Foto van Eva Jinek

Het is niet per se ongezond om dik te zijn, zeggen wetenschappers

In een tijd van voedselhypes en 'alternatieve feiten' lijken we het nog steeds over één ding eens te zijn: dik zijn is ongezond. Maar sommige wetenschappers denken daar anders over.

Hamza Butt

The Atlantic vond het tijd om wat nuance aan te brengen in het ‘overgewicht-debat.’ De publieke opinie gaat er altijd blind van uit dat overgewicht per definitie slecht is. Als je zwaar bent heb je immers ook een hogere cholesterol, bloeddruk en meer kans op diabetes. Dus hoe minder overgewicht, hoe beter. Toch? Nou, zo simpel blijkt het allemaal niet te liggen, zeggen wetenschappers.

Schokkende studie, maar klopt het wel?

Het begon allemaal met een studie uit 2004 van het Center for Disease Control and Prevention (CDC). Dit grote onderzoek naar de correlatie tussen overgewicht en gezondheidsrisico's heeft namelijk de toon gezet voor hoe wij naar overgewicht kijken. Het onderzoekscentrum stelde toen dat er jaarlijks 400.000 mensen sterven aan obesitas - bijna net zoveel als aan roken. Schokkende bevinding! Maar, ze hadden een methodologische fout gemaakt waardoor er uit alle verzamelde gegevens geen betrouwbare conclusie kon worden getrokken.

Unsplash

Een beetje te dik is oké

Vervolgens kwam één van hun collega-onderzoekers, Katherine Flegal, met een ‘tegen-onderzoek.’ Zij stelde dat er jaarlijks slechts 112.000 mensen in de VS sterven als een gevolg van obesitas. Daarbij ontdekte ze helemaal geen correlatie tussen overgewicht en een hoge kans op vroegtijdig sterven. Haar conclusie: een beetje te dik is oké!

Zelfs meer dan oké

Ondanks dat er veel onderzoekers op hun achterste poten gingen staan na dit onderzoek (volgens hen zou Flegal het overgewichtprobleem bagatelliseren), kwam ze in 2013, samen met een groep collega’s, met een nieuw onderzoek. En daarin ging ze nog een stapje verder.

Ze maakte een vergelijking van vele studies over overgewicht en concludeerde iets opvallends. Mensen met een BMI van 25 tot 30, dus met fiks overgewicht, hebben zes procent minder kans om dood te gaan dan mensen met een normaal BMI - zelfs als er gecontroleerd werd voor geslacht, roken en leeftijd. Say what?!

Unsplash

Dik zijn blijkt toch weer slecht

Ook dit onderzoek kon op een enorme lading kritiek van collega’s rekenen. Het zou een ‘onderzoek van niks’ zijn en Flegal zou niets snappen van overgewicht. Er kwam weer een tegenonderzoek, ditmaal van andere wetenschappers. De conclusie uit dat onderzoek was precies het tegenovergestelde van wat Flegal stelde: elke kilo boven een gezond BMI (een die aangeeft dat je geen over- of ondergewicht hebt) zorgt voor een vroegere dood. Wat is het nou?

Soms is het echt wel oké

Dit getouwtrek duurt inmiddels jaren. En nog is het niet duidelijk of overgewicht nu wél of níét voor vroegtijdig sterven zorgt. Sommige onderzoekers zeggen echter wel dat het er op lijkt dat het - nuance, nuance - opgaat voor sommige gevallen. Zo zouden dikke mensen beter voorbereid zijn op het bevechten van bepaalde ziektes. Aan de andere kant zijn ze wel weer vatbaarder voor andere ziektes, zoals diabetes.

Dus wat hebben we hier nu aan?

In een wereld waar mensen om de haverklap gefatshamed worden en van de ene in de andere dieethype vallen, is het wel eens goed om je te realiseren dat dik zijn niet per definitie slecht is. Ook niet per definitie goed, maar we weten gewoon nog te weinig van het causale verband tussen levensverwachting en gewicht. En dat is ook wel eens oké.