Wat als de Eiffeltoren zó tegenvalt dat je er ziek van wordt
Foto van Eva Jinek

Wat als de Eiffeltoren zó tegenvalt dat je er ziek van wordt

In Jeruzalem, Parijs en Florence nemen toeristen regelmatig psychische aandoeningen mee naar huis. Tenminste, dat lijkt zo. BBC zocht uit of aandoeningen zoals het ‘Jeruzalem-syndroom’ echt bestaan.

Wat als de Eiffeltoren zó tegenvalt dat je er ziek van wordt
Wat als de Eiffeltoren zó tegenvalt dat je er ziek van wordtUnsplash

Oliver McAfee is niet meer gezien sinds 21 november 2017. De Ierse tuinman fietste de Israel National Trail toen hij verdween. Zijn fiets en tent werden wel teruggevonden. Ook zijn sleutels, tablet en portemonnee werden later door andere fietsers teruggebracht. Al snel werd er gedacht aan het ‘Jeruzalem-syndroom’. Een psychotische toestand die wordt gekoppeld aan religieuze ervaringen. Mensen worden paranoïde, zien en horen dingen die er niet zijn. ‘Ze worden bezeten en geobsedeerd’, schrijft BBC. En in sommige gevallen verdwijnen ze.

Ziekenhuisopname

Aan het begin van het millennium meldden artsen van het Israëlische Kfer Shaul Mental Health Centre dat er jaarlijks ongeveer 100 toeristen zich melden met het syndroom. En bij ongeveer veertig van hen was er een ziekenhuisopname nodig. Het zijn meestal christenen, al zijn er ook enkele joden en een kleiner aantal moslims die ermee te maken krijgen. Het British Journal of Psychiatry schreef over het Jeruzalem-syndroom: “Het is een vorm van een psychose, in een stad die een gevoel van het heilige, het historische en het hemelse oproept.”

En Jeruzalem is niet de enige stad met een ‘eigen’ probleem op het gebied van mentale gezondheid. Ook in Florence zien psychiaters één bepaald probleem vaak voorkomen bij toeristen. Het lijkt erop dat bezoekers zo onder de indruk zijn van de pracht van de kunst en architectuur van de stad dat ze wel eens gegrepen worden door een psychose. Een 72-jarige kunstenaar raakte tijdens een bezoek aan de Ponte Vecchio-brug ervan overtuigd dat hij gevolgd werd door internationale luchtvaartmaatschappijen en dat hij in zijn hotelkamer werd afgeluisterd. Een veertigjarige vrouw geloofde heilig dat de figuren uit de fresco's in de Strozzi-kapel van de kerk van Santa Maria Novella tot leven kwamen.

De gevoelige toerist

Graziella Magherini, een psychiater uit Florence beschreef meer dan 100 toeristen die tussen 1977 en 1986 het ziekenhuis hadden bezocht met hartkloppingen, pijn op de borst, hallucinaties, een gevoel van vervreemding en verlies van identiteit. Sommige patiënten hadden geprobeerd om een kunstwerk te vernietigen. “Het komt door een beïnvloedbare persoonlijkheid, de stress van het reizen en de ontmoeting met een stad als Florence. Het is gewoon te veel voor de gevoelige toerist”, stelt Magherini.

Ze noemde de aandoening het syndroom van Stendhal, naar een Franse auteur die zelf beschreef dat hij was ‘opgeslokt was door de sublieme schoonheid’ en ‘in beslag werd genomen door een felle hartklopping’ toen hij in 1817 uit de Santa Croce-basiliek kwam.

Toeristen in het Louvre
Toeristen in het LouvreUnsplash

Het tegenovergestelde gebeurt in Parijs. Het ‘Parijs-syndroom’ komt voornamelijk voor bij Japanse toeristen. Zij kregen een psychose omdat Parijs niet de stad van hun dromen bleek te zijn. Gedesillusioneerd door de strenge gezichten van de lokale bevolking en het weinig vriendelijke winkelpersoneel raken ze mentaal in de knoop.

Waarschuwingslabel

Maar ontstaan deze ziektebeelden écht specifiek in Jeruzalem, Florence en Parijs? Dat zou betekenen dat deze steden misschien wel een waarschuwingslabel moeten krijgen.  Waarschijnlijk is dat niet nodig. Er zijn veel verschillende oorzaken voor psychische aandoeningen bij reizigers. Een jetlag, slapeloosheid, vliegangst, stress op het vliegveld, lange rijen bij een museum en taalbarrières. Het zijn allemaal ingrediënten die op den duur kunnen leiden tot een flinke drukte in je hoofd.

De kans is klein dat simpelweg de stad zelf een bepaalde invloed heeft op je mentale gesteldheid. Je kunt dus gewoon met een gerust hart je koffers pakken en op reis!

Bron: 
BBC