Rachel Franse (Foto: Angelieke de Jonge)
Lizzy van Hees
Lizzy van Hees
Online redacteur

Het is tijd voor een optimistisch boek over borstkanker, vindt deze journalist

Bij kanker denken we vaak meteen aan haaruitval, chemo en amputaties. Toch is dat niet altijd het geval. Schrijver en televisiemaker, voor onder andere Jinek, Rachel Franse kreeg vorig jaar borstkanker en kwam er met een lichtere variant goed vanaf.

Rachel Franse (Foto: Angelieke de Jonge)
Rachel Franse (Foto: Angelieke de Jonge)

Wie Rachel kent, weet dat ze alles behalve een grijze muis is. Ze zegt waar het op staat, staat dag en nacht klaar voor de talkshow waar ze voor werkt - en voor iedereen om haar heen - en mist nooit een scoop. Maar vorig jaar kreeg ze plotseling borstkanker. Ja, zij ook. Net als zovelen. Elk jaar worden meer vrouwen geconfronteerd met deze ziekte, die in 2017 bij maar liefst één op de zeven vrouwen werd geconstateerd.

Maar zoals elke vrouw anders is, geldt dat ook voor elk type borstkanker. Als iemand dat kan beamen, is het Rachel wel. Deze duizendpoot was in oktober 2017 voor een klus voor LINDA. in Parijs toen ze een vreemd plekje ontdekte in haar borst.

Vijf dagen later bleek dat ze borstkanker had, maar wel een vorm die gelukkig goed behandelbaar was. Er volgden drie turbulente maanden en Rachel besloot haar ervaringen te delen in het boek ‘100 dagen kanker’.

Een vrolijk boek, zegt Rachel zelf. Al maakt ze er absoluut geen laughing matter van. “Voor de vrouwen die veel zieker werden dan ik of dat nu zijn: zie dit boek niet als kwetsend of als een poging borstkanker te bagatelliseren. Dat is het allerminst. Want ieder mens is uniek, en iedere tumor ook”, benadrukt ze in haar voorwoord.

Toch laat de schrijver een opvallend optimistisch geluid horen, iets wat we misschien niet gewend zijn maar ook zeker niet moeten onderschatten. Waarom juist deze boodschap zo belangrijk is, legt Rachel me haarfijn uit wanneer ik haar op de dag van haar boekpresentatie bel.

Waarom zit de wereld op een vrolijk boek over kanker te wachten?

“Dat is simpel, omdat er nog geen optimistisch boek over kanker was. Toen ik mijn eigen diagnose kreeg, was ik totaal niet geïnformeerd en vulde ik zelf het meest zwarte scenario in. Maar zo zwart hoeft het niet altijd te zijn.”

Ik wil mensen laten weten dat er ook andere scenario’s bestaan dan alleen het slechtste

Rachel Franse

“Ik maakte me heel veel zorgen over mijn werk en inkomen. Maar ik kon gewoon doorwerken. Achteraf gezien was het misschien wat overdreven om één week na mijn operatie weer aan het werk te gaan, maar ik voelde me goed, dus het kon gewoon. Dat dit überhaupt kon, had ik nooit voor mogelijk gehouden toen ik mijn diagnose kreeg. Ik wil mensen laten weten dat er ook andere scenario’s bestaan dan het alleen het slechtste.”

Wanneer ontdekte jij jouw tumor?

“Dat is nog geen jaar geleden. Vorig jaar op vrijdag 13 oktober ging ik voor LINDA. naar Parijs om vijf danseressen van Moulin Rouge te interviewen. Het was een heerlijk weekend met prachtig weer. Ik maakte eindeloze wandelingen door Parijs. En zaterdagavond ontdekte ik op mijn hotelkamer een rode, branderige plek op mijn borst. maar ik durfde het niet aan te raken. Pas toen ik weer in Nederland was, durfde ik te voelen en ontdekte ik een soort harde knobbel in mijn borst.”

Had je meteen het gevoel dat het mis was?

“Ik heb de volgende dag direct een afspraak gemaakt met mijn huisarts. Die dacht dat het om een soort ontsteking zou gaan, die was ontstaan door mijn bh-beugel. Op zich een redelijke gedachte, en ik maakte me dan ook geen enkele zorgen toen ik vijf dagen later een echo moest laten maken.”

“Eerst kreeg ik een mammografie en daarna een echo. Toen ik het gezicht zag van de echoscopist, wist ik dat het mis was. Zij mocht eigenlijk niets zeggen, maar ik ben door blijven vragen. Uiteindelijk gaf de echoscopist eerlijk toe dat ze er niet gerust op was. De donkere vlek die zij zag, was borstkanker.”

Wat deed dat eerlijke antwoord met je?

“Het voelde als een mokerslag. Ik wist dat het mis was, maar ik had nog geen officiële diagnose. Er was een biopt afgenomen en die uitslag zou uitwijzen of ik echt borstkanker had. Ik kende borstkanker als een slopende ziekte waar je aan dood zou kunnen gaan of in ieder geval doodziek van werd. Gelukkig waren er ook genoeg mensen om me heen die zeiden: ‘Parkeer het, probeer nou gewoon je rust te bewaren, je weet het nog niet zeker.’ Ik wist me op te trekken aan het optimisme van mijn vrienden, en kon op die manier toch enigszins rustig de officiële uitslag afwachten.”

Toen ik het gezicht zag van de echoscopist, wist ik dat het mis was

Rachel Franse

“We kennen natuurlijk allemaal wel iemand die kanker heeft gekregen, maar ik had nooit verwacht dat ik het zelf zou krijgen. Zelfs toen mijn moeder borstkanker kreeg, drie maanden voordat het bij mij werd geconstateerd, had ik niet één keer de gedachte dat het mij zou overkomen.”

Hoe reageerde je toen je de diagnose kanker daadwerkelijk kreeg?

“Gelukkig ging het in mijn geval om een soort die goed behandelbaar was. Dat is de variant waar één op de vijf borstkankerpatiënten mee te maken krijgt. Ik zou een borstsparende operatie krijgen, gevolgd door bestraling. Met een paar maanden zou alles achter de rug zijn.”

“Die diagnose staat nogal in contrast met wat ik dacht te weten over borstkanker. Als je kanker hebt, dan ben je ziek, was mijn gedachte. Ik associeerde ziek zijn altijd met iemand die niet meer op z’n pootjes kan staan of kan functioneren. Maar dat was bij mij dus niet het geval.”

Maar het dreigde even heel anders te lopen, schrijf je in je boek. De behandelend artsen wilden je borstweefsel ineens tóch weghalen. Hoe kwam dat?

“De artsen hadden moeite met het inschatten van de risico’s. Er was twijfel over het weefsel rondom de tumor en daarom wilden liever mijn borst amputeren, dat zou veiliger zijn. Maar ik had grote moeite met dit behandelplan. Dat kwam ook doordat ik in dit ziekenhuis steeds te maken had met artsen die voor mijn gevoel té weinig van borsten afwisten. Het waren artsen met verschillende specialismen, niet alleen borstkanker. Het voelde niet goed. Toen ze die ingrijpende operatie voorstelden, dacht ik: ‘Ik moet hier weg’. Ik wilde een second opinion. Van een arts die wel gespecialiseerd was in borsten. Iemand die de héle dag niets anders doet dan aan borsten zitten.”

En bij wie kwam je toen terecht?

“Ik wilde een second opinion. Ik heb mijn hele netwerk ingeschakeld en kwam uit op dokter Emiel Rutgers, chirurg in het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis. Zijn benadering en behandelplan waren een wereld van verschil met die van de artsen die ik daarvoor had gezien. Ik had vanaf het eerste moment vertrouwen in deze specialist.”

Ik associeerde ziek zijn altijd met iemand die niet meer op z’n pootjes kan staan, maar dat was bij mij dus niet het geval

Rachel Franse

“Na het borstonderzoek tekende dokter Rutgers uit de losse pols zo mijn borst op papier. ‘En die tumor, die krijg ik er makkelijk uit’, zei hij. Ik voelde dat dit de juiste behandeling voor mij zou zijn en plande daarom mijn operatie in bij dokter Rutgers.”

“Rutgers werd bijgestaan door Victoria Skinner, die als verpleegkundig specialist werkt in het ziekenhuis. Zij heeft zelf borstkanker gehad, en dat kon ik gewoon merken. De manier waarop zij met patiënten omgaat is ongekend. Geen vraag was te veel.”

Je benadrukt dat ‘100 dagen kanker’ geen handleiding is. Maar toch kan ik me voorstellen dat vrouwen veel kunnen hebben aan jouw ervaringen. Wat hoop je in ieder geval dat de lezers uit jouw boek zullen halen?

“Als ik de lezers van het boek dan toch iets wil meegeven, dan is het om altijd door te blijven vragen. Ik ben dat gewend vanuit mijn werk - en neem persoonlijk ook niet snel genoegen met het eerste beste antwoord. Maar ik heb nu gemerkt hoe hard dat nodig is als je met kanker te maken krijgt. Gá voor die second opinion. Als ik dat niet had gedaan, dan was mijn borst geamputeerd en dan was ik op dit moment nog niet klaar geweest. Terwijl ik nu, drie maanden na mijn behandeling, al nergens meer last van heb.”

Als ik de lezers van het boek dan toch iets wil meegeven, dan is het om altijd door te blijven vragen

Rachel Franse

“Ik kan me natuurlijk wel voorstellen dat je, net als ik, totaal van de leg bent na het horen van de diagnose borstkanker. Het is toch een psychische klap. Soms moet je dan ook even de tijd nemen om verder te kijken. Het fijne is dat of je nou in Limburg, Zeeland of Groningen woont, er altijd wel nóg een ziekenhuis binnen een straal van 30 kilometer is waar je terecht kunt voor een second opinion. Als daar iets anders uitkomt, zoals in mijn geval, kun je in ieder geval een weloverwogen keuze maken. De medische wetenschap ontwikkelt zich zo snel, dat kun je de artsen in kwestie eigenlijk niet eens kwalijk nemen.”

Het is Rachel wat mij betreft zeker gelukt om een optimistisch boek over kanker te schrijven. ‘100 dagen kanker’ is een mooi verslag waarbij je geraakt wordt door het verdriet, maar ook kunt lachen om de straightforward reacties van Rachel tijdens de vele ziekenhuisbezoeken. En misschien is het nog wel het allermeest een inspirerend verhaal over een doortastende zoektocht naar de beste behandeling. We hoeven tenslotte nooit genoegen te nemen met het eerste beste antwoord.