de film over Jesse Klaver
Foto van Eva Jinek

Is de film over Jesse Klaver een propagandafilm?

4 september is hij te zien en nu al is er veel commotie over de vandaag aangekondigde documentaire over GroenLinks-leider Jesse Klaver. De film is gemaakt door Joey Boink, ‘beeldvoerder’ tijdens de verkiezingscampagne en in dienst van GroenLinks. Is dit regelrechte promotie voor GroenLinks uitgezonden door de NPO of gewoon een mooi kijkje in de keuken? We bespreken het met Peter Kee, parlementair journalist van BNNVARA, en Wouter de Winther, chef politiek De Telegraaf.

Beeld van de video

Tot in detail geoefend

In eerste instantie vroeg BNNVARA of ze Jesse tijdens de verkiezingstijd mochten volgen. Dat wilde hij uiteindelijk niet, legt Peter Kee uit, omdat hij zijn team niet kwetsbaar wilde maken. Kee: “Jesse is bijzonder bijgelovig. Hij was bang om de magie van zijn team te doorbreken door iemand toe te laten die er niet thuishoorde.” Maar nu komt GroenLinks met een docu van eigen makelij. Peter heeft al een paar stukjes mogen zien en vond het heel erg interessant. In de film zie je volgens hem dat alles, waaronder alle debatten, tot op de letter vooraf gerepeteerd wordt. Bijvoorbeeld het bekende handenschud-weigermoment met Lodewijk Asscher, waarmee Klaver het journaal haalde en enorm mee scoorde. Kee: "Deze ‘scène’ werd vooraf in een rollenspel tot in detail gerepeteerd. Wijnand Duyvendak speelde Asscher, die wilde tijdens de oefening ook die hand niet geven, maar werd klemgezet door Klaver."

Pure propaganda?

Boink, de 'beeldvoerder' van GroenLinks die op hun loonlijst staat, maakt een documentaire en die zend je uit? Voor Wouter de Wither is dat niet te bevatten. Volgens hem is BNNVARA er gewoon ingetrapt. Hij ziet deze film in een reeks van pogingen van GroenLinks om primair het merk Jesse Klaver te verkopen. Dat zie je ook aan de poster, daar staat hij als een soort ‘Jessias’ de media te woord. De suggestie dat je te maken hebt met een waarheidsgetrouwe weergave van de werkelijkheid is ver te zoeken. De Winther: “Mooi zo’n film, natuurlijk dat mag je doen." Maar dat de belastingbetaler er voor betaalt, omdat de film uitgezonden wordt in zendtijd van de publieke omroep, vindt hij onverteerbaar. 

Of was het ook risicovol voor Klaver?

Peter snapt de bezwaren. Maar hij weet wat de voorwaarden waren die gesteld zijn door hoofd documentaire van BNNVARA. "GroenLinks mocht geen stap in de montagekamer zetten en uiteindelijk mochten ze niks meer veranderen aan de eindversie van de film." Ook wordt de context van de film in het begin geëxpliciteerd. Daar wordt duidelijk gemaakt wat de functie was van Joey Boink bij GroenLinks. Boink zegt daar volgens Peter ook, dat hoewel hij bevriend is geraakt met Jesse Klaver, hij wel degelijk voor de documentaire zou kiezen als hij een keuze tussen beiden zou moeten maken. Dus er is toch ook wat risico voor imagoschade van Jesse? 

Samen de film kijken

Integendeel, GroenLinks maakt zich volgens Wouter totaal geen zorgen of deze film negatief zou kunnen uitpakken voor het imago van Jesse Klaver.  Volgens Wouter liggen ze juist "gierend onder de bank liggen vanwege het feit dat BNNVARA er in is getrapt om deze propagandafilm uit te zenden".  Wouter de Winther: “Anders zou Jesse Klaver zijn volgers niet hebben uitgenodigd om in gezamenlijkheid deze film te bekijken.” Het grote bezwaar van Wouter is de inhoud. Als het daar over gaat wordt het bij GroenLinks het een stuk stiller."

Waarom nu wel een meetup?

“Neem het terugtrekken bij GroenLinks bij de kabinetsonderhandelingen. Ze hadden een verschil kunnen maken qua klimaatbeleid, daarvoor had hun achterban ook op hen gestemd. Maar dat hebben ze niet waargemaakt. Waarom kwam er na dat debacle geen meetup waarin publieke verantwoording werd. afgelegd? Nu er een filmpje is, wordt iedereen wel weer uitgenodigd."

Thierry Baudet is ook gevraagd

Het gaat volgens Wouter allemaal over politieke kleur. Wouter zegt, stel dat WNL of de EO een documentaire of Rutte of Wilders zou uitzenden, die gemaakt is door hun boezemvriend. Dan zou de verontwaardiging bij BNNVARA heel groot zijn. Die zouden ze zelf nooit uitzenden. "Onzin", antwoordt Peter, "natuurlijk zend je ook zoiets uit, maar vanzelfsprekend alleen als er in de film ook onthullende zaken aan bod komen." BNNVARA had naast Klaver namelijk ook Thierry Baudet gevraagd hem te mogen volgen voor een documentaire rond verkiezingstijd. Ook hij weigerde.

Wat kunnen we van de film verwachten?

“Als je naar de film kijkt bevestigt het eigenlijk het oordeel dat je al over Klaver had”, zegt Peter Kee. “Als je van hem houdt denk je: ”Ha, te gek! Een politicus die goed oefent, hard werkt, zijn voorbereidingen serieus neemt. Als je een hekel hebt aan politieke spelletjes en wil dat politici spontaan reageren, dan denk je na het zien van die film, nou daar wil ik niks mee te maken hebben.”