Foto van Eva Jinek
11 augustus 2017

Waarom mensen zo graag willen geloven in de eatclean-hype

Clean eating is een van de grootste trends van het moment, maar de hype heeft niet alleen goede kanten.

Instagram Rens Kroes

Clean eating is in de laatste jaren haast een soort religie geworden, terwijl de praktijken van de clean-eating-goeroes vaak niet eens wetenschappelijk onderbouwd zijn. Wat is toch de aantrekkingskracht van deze eatclean-beweging? En is het altijd zonder risico? Bee Wilson van The Guardian onderzocht dit in een interessante longread.

‘Iets met groenten’

Clean eating heeft de laatste jaren een hoogtepunt bereikt, maar gaat al een decennium mee. Wat het precies is, ligt echter nog altijd in het midden. Iets met ‘onbewerkt’, ‘veel groenten’ en ‘weinig dierlijke producten’. De belofte is dat je er mooi, jong en energiek van wordt. Dat trekt miljoenen ‘gelovigen’ van over de hele wereld.

Het is een soort religie die miljoenen gelovigen trekt over de hele wereld

En dat, volgens Wilson, is ook precies het probleem met #cleaneating (32 miljoen hits op Instagram). Want anders dan andere diëten, is deze vorm van eten een beweging, een lifestyle, een identiteit. Een pizza of pannenkoek eten is niet alleen ‘niet zo goed’, maar haast een ‘onreine vervuiling van je lichaam’. Heftig.

Komt een fitgirl bij de dokter

Een van de redenen voor de cleaneating-hysterie, legt Wilson uit, is dat er in de afgelopen decennia veel te weinig aandacht is geweest voor de rol van eten in de gezondheidszorg. Want gezond eten speelt, zoals clean-eaters beweren, wel degelijk een rol in je welzijn. Maar doordat dit aspect te lang is genegeerd door reguliere dokters, vallen mensen met allerlei onduidelijke klachten als een blok voor de zogenaamde eatclean-goeroes met een perfecte huid en lach (zoals lijkt op Instagram tenminste).

Dokter vs Instagrammeisje

Dit wantrouwen van veel mensen in de reguliere gezondheidszorg uit zich ook in de voedingsboeken die tegenwoordig worden geschreven. Als je een boekwinkel binnenstapt, zie je dat bijna alle boeken over ‘gezond’ eten zijn geschreven door gezellige Instagrammeisjes, in plaats van door serieuze wetenschappers.

Deze meisjes propageren een manier van leven die weinig wetenschappelijke onderbouwing heeft, en er soms zelfs stevig naast zit. Onlangs nog werd één van de heilige gralen van de eatclean-beweging, kokosnootolie, door wetenschappers als de veroorzaker van een hoog cholesterol aangewezen. Helemaal niet zo goed dus. Toch wordt er goud geld verdiend aan ‘de gezondste olie op aarde.’

Kwakzalvers

Op het moment dat er commercieel gewin bij de cleaneating-lifestyle komt kijken, wordt het dus soms lastig. Zacht uitgedrukt omdat velen van hen er veel te ver in gaan, hard uitgedrukt omdat sommigen ronduit kwakzalvers zijn. Zo verdween ‘Dr’ Robert O Young, cleaneater van het eerste uur, afgelopen juni voor drie jaar achter de tralies. Met zijn avocado-diëten claimde hij mensen te kunnen genezen van hun terminale vorm van kanker, en vroeg daar tienduizenden euro’s voor. Die mensen stierven later echter alsnog.

Mensen zoeken houvast

Het is, stelt Wilson, begrijpelijk dat mensen bang zijn en op zoek gaan naar houvast. Het aantal mensen met diabetes, hartklachten, buikpijn en allerlei soorten onduidelijke klachten is groter dan ooit. We zijn massaal onzeker over ons lichaam en of we het allemaal ‘wel goed’ doen. Maar de #eatclean-beweging speelt daar op een behoorlijk gevaarlijke manier op in.

Als deze mensen gewoon zouden zeggen ‘Ik heb een heel cool en mooi vegetarisch kookboek geschreven’, dan zou daar niks mis mee zijn: dikke pluim voor het promoten van gezond eten! Maar het wordt problematisch op het moment dat er claims worden gemaakt over het genezen van serieuze ziektes met eten en over de ‘giftigheid’ van een regulier dieet. En als er -zoals vaak- wordt beweerd dat deze lifestyle de enige juiste is. Dat moeten we niet willen.

The Guardian legt de populairste ‘lifestyle’ van het moment kritisch op de snijtafel, en we raden ook vooral aan om het hele stuk te lezen.

11 augustus 2017 19:15
Bron: 
The Guardian