aubergine
Foto van Eva Jinek

Er zit veel meer achter de geschiedenis van de vibrator dan dit broodjeaapverhaal

Prikkelbaar, vermoeid, hartkloppingen, slapeloosheid en een laag libido? Zelfs als leek doen deze symptomen je nu denken aan een burn-out. Maar vroeger wezen de klachten bij vrouwen op een compleet andere diagnose: hysterie!

aubergine
Foto: Charles Deluvio via Unsplash

Compleet gek geworden vrouwen (of met wat niet gediagnosticeerde kwaaltjes) uit de Victoriaanse tijd (1850-1900) konden rekenen op een vibratorbehandeling als remedie. Deze geschiedenisles over de vibrator bleek inspiratie voor menig artikel, boek en film. Maar wat blijkt? De eeuwenoude behandeling is één grote mythe!

Hysterische vrouwen

Als vrouwen vroeger afwijkend gedrag vertoonden dat niet direct duidde op een bepaalde ziekte, dan werd maar wat snel het stempeltje ‘hysterie’ uitgedeeld.

Door de jaren heen werden er talloze oorzaken gevonden voor deze zogenaamde vrouwenziekte. Zo werd er in de Griekse tijd gedacht dat hysterie een gevolg was van de zwevende baarmoeder die zou leiden tot beperkingen en blokkades in het vrouwelijk lichaam.

Niet veel later werd hysterie ook wel gezien als de ziekte van de weduwnaar. Er heerste een flinke misconceptie over het feit dat niet alleen mannen sperma aanmaken, maar vrouwen ook. En wanneer dit ‘vrouwelijke sperma’ het lichaam niet op natuurlijke wijze zou verlaten - via gemeenschap dus - zou het giftig worden en kunnen leiden tot hysterie.

hysterie
hysterieWikimedia Commons

Maar later bleek dat dit klinkklare onzin is en in de 18e eeuw raakte medici er steeds sterker van overtuigd dat hysterie niet veroorzaakt werd door de vrouwelijke organen maar dat er eerder naar een neurologische oorsprong gekeken moest worden.

Bovendien ontstonden er twijfels over de diagnose. Was het daadwerkelijk een losstaand iets of was het eigenlijk meer een stiekeme verzamelnaam voor klachten die verder onbekend waren? Sigmund Freud gaf deze twijfels bijval en kwam tot de bevinding dat hysterie een gevolg moest zijn van mentale problemen.

Een effectieve behandeling

Waren de symptomen erg genoeg? Dan kon je in de vroeger rekenen op een enkeltje naar het gekkenhuis, of  je baarmoeder werd simpelweg verwijderd. Maar als er volgens de artsen nog hoop was, dan hadden ze andere methodes in petto volgens historicus Rachel Maines. Zij bracht het verband tussen vrouwelijke hysterie en medische vibrators in kaart. Door orgasmes op te wekken, dachten de artsen dat het ‘vrouwelijke en giftige sperma’ het lichaam zou verlaten zodat de rust kon wederkeren.

Geen gekke theorie, maar Hallie Liberman en Eric Schatzberg, hoogleraren aan het Georgia Institute of Technology, kwamen recentelijk terug op de bevindingen van Maines. Hoewel de theorie van Maines wel heel mooi gevonden was, is er niet voldoende bewijs voor.

De echte aard van de medisch vibrator

Sterker nog, volgens deze wetenschappers zit de vork compleet anders in de steel. Vibrators werden wel degelijk gebruikt door medici maar dat het enkel werd gebruikt voor seksuele stimulatie klopt van geen kant volgens deze wetenschappers. De vibrator werd namelijk ook gebruikt voor zeer uiteenlopende kwaaltjes zoals gehoorverlies of buikkrampen.

Hoewel er toendertijd wel degelijk gebruik werd gemaakt van gynaecologische technieken, waren geen van deze vibratorbehandelingen, bekkenmassages en baarmoederstimuleringen erop gebrand de clitoris te stimuleren. En de vibrator, dat was dus al helemaal geen seksuele stimulator.

De échte vibrator werd namelijk pas op 30 juni 1966 geïntroduceerd toen Jon. H Tavel patent aanvroeg voor de eerste draadloze elektrische vibrator ‘for use on the human body’. Het apparaat werd vervolgens alleen maar kleurrijker en geavanceerder. En sinds populaire series zoals Sex and the City en de introductie van beroemde ‘konijnvariant’, wordt het ook steeds minder gênant om openlijk over te praten. Hear hear!

Kortom een mooi broodjeaapverhaal over een theorie die net een tikkeltje te gauw voor waar aangenomen is. Jammer joh.

Bron: 
Guartzy
Bron: 
The Atlantic