Lex Peters
Veerle Weustink
Veerle Weustink
Online redacteur

“Je laten inenten tegen baarmoederhalskanker is zó belangrijk,” zegt deze arts

Eva Jinek: “Als ik de keuze zou hebben gehad destijds, had ik me zeker weten laten inenten. Het feit dat je met zo’n kleine ingreep jezelf kan beschermen, dat is toch een cadeau? Lex Peters vecht al jaren om baarmoederhalskanker de wereld uit te helpen. Daarom legt hij uit waarom het zo belangrijk is om wél de vaccinatie te nemen.”

Lex Peters
Lex Peters strijdt tegen baarmoederhalskankerVeerle Weustink

Deze week bracht het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu nieuwe cijfers naar buiten. Hieruit blijkt dat het aantal meisjes dat zich laat inenten met het HPV-vaccin tegen baarmoederhalskanker flink afneemt. In twee jaar tijd is dit aantal van 61 naar 45,5 procent gedaald. Wat betekent dat minder dan de helft van de meisjes zich op dit moment laat vaccineren.

Dit zijn cijfers waar wij van schrokken. Afgelopen zomer ging onze redacteur Veerle langs bij Lex Peters om met hem te praten over het belang van inenten en screenen tegen baarmoederhalskanker. In het buitenland, maar óók hier in Nederland. Want we kunnen baarmoederhalskanker de wereld uit helpen, maar dan moeten we wél actie ondernemen.

Dat is precies wat Lex Peters (68) doet. Hij is hoogleraar Gynaecologie en heeft jarenlang in ontwikkelingslanden gewerkt als tropenarts. Inmiddels is hij gepensioneerd, maar hij zet zich nog steeds onvermoeid in voor zijn stichting: de Female Cancer Foundation.

“Als baarmoederhalskanker een mannenziekte was, was het allang uitgeroeid,” zegt Lex Peters altijd. Eva is ambassadeur van de Female Cancer Foundation, omdat het nog steeds nodig is om te strijden tegen deze ziekte. Jaarlijks wordt namelijk bij meer dan 500.000 vrouwen baarmoederhalskanker vastgesteld. Ongeveer de helft van deze vrouwen overlijdt aan de gevolgen van de ziekte, vooral in ontwikkelingslanden. En onnodig!

Ook in Nederland overlijden vaak nog jonge vrouwen aan deze ziekte. We belden Lex Peters op om te praten over het nieuws dat steeds minder meisjes de HPV-vaccinatie nemen en wat dat precies voor gevolgen heeft.

Goed om je weer te spreken, Lex. Wat dacht je toen je deze cijfers zag?

“Ja, ik vind het echt vreselijk nieuws. Vechten tegen baarmoederhalskanker is mijn levenswerk. Dus dit soort cijfers vind ik erg jammer, want ik ben er nog steeds heilig van overtuigd dat we wereld zonder baarmoederhalskanker kunnen creëren voor de volgende generaties. Dan moet dat in Nederland toch zeker lukken!”

Lex Peters laat zien hoe je het best een gynaecologische stoel kan maken.
Lex Peters laat zien hoe je het best een gynaecologische stoel kan maken.Chantal Spieard

Hoe zouden we dat dan moeten doen?

“Heel simpel gezegd: baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door het HPV-virus (ofwel het ‘wratvirus’). Het is dus een virusziekte, en tegen virussen kan je vaccineren. Sinds 2009 krijgen in Nederland alle meisjes op hun 13e een uitnodiging voor een HPV-vaccinatie tegen baarmoederhalskanker. Dat, in combinatie met goede screening, maakt het theoretisch mogelijk deze ziekte 100% uit te roeien.”

Maar nu blijkt dat minder dan de helft van de meisjes zich laat vaccineren

“Klopt, en ik denk echt dat dat een stap terug is. Begrijp me niet verkeerd: een vaccinatie dekt niet alles. Maar als je je laat inenten, neemt de kans op baarmoederhalskanker met ongeveer 80 procent af.”

Wat is dat HPV-virus nou precies?

“Het HPV-virus is het virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt. Het is seksueel overdraagbaar en dat schrikt mensen af. Veel ouders vinden het raar om hun 13-jarige dochter in te enten tegen een ‘seksueel overdraagbare aandoening’. Maar dat is veel te kort door de bocht!”

Hoezo dan?

““Kijk, het is gewoon een wratvirus. Als je een wratje op je hand hebt, vindt niemand het raar dat je dat behandelt. Maar omdat het HPV-virus met seks te maken heeft, wordt het een taboe.”

Baarmoederhalskanker is echt een nare ziekte en we kunnen het voorkomen

Lex Peters

“Dat is echt niet nodig. Ja,natuurlijk kun je het allerbest altijd seks hebben met een condoom. Maar vergis je niet: het HPV-virus komt echt heel vaak voor.  80 procent van de vrouwen in Nederland die seksueel actief zijn, lopen in hun leven een besmetting met HPV op. Krijgen al deze vrouwen baarmoederhalskanker? Nee! Weet je hoe dat komt?”

Vertel

“Omdat bij deze mensen het immuunsysteem sterk genoeg is om het virus te overwinnen. De vaccinatie die je krijgt op je 13e zorgt daar eigenlijk gewoon voor: dat je immuunsysteem goed werkt.”

Wat zou je willen zeggen tegen meisjes van 13 en hun ouders die twijfelen?

“Ik zou zeggen: je bent nu gezond. Dus ik snap dat het een ver-van-je-bed-show is. Maar baarmoederhalskanker is echt een nare ziekte en we kunnen het voorkomen. Er zijn nog steeds veel meisjes en jonge vrouwen die een afwijking krijgen aan de baarmoedermond, meestal een voorstadium van kanker. Gelukkig krijgt maar een klein percentage van die vrouwen daadwerkelijk baarmoederhalskanker. Maar die kleine kans kan je héél simpel voorkomen: door te vaccineren.”

De reden dat veel meisjes en hun ouders huiverig zijn voor de vaccinatie, is omdat er op social media veel verhalen staan over nare bijwerkingen, zoals vermoeidheid. Kloppen deze verhalen?

“Ik kan de tegenstanders wel begrijpen, hoor. Je kind krijgt al zoveel vaccinaties, moet deze nou ook nog? Nu kan ik niet uitsluiten dat je op de plek van de vaccinatie een lichte ontsteking kan krijgen. Misschien voel je je even wat minder en vermoeid. Maar ernstige en langdurende bijwerkingen zijn heel goed onderzocht.”

Doe het voor jezelf!

Lex Peters

“In Nederland wordt een vaccin of een medicijn niet zomaar goedgekeurd om toe te dienen bij gezonde mensen. Daar gaat een gigantisch proces aan vooraf. Ik vind dan ook dat je vertrouwen moet hebben in het RIVM, dat dit vaccin veilig is. Ik durf dan ook te stellen dat er - voor zover we met zekerheid kunnen weten - geen langdurige bijwerkingen vastzitten aan dit vaccin.”

Gewoon die prik nemen dus?

“Jazeker. Maar ik vind het ook de verantwoordelijkheid van het RIVM om goed voor te lichten, zonder mensen bang te maken. Baarmoederhalskanker is in Nederland geen epidemie. Het is maar een kleine groep vrouwen die het krijgt en we vechten nu nog tegen het laatste stukje. Maak mensen dus niet angstig, maar laat ze zien dat je laten inenten het allerbeste is. Doe het voor jezelf!”