Een werknemer van Lehman Brothers verlaat het kantoor in 2008, Getty
Foto van Eva Jinek

Waarom de lessen van de financiële crisis vandaag de dag nog steeds relevant zijn

10 jaar geleden was het faillissement van Lehman Brothers het startschot van één van de grootste financiële crises in jaren. Inmiddels is alles stabiel, maar volgens The Guardian moeten we ons niet te rijk rekenen. Het kan namelijk zo weer gebeuren.

Een werknemer van Lehman Brothers verlaat het kantoor in 2008, Getty
Een werknemer van Lehman Brothers verlaat het kantoor in 2008, Getty

In september 2008 klapte één van de grootste investeringsbanken van de wereld. Het faillissement van Lehman Brothers staat nog steeds bekend als de grootste in de Amerikaanse geschiedenis. Maar dat het bankroet voor een gigantische financiële crisis zou zorgen wereldwijd, zag vrijwel niemand aankomen.

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Rommelhypotheken zonder rente

Waar het is misgegaan? Eigenlijk was dat al veel eerder dan 2008. Vooral de ‘rommelhypotheken’ worden aangewezen als boosdoener. En dat is niet zo gek, want deze hypotheken werden zelfs verstrekt aan mensen met een negatieve krediethistorie én zonder inkomen. Allemaal op goed vertrouwen dat wanneer de huizenmarkt zou aantrekken de woning met forse winst verkocht kon worden en de hypotheek alsnog braaf af zou worden betaald. Met rente. Maar ja, dit ging er wel vanuit dat de huizenmarkt weer zou aantrekken.

Deze trend zorgde ervoor dat banken steeds meer risico durfden te nemen bij het verstrekken van hypotheken. Maar er kwam helemaal geen geld voor terug. De banken kregen zelf dus ook steeds meer schulden. Dat Lehman Brothers failliet ging, zorgde voor een gigantisch domino-effect. Het betekende dat de bank haar schulden bij andere banken niet kon afbetalen, en die banken konden hun schulden dus óók niet meer aflossen.

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Paniek is besmettelijk

Dat deze financiële ballon op 13 september uit elkaar barstte, zorgde voor onrust en paniek wereldwijd. Volgens journalist Laura Kuenssberg van BBC waren politieke leiders destijds oprecht bezorgt dat er géén geld meer uit de muur zou komen wanneer mensen wilden pinnen. En juist die paniek is zo besmettelijk dat de hele economie erdoor beïnvloed werd.

Natuurlijk hopen we dat de politiek en vooral de banken hun lesje sinds 2008 hebben geleerd. Maar toch ligt de kans op een nieuwe economische crisis altijd op de loer. The Guardian maakte daarom een lijstje met de grootste risico’s.

1. De schulden zijn er nog steeds

De crisis in 2008 werd veroorzaakt door enorme hoeveelheden schuld. Die gingen gepaard met lage rentes, waardoor huishoudens alleen nog maar méér gingen lenen. Terwijl de leningverstrekkers (waaronder grote banken) zelf gedwongen werden om leningen aan te gaan. Allemaal om de illusie van financieel succes in leven te houden.

Sinds de grote financiële crisis voelen we er allemaal veel minder voor om een lening aan te gaan, maar omdat de dieperliggende oorzaken van de crisis nooit écht zijn aangepakt, zijn onze schulden een groter onderdeel van ons kapitaal dan ooit tevoren.

2. Het financiële systeem

De grote banken zijn enigszins aan banden gelegd sinds het fiasco van 2008. Zo moeten banken nu meer geld op de bank hebben staan, zodat ze zelf een deel van de klap op kunnen vangen wanneer er bijvoorbeeld verlies wordt gedraaid door een investering die slecht uitpakt.

In 2010 werd een groot deel van de Lehman Brothers' eigendommen geveild door Christie's, Getty
In 2010 werd een groot deel van de Lehman Brothers' eigendommen geveild door Christie's, Getty

Maar volgens The Guardian zijn er drie grote problemen die overblijven. Ten eerste zijn banken sinds de beurscrash van 1929 huiverig voor structurele hervormingen. Veranderingen blijven dus minimaal en de overheid moet zich er niet te veel mee willen bemoeien. Ten tweede is de bankenwereld nóg geconcentreerder geworden en dat betekent dat de risico’s minder gespreid zijn. Tenslotte zijn veel van de risico’s verhuisd naar andere delen van de financiële sector, zoals hedge funds. En de risico’s die deze bedrijven nemen zijn moeilijk te controleren.

Bella Italia

De banken binnen de eurozone hebben minder vooruitgang geboekt dan hun Amerikaanse concurrenten als het gaat om het vergroten van hun eigen vermogen. Als de economische groei terugloopt of als er een nieuwe recessie komt, lopen deze banken veel meer risico.

Vooral de Italiaanse banken zijn kwetsbaar volgens The Guardian. Dat komt door de zogenaamde ‘doom loop’, waarbij de overheid en de bank steeds afhankelijk worden van elkaar. Zo gaat de Italiaanse regering bijvoorbeeld goedkope leningen aan bij haar banken. Dat betekent dat het kleinste verlies op zo’n staatslening er al voor kan zorgen dat Italiaanse banken hun eigen schulden niet meer af kunnen betalen. “Als dat gebeurt dan krijg je een situatie die de boeken in zal gaan als een Lehman Brothers-faillissement”, aldus economie professor Jens Hagendorff.

Internationale handelsoorlogen

Tot op heden lijkt de wereldeconomie gelukkig weinig last te hebben van de gevolgen van Trumps protectionistische maatregelen. De Amerikaanse president wil dat onder andere Europa, China, Mexico en Canada meer invoerrechten gaan betalen, om op die manier de binnenlandse economie te versterken. Maar het echte knelpunt komt waarschijnlijk pas eind 2019 of begin 2020 wanneer de hoge rentes om de hoek komen en de belastingvoordelen verdwijnen.

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

China: redder of ondergang?

De wereldeconomie was behoorlijk gebaat bij het snelle en kordate handelen van China in 2008 en 2009. Maar het medicijn ging gepaard met enorme kredieten en leningen. Veel van die leningen zijn bovendien buiten het reguliere banksysteem omgegaan, maar liepen via zogenaamde ‘schaduwbanken’. Tot op heden blijft de Chinese economie stevig doorgroeien, maar het gaat hand in hand met torenhoge schulden. En bovendien lijkt de industrie niet bepaald stabiel omdat deze enorm kwetsbaar is voor een mogelijke handelsoorlog.

Nieuwsgierig geworden? Hieronder lees je meer over.

Bron: 
The Guardian
Bron: 
BBC