Eva met de speciale fles azijn
Thomas de Man
Thomas de Man
Online redacteur

Eva Jinek: 'Deze fles azijn kan de levens redden van duizenden vrouwen'

Een fles natuurazijn en wattenstaafjes. Dat is alles wat je nodig hebt om duizend vrouwen te controleren op voorstadia van baarmoederhalskanker. Dit huis-, tuin- en keukenmiddel redt wereldwijd de levens van vrouwen die verminderde toegang hebben tot gezondheidszorg. Eva Jinek: "Het is de enige kankersoort die we op dit moment voor 100 procent kunnen uitroeien."

Eva met de speciale fles azijn
Eva met de speciale fles azijnFotografie – Carin Verbruggen & Ferry Drenthem Soesman

Eva is nu zes jaar ambassadeur voor de Female Cancer Foundation. En vandaag lanceert ze samen met mede-ambassadeur Jennifer Hoffman een speciale fles natuurazijn waarvan de opbrengst bestemd is voor de stichting.

Baarmoederhalskanker de wereld uit helpen - het liefst voor 2030. Dat is het doel van de Female Cancer Foundation. Lex Peters (68) is de founding father van de stichting. Hij is hoogleraar gynaecologie en heeft lang als tropenarts gewerkt.

Nu reist Lex de wereld rond met kennis over baarmoederhalskanker en het HPV-virus als bagage. Samen met zijn team onderwijst hij lokale verplegers, vroedvrouwen of dorpshoofden in het screenen van vrouwen en in het behandelen van onrustige cellen in de baarmoedermond.

En daar komt geen kliniek of ingewikkelde procedure aan te pas. De wapens die Lex heeft in zijn strijd tegen baarmoederhalskanker: een fles azijn, wattenstaafjes en indien nodig stikstof voor een behandeling. De methode is simpel, maar het is vaak de kennis die ontbreekt.

Eva: "Als het een mannenziekte was geweest, was baarmoederhalskanker allang uitgeroeid. Maar het treft alleen vrouwen en daarom staat het in veel landen niet hoog op de prioriteitenlijst. Dit hopen we te veranderen, want vrouwen zijn in veel ontwikkelingslanden de steunpilaar van de gemeenschap. Ze werken hard voor het levensonderhoud van de familie en dragen de zorg voor de kinderen. Het is een ramp als een moeder wordt weggerukt."

En dat gebeurt veel te vaak. Ieder jaar krijgen 500 duizend vrouwen baarmoederhalskanker. Ongeveer de helft overleeft de ziekte niet. De meesten van hen wonen in ontwikkelingslanden. In Nederland krijg je als vrouw tussen de 30 en 60 jaar iedere vijf jaar een uitstrijkje. Meisjes van 13 kunnen zich laten inenten met het HPV-vaccin dat voor een belangrijk deel beschermt tegen baarmoederhalskanker.

Een luxe die vrouwen in andere delen van de wereld niet hebben.

Eva: "De Female Cancer Foundation zet zich in voor vrouwen die niet zo gemakkelijk een kliniek binnen kunnen lopen om zich te laten testen. Of überhaupt niet weten wat baarmoederhalskanker is. Wij leren ze dat je de ziekte kunt voorkomen met iets simpels als een fles natuurazijn en een wattenstaafje. Dus geen dure behandelingen of onderzoeken. Gewoon azijn. Het is de op dit moment de enige kankersoort die voor 100 procent is uit te roeien."

En simpel, dat is het.

Door een wattenstaafje onder te dompelen in natuurazijn en deze vervolgens aan te stippen op de baarmoedermond kun je die controleren op onrustige cellen. Als het weefsel wit uitslaat, wijst dit op cellen die er niet horen. Met behulp van stikstof worden die gemakkelijk weggebrand.  

Eva: "Met zoiets simpels kunnen duizenden levens worden gered. Daarom vind ik dit zo belangrijk en ben ik ambassadeur voor de stichting van Lex.

En het is niet alleen de azijn. Dit gaat over vrouwen met weinig autonomie over de manier waarop ze invulling geven aan hun leven. Dat kan te maken hebben met mannen die ze toegang weigeren tot medische zorg of culturele en religieuze aspecten die het ingewikkeld maken om de zorg te krijgen die ze nodig hebben.

Door middel van voorlichting proberen we vrouwen die tegen beperkingen aanlopen meer zeggenschap te geven over hun gezondheid."

See & treat

Een belangrijk deel van het werk dat de Female Cancer Foundation doet, is vrouwen overtuigen van het belang van een screening. Met hulp van lokale gezondheidsorganisaties probeert de stichting zoveel mogelijk vrouwen naar een see & treat te krijgen. Dat is een improvisorisch behandelcentrum, een tentenkamp, waar vrouwen één of meerdere dagen terecht kunnen voor screening en indien nodig behandeling. Als een vrouw onrustige cellen blijkt te hebben, worden ze direct verwijderd zodat ze de (lange) reis niet opnieuw hoeft af te leggen.

Eva met Jennifer
Eva met JenniferFotografie – Carin Verbruggen & Ferry Drenthem Soesman

Actrice Jennifer Hoffman is net als Eva ambassadeur voor de Female Cancer Foundation. Voor de stichting bezocht ze een project in Indonesië en zag met eigen ogen hoe Lex en zijn mensen te werk gaan. Aan de telefoon haalt Jennifer herinneringen op aan de reis. Zo zat ze in een klasje met lokale verplegers die les kregen over de azijnscreening. Jennifer: "Ze gebruikten een uitgeholde appel met varkensvlees. Dat moest de baarmoedermond voorstellen. Het werkte heel goed."

Van levensbelang

Jennifer bezocht op Bali ook een vrouw met uitgezaaide baarmoederhalskanker. Jennifer: "Ze vertelde dat ze al jaren bloedde, maar nooit naar de dokter durfde. Dit zijn hele arme mensen die pas veel te laat aan de bel trekken. Vanwege schaamte, geld. Toen ze eindelijk ging was het te laat. Ze is een paar weken later overleden."

Het delen van kennis kan veel leed voorkomen. Daar is geld voor nodig. De speciale azijnfles die je ziet op de foto heeft de vorm van een vrouwenlichaam en is vanaf maandag een week lang te koop bij Albert Heijn voor 1,50 euro. De opbrengst gaat naar de Female Cancer Foundation.