Esther Ouwehand over eier-gate
Foto van Eva Jinek

Esther Ouwehand is er klaar mee: "Eiergate had voorkomen kunnen worden"

De Tweede Kamer onderbreekt 24 augustus het zomerreces om minister van Volksgezondheid Edith Schippers en staatssecretaris van Economische Zaken Martijn van Dam stevig aan de tand te voelen over de besmetting van Nederlandse eieren met fipronil. We blikken vooruit op het debat met Esther Ouwehand, Tweede Kamerlid van de Partij voor de Dieren. Zij vroeg het debat aan en kreeg vandaag haar gewenste meerderheid.

Beeld van de video

"Dit had voorkomen kunnen worden"

Sinds de crisis in juli uitbrak, zijn tientallen kippenbedrijven op slot gegooid, miljoenen eieren in binnen- en buitenland uit de handel gehaald en zeker anderhalf miljoen kippen geruimd. Dit had volgens Ouwehand echt voorkomen kunnen worden. Wat de minister en de staatssecretaris hierover op papier hebben gezet, is voor haar niet afdoende. “Nederland wist al november 2016 dat Chickfriend met een verboden stof werkte. Toch heeft dit bedrijf tot juli 2017 met dit gif kunnen spuiten. Dit bedrijf heeft dus maandenlang zijn illegale gang kunnen gaan. Het lijkt erop dat de toezichthouder - de NVWA - had kunnen ingrijpen, maar dat niet heeft gedaan. Volgens Ouwehand betekent dit dat de NVWA 'hun literatuur' niet lezen, want in een studie van de Europese voedsel-en warenautoriteit uit 2014 wordt wel degelijk gewaarschuwd voor fipronil. En dat als dat goedje in stallen wordt gebruikt, je een groot risico loopt dat het ook in dieren en eieren terecht komt." 

Geen consequente redenering

Een ander punt is dat het kabinet zegt dat ze  het frauderende bedrijf Chickfriend niet konden stopzetten in 2016, omdat je alleen op verdenking een bedrijf niet kunt laten stilleggen. Maar een aantal maanden later zijn 180 pluimveebedrijven wél stilgelegd op de verdenking dat er fipronil in die eieren zat. Geen consequente redenering toch?

Is de NVWA onderbemand?

Het toezicht heeft volgens Ouwehand in elk geval niet goed gefunctioneerd. Onder kabinet Balkenende was volgens haar de mantra dat de sector zichzelf wel zou kunnen reguleren. Met die gedachte is het toezicht toen fors uitgekleed. Maar die controle uit de sector zelf heeft nu klaarblijkelijk zwaar gefaald. In deze zaak is bijvoorbeeld helemaal niet gecheckt of Chickfriend een vergunning had om hun werkzaamheden uit te voeren - dat hadden ze niet-. Er werd ook niet gevraagd of de stof die ze gebruikte wel was toegestaan - wat niet het geval was-. Iets wat je trouwens gewoon kunt checken op een site. Deze nalatigheid heeft behoorlijk ingrijpende gevolgen. Hoewel boeren zelf geen controle hebben toegepast, kloppen ze nu wel aan bij de overheid en daarmee bij de belastingbetaler om compensatie.

Massaal kippen geruimd

Er zijn anderhalf miljoen kippen geruimd uit economische overweging. Dit terwijl je kippen kunt detoxen door ze op dieet te zetten, dan is de kip haar gif kwijt. Maar dat kost geld en in die tijd levert een kip niets op. En dat willen en kunnen de boeren niet. Ouwehand vindt deze werkelijkheid onacceptabel. "De Nederlandse wet zegt dat de intrinsieke waarde van een dier moet worden gerespecteerd, dat je ze niet zomaar mag afmaken. Maar er is een zaak over geweest en het wrange is dat de verdediging van de Nederlandse regering is: 'Maar dat doen we altijd!' En dat klopt, want in Nederland worden jaarlijks 30 miljoen haantjes vergast, omdat zij niet van waarde zijn voor de eierindustrie. Dus omdat het een normale gang van zaken is, mag die massale ruiming nu ook gewoon doorgaan." 

"Het moet echt anders!"

Volgens Ouwehand is dierenwelzijn in Den Haag nooit prioriteit geweest. De groei van de Partij voor de Dieren, zowel in zetels als in peilingen, is volgens haar een duidelijk signaal dat mensen stellen: 'Het moet echt anders!' "Neem die intensieve veehouderij in Nederland: ik schaam me kapot", zegt Ouwehand. "Sowieso met die megastallen. Die moeten afgeschaft worden. Het is een drama, zoveel dieren op een kluitje. Dat zie je deze zomer weer bij die stallenbranden. Laat dit allemaal een duidelijk signaal zijn naar de formatie. Vooral naar D66!"