Foto van Eva Jinek

Waarom light-sigaretten gevaarlijk zijn (en zelfs het RIVM dat nu toegeeft)

Het RIVM erkent eindelijk het gevaar van de 'light'- of sjoemel sigaretten. Dat betekent voor advocaat Bénédicte Ficq een nieuw hoofdstuk in de strijd die zij namens patiënten en organisaties voert tegen de tabaksfabrikanten. Want de tabaksindustrie is doelbewust bezig met nepmetingen, valse voorstellingen van zaken en het targeten van kwetsbare groepen. Dat moet aangepakt worden.

Beeld van de video

Veel schadelijker dan de test laat blijken

Ficq legt uit dat een sjoemelsigaret de gewone filtersigaret is. In die filter zitten gaatjes, die zouden ervoor moeten zorgen dat je light rookt, dus dat je minder schadelijke stoffen binnenkrijgt. De waarden van schadelijke stoffen zoals nicotine en koolmonoxide worden gemeten met rookmachines. Maar die gaatjes in de filter staan open op het moment dat de sigaret gemeten wordt in zo'n machine, terwijl in het gebruik de gaatjes vaak dichtgeknepen worden. De menselijke roker heeft de sigaret vast in zijn vingers en later in de mond. Dan worden die gaatjes voor ongeveer 80 procent gesloten. Conclusie: de machine bootst de werkelijkheid niet na, mensen krijgen veel meer schadelijke stoffen binnen dan uit de metingen blijkt. Ficq: "Als je tien sigaretten per dag rookt, rook je er eigenlijk 50." In werkelijkheid komen de hoeveelheid de schadelijke stoffen in de sigaret zelfs uit boven de toegestane maximum emissiewaarden die in de tabakswet worden bepaald. De tabakswet wordt dus overschreden. Feitelijk is de filtersigaret daardoor een illegaal product. 

Nu wel erkend

Je kunt spreken van nepwaarden, de industrie besodemietert de metingen. Het RIVM weet dit al 20, tot 25 jaar. Toch is de kennis volgens Ficq bij hen pas ingedaald sinds het voeren van haar rechtszaak in 2016 tegen vier bedrijven uit de tabaksindustrie. Het RIVM heeft nu pas deze erkenning op hun site geplaatst, omdat ze naar eigen zeggen zoveel vragen van consumenten kregen over sigaretten. "De consument weet wel dat ze ziekmakend en verslavend waar gebruiken, maar niet dat het zó erg was." Door deze erkenning kan het OM er volgens Ficq eigenlijk niet meer omheen om de industrie te vervolgen.

Dit is zware mishandeling

"Als je met alle genialiteit die je hebt een product samenstelt en ontwikkelt dat zo intens gevaarlijk is, dat er 2 op de 3 mensen aan doodgaan, dan moet je aangepakt worden," aldus Ficq. De fabrikanten maken zich volgens haar schuldig aan 'zware mishandeling die de dood tot gevolg heeft'.  

Al in de jaren 80

Sjoemelen met metingen bij filtersigaretten heeft volgens Ficq een lange geschiedenis. "In de jaren 80 was er een sigaret op de markt, die 'Barclay' heette. Een zogenaamde gezonde sigaret. In de filter zaten vier van die lange sleuven. Er werd geadverteerd met het gegeven dat er bijna geen teer in die sigaret zou zitten. De omzet was gigantisch. Maar net als nu het geval is, kwamen er gewoon nepuitslagen uit de meetmachines. Reynolds Tabac Company heeft toen zélf tegen een onderzoekscommissie gezegd: "Wij kunnen ook heus wel zo’n nepfilter maken, maar jullie moeten ingrijpen! Anders worden wij later neergezet als gewetenloze monsters die mensen bewust - en zonder dat ze zelf weten hoe verslavend het is - verslaafd maken en dood laten gaan." Toch is men dus gewoon op deze weg verdergegaan. 

Maar je weet toch dat roken slecht is?

De tabaksindustrie deugt niet, maar weten we inmiddels niet allemaal dat roken hoe dan ook ongezond is? Volgens Ficq richt de sigarettenindustrie zich momenteel vooral op mensen met psychische problemen, soldaten (nog steeds) en kinderen in de derde wereld landen. Kwetsbare groepen dus, die beschermd moeten worden. 

Dit jaar nog een besluit

Het OM is al anderhalf jaar bezig om deze kwestie onderzoeken. Ficq zegt dat de argumenten tegen de tabaksindustrie niet te weerleggen zijn. Ze zou dan ook verbijsterd zijn als het OM niet gaat aanklagen. Bénédicte Ficq gaat ervan uit dat het OM nog dit jaar een besluit neemt.