Rupi Kaur heeft al twee succesvolle dichtbundels geschreven
Foto van Eva Jinek

Poëzie maakt een comeback op Instagram, en krijgt zelfs een prachtig nieuw jasje

Van elitaire kunstvorm naar een feestje voor het oog. Dit is hoe Instagram de wereld van poëzie heeft veranderd. En dat werpt volgens The Atlantic zeker zijn vruchten af!

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Dat dichten een kunstvorm is, hebben we altijd wel geweten. Maar volgens The Atlantic kunnen maar weinig dichters zich zo rijk rekenen dat ze ervan kunnen leven. Zo werkte Thomas Stearns Eliot iedere dag van negen tot vijf als receptionist in een bank. Zijn schaarse vrije uurtjes vulde hij met zijn passie: schrijven.

Afwasser, vrachtwagenchauffeur én dichte

Thomas, ook wel T.S. Eliot, publiceerde de gedichten met succes. Met name ‘The Love Song of J. Alfred Prufrock’ ging de wereld over. Toch had hij moeite om rond te komen. En dat terwijl de man op dat moment door critici als één van de beste Amerikaanse dichters van de twintigste eeuw werd bestempeld. Maar ondertussen moest hij zijn familie om geld vragen om een pyjama te kunnen kopen.

Thomas Eliot was niet de enige dichter die niet rond kon komen van zijn werk. Zo had de dichter Charles Bukowski naast het dichten verschillende bijbaantjes: als afwasser, vrachtwagenchauffeur, en postbode. Maar daar komt nu steeds meer verandering in.

T.S. Eliot
T.S. EliotGetty

Volgens The Atlantic laat de Canadese dichter Rupi Kaur nu zien hoe de wereld van de poëzie aan het veranderen is: haar dichtbundel Milk & Honey uit 2014 verkocht meer exemplaren dan de nummer-1 klassieker: de Odyssee. Je hebt Kaur misschien wel langs zien komen op Instagram. Haar stijl van korte, deelbare posts is makkelijk te herkennen én volgens de website een grote reden van haar succes.

‘Milk & Honey’ haalde de bestsellerlijst van de New York Times, en het succes lijkt niet meer te stoppen. Ze is te zien op nationale televisie, tourt de wereld over en heeft drie miljoen volgers op Instagram. Maar dat is niet altijd zo geweest. “Ik heb altijd gedacht dat mijn gedichten op geen enkele manier mijn huur zouden kunnen betalen”, zegt ze tegen The Atlantic.

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Uit onderzoek blijkt nu dat sinds de publicatie van Kaur’s bundel, Instagram-dichters steeds populairder worden. En de bestverkochte dichters zijn degenen die hun werk net als Kaur fanatiek op Instagram publiceren. Meer dan de helft van de vorig jaar verkochte dichtbundels in de Verenigde Staten waren dan ook geschreven door deze ‘influencers’. Kirsty Melville, Rupi Kaur’s uitgever, zag het met eigen ogen gebeuren. “Vroeger lagen dichtbundels achter in de boekenwinkels, naast de wc’s. Nu liggen ze vooraan in de etalage”, vertelt ze over het succes.

Het begon niet per se bij Kaur. Volgens Melville was er in 2013 al een Australische dichter ‘Lang Leav’, die heel snel populair werd op internet. Die heeft nu ook een contract bij Melville’s uitgever en verkocht meer dan 150 duizend boeken. “En dat is nogal wat, voor poëzie.”

En er staan steeds meer populaire dichters op. Zo zijn de gedichten van Cleo Wade te zien op reclameborden in Los Angeles en New York. Robert M. Drake begon zijn gedichten te delen via Tumblr en is nu 1.8 miljoen volgers én twaalf wereldwijd uitgegeven boeken rijker. En de bekende Atticus - die zijn identiteit door middel van een masker geheim houdt - heeft verschillende beroemdheden in zijn fanbasis. Zo zijn Emma Roberts en Alicia Keys volgens The Atlantic gek op zijn gedichten.

De wereld van de poëzie wordt steeds toegankelijker

Sociale media hebben er dus voor gezorgd dat de drempel naar de poëziewereld is verlaagd. In plaats van het exclusieve, traditionele en elitaire veld dat het altijd was, is het vak is nu veel toegankelijker voor jonge, nieuwe creatievelingen. Het veld verbreedt zich bovendien op het gebied van diversiteit: er komen steeds meer vrouwen en etniciteiten bij. En daar zijn we uiteraard heel blij mee.

Het zijn niet zomaar kunstenaars, maar volgens The Atlantic zijn de Instagram-dichters ook goede ondernemers. Dankzij het feit dat ze met name Instagram zo slim weten te gebruiken, slepen ze meer opdrachten, boektours en publicaties binnen. Rupi Kaur beaamt dit. Volgens haar staat ze met haar poëzie aan het hoofd van haar eigen bedrijf en merk. Ze kan de hele dag schrijven, tournees doen, projecten en zelfs merchandise verkopen: het komt allemaal samen als je een poëet-ondernemer bent. Zo verkoopt Cleo Wade haar gedichten aan merken zoals Nike en Gucci, die de kunst weer gebruiken in hun kleding.

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Maar er is ook een andere kant van het verhaal. Zo schreef dichter Rebecca Watts een kritisch essay waarin ze de bekende Instagram-dichter Hollie McNish ‘een persoonlijkheid, geen dichter’ noemde. “Kunstloze poëzie verkoopt. De lezer is dood, lang leve de consumentgerichte content die meteen bevredigd”, schrijft ze. Misschien zit er wat in, maar aan de andere kant verandert poëzie net zoals elke andere kunstvorm mee met de tijd. En die kenmerkt zich nu door snelle, klikbare consumptie.

Want dat is volgens The Atlantic wel een beetje de norm: hoe korter en krachtiger, hoe beter. En we zijn het meest dol op de korte gedichtjes over onszelf, onze dromen en gebroken harten. Die bieden misschien toch wel een toevluchtsoord tussen alle reis-, eet-, en feestfoto’s.

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Volgens Rachael Allen, poëzie redacteur bij het literaire tijdschrift Granta, is het geen reden tot paniek. “Poëzie verandert altijd mee met het medium: er zijn ook gedichten die in steen zijn gekerfd.”  Daarnaast krijgen ze nog steeds dagelijks gedichten ingestuurd die een paar pagina’s lang zijn.

Het is dus niet te voorspellen of de industrie in de toekomst nóg meer verwikkeld raakt met sociale media. Maar we kunnen natuurlijk niet ontkennen dat dichters zoals Rupi Kaur geschiedenis schreven met hun online strategieën. Het woord poëzie zegt het namelijk al. Afkomstig van het Griekse woord ‘poesis’ - wat creatie en productie betekent - is poëzie sinds het begin naast een kunstvorm, ook een ambacht.

Wij blijven in ieder geval lekker lezen én scrollen. Wil je het volledige artikel lezen? Bekijk hem hieronder.

31 januari 2019 18:30
Bron: 
The Atlantic