Thomas de Man
Thomas de Man
Redacteur

Hoe Eva van een ‘luie en bierdrinkende’ student in een tv-presentator veranderde

Het is je vast niet ontgaan dat Eva door Harper’s Bazaar is verkozen tot Woman of the Year 2017! Een goede gelegenheid om Eva te vragen over hoe zij is gekomen waar ze nu is. Lees en huiver (want het ging niet allemaal zoals gepland).

Foto: Pim van Boesschoten

Eva Jinek: “Ik weet het nog goed. Mijn ouders namen mij en mijn broer Jan op een dag mee naar het park, ergens in de buurt van ons huis in een buitenwijk van Washington DC. We liepen daar en opeens vroegen ze: “Jan, Eva, hoe zouden jullie het vinden als we in Nederland gingen wonen?”

“Alle alarmbellen gingen af. We kwamen elke zomer in Nederland, mijn vader en moeder woonden er tien jaar nadat ze uit Praag gevlucht waren, maar ik kende alleen het waardeloze zomerweer, roze koeken en politie-Porsches. De pleuris brak uit bij mij. Maar Jan dacht alleen maar aan die politie-Porsches. Oja, en Duinrell. Hij zag het helemaal zitten.”

Ze keken me aan van ‘wat hebben we hier nou’

Eva Jinek

Op naar Nederland, om te blijven

“Op 1 november 1989 kwamen we in Nederland aan. Vanwege de verhuizing had ik het verkleedfeestje van een vriendinnetje moeten missen. Drama. Mijn 11-jarige zelf snapte niet hoe mijn ouders het in hun hoofd konden halen uitgerekend de dag na Halloween op het vliegtuig te stappen.”

“Een van de eerste dingen die ik me van de aankomst in Nederland herinner, is mijn eerste schooldag. Ik kwam de klas binnen en moest naast de meester zitten. Nou, een veel slechter begin dan dat kon bijna niet. Het was een Nederlandstalige school in Den Haag. ‘Hoi, ik ben Eva’, zei ik in het Engels. Die kinderen keken me aan met een blik van ‘wat hebben we hier nou weer’.

Niet meer het beste meisje van de klas

“Ik moest ook meteen aan de bak: dictee. Iedereen pakte een vel papier en begon te schrijven. Ik keek - een beetje beledigd - naar de meester en riep dat ik geen woord Nederlands kon. ‘Maakt niet uit’, zei hij. ‘Luister maar gewoon en schrijf mee.’ Maar ik heb geen idee wat je zegt, stamelde ik nog. ‘Dan schrijf je fonetisch mee’, antwoordde hij.”

Foto: Pim van Boesschoten

“Op een frustratie-schaal van nul tot tien schommelde ik ergens rond de 15. Ik was woedend. Die eerste dag vooraan bij de meester heb ik flink lopen janken. Ik voelde me gehandicapt op school. Van het beste meisje van de klas naar de grootste stumper.”

“Omdat ik halverwege het jaar nog niet kon lezen en schrijven, besloten ze me een klas lager te zetten. Traumatisch. Maar het werkte wel: na een paar maanden kon ik volop meedraaien in de klas, sprak ik de taal vloeiend en had ik vrienden gemaakt. En anderhalf jaar later ging ik naar het gymnasium.”

Studeren in Leiden

“Ik had geen idee wat ik wilde studeren na de middelbare school. Mijn vader zei: ‘Doe iets wat je leuk vindt, dan volgt vanzelf een inzicht van wat je ermee wil doen’. Ik besloot Geschiedenis te studeren in Leiden. Als student was ik een lui en bierdrinkend sociaal dier, maar ik leerde wat het betekende om volwassen te zijn: op jezelf wonen, boodschappen doen, verantwoordelijkheid.”

“Wat ik nog goed weet is dat ik tijdens een introductieperiode met overtuiging aan het modderworstelen was. Een vriendin kwam naar me toe gelopen en zei: ‘Hé Eva, je hebt toch een herkansing nu?’ Helemaal onder de stront zei ik: ‘Nee man, dat is pas over twee dagen.’ Het bleek wel die dag te zijn.”

Ontgroening

“Ik schreef me in bij Quintus, een studentenvereniging. Mijn beste vriend Kevin zei: ‘Ja Evi, dat moet je doen. Het is fantastisch en de ontgroening valt reuze mee. Alleen wat vieze boterhammen en minder slaap’.”

“Het begon met kamp. Dus ik op de fiets naar Hoogmade, een dorp net buiten Leiden. Ik kom daar aan - petje op, kauwgom in mijn mond - en stap die tent in. En het eerste dat ik hoor, is iemand die begint te krijsen. Tegen mij, vlak bij mijn gezicht. Ik verstond het niet, maar al gauw bleek dat het meisje uit haar plaat aan het gaan was, omdat ik én make-up op had én kauwgom in mijn mond.”

Foto: Pim van Boesschoten

“De kauwgom ging achter mijn oor (het haar dat daar zat heb ik later moeten wegknippen) en ik moest meteen met een schuurspons de make-up van mijn gezicht halen. Het enige dat ik toen dacht: als ik Kevin straks tegenkom, dan maak ik hem af. Die gedachte heeft mij overeind gehouden de dagen erna. Een kwestie van doorzetten, maar ik kreeg er veel voor terug. Waaronder een aantal ijzersterke vriendschappen.”

Op naar de Filmacademie

“Omdat ik het gevoel had dat mijn creatieve kant niet genoeg werd geprikkeld (tussen het studeren, moddervechten en bier drinken door) besloot ik me aan te melden voor de Filmacademie. Met hart en ziel maakte ik twee korte films voor de selectieprocedure. Geweldig vond ik het.”

“Op de dag dat de uitslag op de mat lag, belde ik mijn vader en moeder. Ik vroeg of ze naar Leiden kwamen om samen de brief open te maken en een feestje te vieren. Nou daar zaten we hoor, de brief ging open en ik las twee regels: ‘We zien geen enkele reden om je uit te nodigen voor een gesprek. Bedankt’.”

Mijn ouders zeiden: als je er niet voor werkt, wordt het niks

Eva Jinek

Alles lukte altijd, tot dat moment

“Het was alsof iemand met een honkbalknuppel op mijn achterhoofd had geslagen. Ik zag deze afwijzing in de verste verte niet aankomen. Ik was gewend dat alles lukte. Als ik maar gewoon mijn best deed. Mijn ouders zeiden: ‘Goh, jammer Evi. Wat ga je nu doen?’ Ze lieten me altijd mijn ding doen. Zo van: het is je eigen verantwoordelijkheid, maar als je er niet voor werkt dan wordt het ook niks. Ik wilde er wat van maken.”

“Op een nacht, afdwalend van mijn scriptie, kwam ik een oproep tegen. De NOS zocht naar een stagiair voor hun Amerika-correspondent Charles Groenhuijsen. Dat bericht heeft de richting van mijn carrière bepaald.”

Eerste stappen in de journalistiek

“Een bovenmatige interesse voor Amerikaanse cultuur en politiek én een goede beheersing van de Engelse taal, dat is wat ze vroegen. Ik heb een brief geschreven en werd uitgenodigd voor een gesprek. Een transatlantisch telefonisch sollicitatiegesprek. Aan de andere kant van de lijn zaten drie mensen op speaker. Ik werd helemaal gek.”

“Uiteindelijk werd ik het, alleen zei mijn vader wel: ‘Je mag daar pas heen als je scriptie af is.’ Waarop ik zei: ‘Natuurlijk gek, ik ga het eerst afmaken.’ Dat liep iets anders. Met een koffer vol scriptie-materiaal vloog ik naar Amerika. Ik heb er niet één keer naar gekeken. Maar terug in Nederland studeerde ik in een paar weken af.”

Foto: Pim van Boesschoten

M&M’s halen voor Charles

“Zes maanden lang heb ik regelmatig de ijskast schoongemaakt en moest ik M&M’s en salades halen voor Charles. Samen met Carolien, ook stagiair, was ik daarnaast verantwoordelijk voor het aandoen van de studiolampen. Een manusje van alles, dat waren we.”

“Maar ik mocht ook meedenken over reportages. Als Charles vertelde dat hij iets moest maken, zoals een reportage over Libertarians in New Hampshire, dan hoefde ik dat alleen maar te horen en ging ik al helemaal uit mijn plaat. Mensen zoeken, bellen, informatie vinden. Ik vond het geweldig. Tijdens een live uitzending zat ik vaak met Carolien in de studio op de grond mee te kijken.”

Telefoontje uit de V.S.

“Er werd dan gebeld vanuit Hilversum: ‘Groenhuijsen, je bent straks het vierde onderwerp. Over twee minuten gaan we live. 4,3,2,1.’ Kicken vond ik dat. Ik kreeg een tien voor mijn stage en toen ik terug was in Nederland, belde Charles met de vraag of ik nog een paar weken terug wilde komen om mee te helpen met de verkiezingen. Dat heb ik gedaan. Hij wees me ook op een vacature als redacteur op de buitenlandredactie van de NOS.”

Tijdens een live uitzending zat ik in de studio op de grond

Eva Jinek

Zes paar starende ogen

“Daar heb ik op gesolliciteerd en mocht ik op gesprek komen. Ik liep de kamer binnen, er zaten zes mensen aan een grote tafel. Ze keken me aan. Mijn zenuwen gingen door het plafond. Ze wilden dat ik een kennistest ging maken, dus ik pakte die test en wilde naar de gang lopen om het in alle rust te doen.”

“Maar nee, het moest ter plekke aan die tafel, op een klein plastic stoeltje met zes starende mensen tegenover me. Het was heftig: wereldpolitiek, geschiedenis, alles kwam voorbij. Toen ik klaar was, durfde ik niet op te staan. Ik had zo zitten zweten dat de stoel helemaal nat was. Later bleek dat ik het was geworden. Maar toen begon het pas.”

Het duurde een hele tijd

“In het eerste jaar ben ik regelmatig huilend naar huis gegaan. Het heeft een hele tijd geduurd voordat ik dacht dat ik het redelijk in de vingers had op die redactie. Ze zeiden steeds tegen me: ‘Eva, als het niet gaat lukken laat het dan weten. Anders komt de uitzending in gevaar.’”

In het eerste jaar ging ik regelmatig huilend naar huis

Eva Jinek

De uitzending is al voorbij

“In het begin leerde ze me korte stukjes schrijven voor een item. Een voorbeeld: schrijf twintig seconden over de verkiezingen in Rwanda. Wat ik deed was 700 pagina’s aan achtergrondinformatie printen en dat eerst lezen. Een collega kwam naar me toe en zei: ‘Ik weet niet of je het doorhebt, maar de uitzending is al voorbij.’”

Alleen

“Mijn eerste grote bijdrage was een item over winterweer in het zes uur journaal. Noraly Beyer was de presentatrice. Makkelijk: gewoon winterse beelden laten zien. ‘Als je hulp nodig hebt, geef het dan aan. Er is altijd wel iemand die je kan helpen.’ Maar nee, het ging mij natuurlijk allemaal prima lukken in mijn eentje.”

“Twee minuten voor de uitzending stormde ik in totale paniek naar een collega. ‘Wim help, dit gaat verkeerd.’ We hebben geprobeerd te redden wat er te redden viel. Ik moest toekijken hoe Noraly zich door die flut montage heen worstelde. Ik ging door de grond en durfde de set niet uit. ‘Sorry, sorry, sorry.’ ‘Ja Eva, wat hebben we je gezegd? Als het niet lukt, geef het tijdig aan.’”

Rood worden, slikken, ‘ja en amen’ zeggen. En door

Eva Jinek

“Een andere keer had ik het Sociaal en Cultureel Planbureau met een andere instantie door elkaar gehaald. Ik weet het nog heel goed. Jeroen Overbeek riep me naar zijn bureau en zei: ‘Dit soort ranzigheid, zo kan ik niet werken. Kun je proberen een beetje belangstelling op te brengen voor wat je aan het doen bent?’ Hij had helemaal gelijk. Rood worden, slikken, ja en amen zeggen. En door.”

Oranje van de make-up

“Na een tijdje viel alles gelukkig op zijn plek. En snapte ik hoe het moest. Ik maakte promotie en mocht andere projecten doen. Op een gegeven moment heb ik een screentest gedaan voor NOS op 3. Winfried Baijens ging weg en iedereen op de vloer mocht een poging wagen. De meesten deden heel casual, zo van: ‘gewoon leuk om even te kijken hoe dat gaat.’ Maar vervolgens kwamen ze wel oranje van de make-up terug op de vloer.”

Daar stond ik dan

“Omdat ik dacht dat ik toch geen kans maakte, ging ik er heel relaxed in. Ze belde me op en zeiden: ‘We zoeken eigenlijk een jongen, maar jij bent de beste’. Ik had het totaal niet bedacht of gepland, maar zo liep het. En daar stond ik dan voor de camera. ‘Jinek, over twee minuten gaan we live. 4,3,2,1.’”