"Het is hoog tijd dat we onze handen in het vuur steken," aldus Ploumen.
Foto van Eva Jinek

Vrouwen worden te vaak ingezet als oorlogswapen en dat wil deze politicus veranderen

De noodkreten van familieleden van ontvoerde of verkrachte vrouwen in oorlogsgebieden gaan door merg en been. Maar harde sancties blijven té vaak uit volgens Lilianne Ploumen. Aan The Guardian legt ze uit waarom dat moet veranderen.

"Het is hoog tijd dat we onze handen in het vuur steken," aldus Ploumen.
"Het is hoog tijd dat we onze handen in het vuur steken," aldus Ploumen. ANP

Met enige regelmaat wordt seksueel geweld tegen meisjes en vrouwen ingezet als oorlogsstrategie. Het is een vorm van geweld die snoeihard aangepakt moet worden. Maar in praktijk blijken de straffen maar weinig impact te hebben. En daar moet hoognodig verandering in komen als het aan politicus Lilianne Ploumen ligt. Zij zet dit probleem op de politieke agenda en legt in The Guardian uit waarom.

Talloze voorbeelden van deze tergende oorlogsstrategie

Seksueel oorlogsgeweld is niet iets van de laatste tijd en komt helaas veel te vaak voor. Zonder het nodige zoek en denkwerk zijn er al diverse voorbeelden te noemen. Denk maar aan de noodkreten van alle familieleden van de ontvoerde en verkrachte meisjes door Boko Haram in 2014.

Maar niet alleen in Nigeria wordt deze verschrikkelijke oorlogsstrategie toegepast, ook vanuit IS-gebied kwamen in 2014 de eerste berichten over dergelijke taferelen. Duizenden Yezidi families moesten vluchten voor het oorlogsgeweld. Honderden vrouwen vielen daarbij alsnog in handen van IS en werden vervolgens als seksslaaf verkocht of gedwongen uitgehuwelijkt.

En dan nog recenter, in 2017, kwam aan het licht dat talloze Rohingya’s in Myanmar gedwongen werden hun grond te verlaten. Veel vrouwen vielen daarbij in de verkeerde handen wat uiteindelijk leidde tot ware nachtmerrie van massaverkrachtingen, martelingen en moord.

Het vrouwenlichaam inzetten als oorlogsstrategie wordt al langere tijd erkend als oorlogswapen. Uit onderzoek van het Overseas Development Institute blijkt dat na oorlogsgeweld het gevaar vrouwen nog niet geweken is. De risico’s voor vrouwen zijn na het beëindigen van een oorlog nog steeds enorm groot.

Huidige straffen hebben weinig impact

Op dit moment worden er nauwelijks maatregelen en straffen ingezet voor deze enorm achterbakse vorm van geweld. En dat is volgens Ploumen absoluut onacceptabel. Zeker omdat de  maatregelen en straffen wél bestaan. Maar uit onderzoek van Georgetown University blijkt dat deze gerichte sancties voor seksueel geweld meestal niet worden gehandhaafd.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft de bevoegdheid om deze straffen uit te delen. Seksueel geweld kan een reden zijn om de daders een reisverbod te geven, financiële beperkingen op te leggen of een wapenembargo in te voeren. Maar de vraag is of dat  wel gepaste straffen zijn voor het verwoesten van de persoonlijke waardigheid van een vrouw.

Het moet anders

Volgens Lilianne Ploumen is het daarom tijd dat  er flinke hervormingen komen in het gerechtelijk stelsel. “We moeten erkennen dat we tekort zijn geschoten in onze plicht. En we moeten eraan werken om dit nu te veranderen om recht te doen aan deze vrouwen en meisjes”, zegt ze.

António Guterres, secretaris-generaal van de VN, heeft in zijn vorige jaarverslag een voorstel gedaan voor een nieuwe aanpak. Zijn boodschap was glashelder: “We moeten streven naar een wereldwijd sanctieregime om seksueel en geslachtgerelateerd geweld aan te pakken.”.

Als het aan Guterres ligt, komt er een systeem dat iedereen straft die het lichaam van de vrouw als wapen inzet. Deze straf moet onafhankelijk van grenzen kunnen worden toegepast en voor iedereen hetzelfde zijn.

Mede dankzij Ploumen heeft de Nederlandse regering toegezegd de haalbaarheid van een dergelijk strafsysteem voor seksueel geweld te onderzoeken. Ook heeft ze buurlanden zoals Zweden, Denemarken en België gevraagd om hetzelfde te doen. “Ik roep alle leden van de VN-Veiligheidsraad op om hun stem te laten gelden bij dit voorstel”, aldus Ploumen.

Het is hoog tijd dat we onze handen in het vuur steken, en volgens Ploumen kunnen we daar niet snel genoeg mee beginnen!

Bron: 
The Guardian