leraar maatschappijleer en de toenmalige premier - Jan Peter Balkenende - wist hij wat hij wilde: de politiek in. En wel bij het CDA.

Wil je niet liever in de kroeg hangen met je vrienden?

“Dat doe ik ook wel, hoor,” lacht Daniël. “Maar gewoon iets minder vaak. Ik ben altijd al maatschappelijk betrokken geweest. En op deze manier wil ik mijn steentje bijdragen.” En dan, heel eerlijk: “Maar er moet natuurlijk wel een bepaalde drijfveer zijn. Ik kan ook gewoon leuke dingen met Femke gaan doen. Voor het geld hoeft het niet, een vakkenvuller in de supermarkt verdient meer per uur.”

Aha, dat dachten wij dus ook! Wat zorgt ervoor dat jij je hier vol voor inzet op je 24e?

“Op elk verjaardagsfeestje hoor ik het weer: iemand die geen vertrouwen meer heeft in de politiek. Of ze vinden het veel geschreeuw en weinig actie, dan hebben ze het over Den Haag. Of politici zijn allemaal criminelen, dan hebben ze het over de lokale politiek. Dat doet me verdriet en pijn.”

Een vakkenvuller in de supermarkt verdient meer per uur

Daniël Van Schijndel, CDA Asten

Niet zelden zijn het jongeren of leeftijdsgenoten die er zo over denken, zegt Daniël. “Ik wil hun vertrouwen terug winnen door voor hun belangen op te komen in de raad. Voordat ik in de raad kwam, zat er niemand van onder de 35 jaar in de gemeenteraad. Ze denken heus wel aan jongeren, maar het is zo moeilijk om er dan achter te komen wat er onder hen speelt. Dat kan eigenlijk alleen iemand van dezelfde leeftijd.”

Dat kan ik me voorstellen. En hoe ga je hun vertrouwen dan winnen?

“Mensen denken altijd: politici doen toch nooit wat ze beloven. En het is lastig, want compromissen zijn ook onvermijdelijk in de politiek. Ik zorg ervoor dat wanneer we een middenweg moeten vinden, we het op zo’n manier doen dat we het altijd kunnen uitleggen aan onze achterban.” Hoe dan ook, een beslissing moet altijd eerlijk uit te leggen zijn. “Je moet betrouwbaar blijven. Van liegen en bedriegen houden we niet in Asten. Maar in dat opzicht zit ik hier op de goede plek. Want vertrouwen win je niet op landelijk niveau, dat begint hier, in de gemeenten.”

Flyeren voor de gemeenteraadsverkiezingen
Flyeren voor de gemeenteraadsverkiezingenANP

Wat kun je concreet voor jongeren betekenen?

“Eén ding waar ik me samen met het CDA in Asten echt voor heb hard gemaakt - en wat ook echt iets heeft veranderd voor jongeren hier - is de leeftijdslimiet op de Starterslening. Dat is een extra lening die jongeren kunnen aanvragen als ze een hypotheek nemen, om het kopen van een huis makkelijker te maken. Het concept lag er al, maar wij hebben ervoor gezorgd dat de leeftijdsgrens erop kwam.

Andere partijen wilden dat de beurs ook beschikbaar zou worden voor ouderen die van een huurhuis naar een koophuis overstappen. Ook belangrijk, maar niet wat op dit moment de hoogste nood is. Want jongeren verhuizen nu noodgedwongen naar nabijgelegen gemeenten, omdat ze hier niets betaalbaars kunnen vinden. En als zij weggaan, blijft er niemand meer over. We konden de anderen overtuigen en het potje bleek een succes. Dan is iedereen blij, ook van de andere partijen. De jongeren in Asten hebben nu meer kansen.”

Wat zijn de moeilijke momenten als gemeenteraadslid?

“Als iets waar je in gelooft, wordt weggestemd. Dat gebeurde toen ik het ‘jongerenlintje’ wilde invoeren. Ouderen die vrijwilligerswerk doen, worden beloond met een lintje. Dat wilde ik ook voor jongeren. Steeds meer jongeren doen namelijk vrijwilligerswerk. Ze blijven vaak hangen na de maatschappelijke stage die ze moeten doen op de middelbare school. Een vriendin van mij staat bijvoorbeeld elke week te poetsen in het bejaardentehuis en dat doet ze naast haar studie en werk.

Oh verkiezingen, ik vind ze echt vreselijk eigenlijk

Daniël Van Schijndel, CDA Asten

Als dat lintje er is, zien ze dat hun werk wordt gewaardeerd. En dat is zo belangrijk. Ook voor anderen, dan zien zij dat het beter is om zoiets te doen dan achter de computer te zitten of in de kroeg te staan. Maar er was niet genoeg animo in de raad. Toen heb ik wel echt even moeten slikken. Dat deed mee heel veel.”

Je staat als vijfde op de kieslijst. Ben je niet bang dat je straks niet in de raad komt?

“Oh verkiezingen, ik vind ze echt vreselijk eigenlijk. Het is zo spannend, niks voor mij. Want het komt er dan echt op aan. Hebben de mensen nog vertrouwen in mij? Hoe heb ik het de afgelopen 4 jaar gedaan? Het wordt een baalavond of een feestavond.” Vorig jaar had het CDA in Asten vier zetels, daar hoopt Daniël nu weer op. Want de lijsttrekker heeft ambities om als wethouder aan de slag te gaan en dan geeft hij zijn zetel aan Daniël.

“We hebben er ooit vijf gehad. Als we dit jaar een zetel erbij halen, dan ga ik feest vieren! Dat staat vast! En als ik het niet red, dan ben ik eerst wel echt even van mijn stuk. Maar dan ga ik gewoon commissiewerk doen, ik ga niet zomaar stoppen. Maar ik hoop natuurlijk dat ik erin kom.”

Dorus Daris
Dorus Daris, D66 BladelAnoek Hofkens

Dorus Daris (36) is de lijsttrekker van D66 in Bladel, een dorp in Noord-Brabant met zo’n 10.000 inwoners. Dorus woont er samen met zijn vrouw en kinderen, twee meiden. Eén is  bijna 1 jaar oud, de ander is 2,5. Ze wonen er net iets langer dan een jaar, in een huis dat bekend staat als ‘het spookhuis’. Er gaan namelijk verhalen rond over een plotselinge verdwijning van een vorige eigenaar in 1914.

Dorus heeft niet zoveel last van die spookverhalen, hij vertelt er zelfs trots over terwijl hij een pot sinaasappel-kaneelthee op tafel zet. “Volgens de vertellingen zijn er ooit botten in de achtertuin gevonden, vermoedelijk van die verdwenen eigenaar. We zijn nu aan het verbouwen - let niet op de troep trouwens - dus wie weet wat we nog vinden,” grapt hij.

Naast zijn werk voor de verbouwing en de politiek, heeft de jonge vader ook nog een fulltime baan als kwaliteitsmanager bij een productie- en ontwikkelaarsbedrijf in Eindhoven.

Je hebt dus eigenlijk drie banen, vier zelfs als je het ouderschap meerekent, is dat niet een beetje veel?

Dorus lacht: “Ik ben altijd al met dit soort dingen bezig geweest. Voor mij zit het zo: als ik een avond op de bank heb gezeten, ga ik niet lekker slapen. Ik wil elke dag iets nuttigs hebben gedaan.” En hij vult aan: “Dat kan ook spelen met mijn kinderen zijn, aan de verbouwing werken of mijn zus opzoeken. Het is niet altijd werk óf politiek. Doordeweeks tussen zes en acht uur ‘s avonds is bijvoorbeeld heilig, want dan kan ik mijn kinderen zien.”

Honderd pagina’s lees je niet in een half uurtje

Dorus Daris, D66 Bladel

“Maar als zij om acht uur op bed liggen, heb ik alle tijd om iets te doen. Een stuk lezen bijvoorbeeld. Of naar een bijeenkomst, want als ik in de gemeenteraad kom, heb ik twee avonden in de week wel iets. Een vergadering van de gemeenteraad of dorpsraad, een inspraakavond of informatieavond.”

Oké, het past dus wel bij je. Hoeveel tijd neemt je politieke werk nu ongeveer in beslag?

“Nu is het verkiezingstijd, dus is het zo’n 40 uur per week. Flyeren, op social media posten, posters maken, debatten, met mensen praten. Het is leuk, maar ik vind het wel vervelend voor mijn vrouw. Want als ik er niet ben, zit zij gebonden aan huis vanwege de kinderen.” Na de verkiezingen valt het echter wel mee, volgens Dorus. “Dan is het zo’n 10 tot 20 uur per week. Tenzij je een zwaar dossier krijgt, dan loopt het weer op. Honderd pagina’s lees je niet in een half uurtje,” lacht hij.

Gemeenteraadszaal Rotterdam
De gemeenteraad in RotterdamANP

Dat is niet niks! Wat krijg je ervoor terug?

“Mensen leren kennen, erachter komen hoe politiek werkt, speechen, verkiezingen meemaken, debatteren, op de hoogte blijven van wat er speelt in de stad. Daar krijg ik energie van!” Maar voor het geld hoef je het niet te doen, vertelt hij: “Stel, ik kom in de gemeenteraad, dan zou ik voor dat geld een halve dag per week minder kunnen gaan werken.”

Je woont pas net in Bladel. Hoe kun je hier nú al lijsttrekker zijn van D66?

“Ik kom uit Eersel, daar ben ik in 2015 begonnen met commissiewerk (het inhoudelijk voorbereiden van het standpunt van de partij dat in de gemeenteraadsvergadering wordt besproken). Dat deed ik een jaar en toen vroegen ze me voor op de lijst voor de verkiezingen. Dat wilde ik wel, maar ik ging toen net verhuizen.”

Toen hij zag dat er in Bladel geen lokale partij van D66 was, besloot hij die op te zetten en in zijn nieuwe dorp een poging te wagen. “Er waren hier maar zes D66-leden, waarvan drie enigszins actief. Het was niet makkelijk, maar via via hebben we nu toch acht mensen op de lijst gekregen.”

Waarom is het zo moeilijk om nieuwe leden te vinden?

“Kijk, stemmen is één ding, dat doen de meeste mensen wel. Maar lid worden is al een stap. Want dan maak je de keuze om volledig achter een partij te staan. En als actief lid draag je de standpunten ook nog eens openlijk uit. Ik snap dat mensen dat heftig vinden.”

Jos van Rey op campagne voor gemeenteraadsverkiezingen
Jos van Rey op campagne voor gemeenteraadsverkiezingenANP

Dorus heeft echter wel een tip om op een laagdrempelige manier te beginnen. “Ga eens bij een vergadering zitten of vraag of je ergens bij kunt helpen. Er zijn altijd wel handen nodig en zo kom je erachter of het wat voor je is.”

Wil je ooit de stap zetten naar de Tweede Kamer?

“Wie weet, misschien ooit. Er gebeurt veel in de gemeenten buiten de Randstad en onze problemen worden vaak door Den Haag vergeten. Bijvoorbeeld de nijpende situatie waar veel boeren nu in zitten. Zij moeten verduurzamen - waar wij als D66 ook helemaal achter staan - maar hebben niet allemaal het geld voor de benodigde investeringen. Daardoor zullen velen binnen een aantal jaar hun bedrijf moeten sluiten. De overheid moet er dan voor hen zijn, ze kunnen immers niet allemaal een camping beginnen. Het zou goed zijn als ook daar aandacht voor is op landelijk niveau. Daar zou ik me voor kunnen inzetten. Maar tot het zover is, zal ik me inzetten op lokaal niveau. Want dat is nét zo belangrijk.”

Hendrik van Nellestijn
Hendrik van Nellestijn, TolbrugRhenen.nlAnoek Hofkens

Hendrik van Nellestijn (60) is de lijsttrekker - en het enige lid - van de nieuwe lokale partij TolbrugRhenen.nl. Hij mag zich sinds een paar weken de ‘Koning van de Campagnefilm’ noemen, want met zijn verkiezingsfilmpje won hij de poll die we onder de Jinek-kijkers uitzetten.

De voormalig radiomaker en discotheekeigenaar woont met zijn vrouw en dochter van veertien in een vrijstaand huis in Rhenen, een stad in de provincie Utrecht met ongeveer 10.000 inwoners. Hendrik is een beetje een vreemde eend in de bijt in de lokale politiek. Want zijn partijprogramma heeft maar één standpunt en dat is: het fileprobleem oplossen in de stad. Ambitieus? Ja, dat kun je wel zeggen. De lokale gemeenteraad buigt zich al jaren over dit probleem. Maar Hendrik vindt dat ze onderhand wel met een oplossing hadden moeten komen.

Je hebt geen politieke ervaring, waarom ben je dan toch een politieke partij begonnen?

“Op een dag wilde ik om 16.00 uur nog even een biefstukje halen bij de slager. Maar ik kwam gewoon de stad niet in. Niet langs de ene kant, en niet via een omweg. Toen was de maat voor mij vol. Want het is niet de eerste keer dat het gebeurde. Op een doordeweekse dag is de stad rond dat tijdstip gewoon potdicht.

Topdrukte op de weg
FileANP

Je komt vanaf 16.00 uur ‘s middags gewoon nergens meer met de auto, de file loopt dwars door de stad heen. Ik wilde niet meer afwachten en besloot er zelf iets aan te gaan doen. En de gemeenteraadsverkiezingen kwamen eraan, dus een politieke campagne leek me een goed idee.”

Wat wordt er nu door de lokale politici aan gedaan?

“Er zijn vanuit de politiek al verschillende oplossingen voor gekomen, maar die lossen niets op. ‘Pak de fiets’ is er bijvoorbeeld één van. En dat is geen oplossing. Het is slechts een alternatief, en alleen een optie voor de mensen die hier wonen. Want de meesten die in de file staan, zijn mensen die Rhenen alleen passeren onderweg van huis naar werk of andersom.”

En mocht jij in de gemeenteraad komen, hoe ga jij het dan oplossen?

“Tja, de partij heet natuurlijk TolbrugRhenen.nl. Maar een tolbrug, dat hoeft het niet per se te worden. Daar gaat het mij ook niet om. De naam had als doel om aandacht te trekken en dat is gelukt. Het was mij enkel en alleen te doen om het probleem op de kaart te zetten.”

Ik wilde enkel en alleen dít probleem op de kaart te zetten

Hendrik van Nellestijn, TolbrugRhenen.nl

En mocht hij genoeg stemmen krijgen voor een zetel, dan pleit Hendrik ervoor om het probleem terug te geven aan degene die er echt iets aan kan doen. “Als je een gaatje hebt, ga je toch ook niet kijken hoe je die zelf kunt vullen? Dan laat je de tandarts zijn werk doen. In dit geval is die expert Rijkswaterstaat. Zij zijn de enigen die het probleem écht kunnen oplossen, want zij hebben de expertise en de verantwoordelijkheid over de verkeersstromen in ons land. TolbrugRhenen.nl gaat ervoor zorgen dat Rijkswaterstaat zijn werk gaat doen. We moeten er als gemeente niet langer mee worstelen, maar het probleem gewoon teruggeven aan degene die er wel iets aan kan doen.”

Wat als je nu meer dan één zetel krijgt?

“Dan geef ik ze weg. Ik hoef helemaal niet mee te denken over het dagelijks bestuur van de stad. En zetels weggeven is ook een mooi extra drukmiddel. Want die andere partijen weten waar die stemmen vandaan komen. Maar zoveel stemmen verwacht ik niet, hoor. Als ik één zetel krijg, is dat al geweldig. Dan kan de gemeenteraad er al niet meer omheen. Want de inwoners van Rhenen hebben dan duidelijk uitgesproken wat ze willen. En de stem van het volk wint altijd.”

We wensen ze alledrie, en alle andere gemeenteraadsleden in het land, ontzettend veel succes met de laatste loodjes en sterkte tijdens de spannende dag morgen! En voor de rest: ga stemmen. Want deze mensen verdienen het om die waardering te krijgen voor hun harde werk.