Dit is hoe het land draaiend gehouden wordt tijdens de formatie

De eerste formatiepoging is gefaald en nu we geen idee hebben hoe lang het gaat duren voor we weer een kabinet hebben, zoeken wij antwoord op de vraag: wat gebeurt er allemaal niet terwijl er geformeerd wordt?

Mark Rutte vertelt dat de formatie mislukt is. Foto: ANP

De trage dans die formeren heet

Maandenlang wordt je verteld dat je móét gaan stemmen en vertellen alle politieke partijen vol passie en visie hoe Nederland eruit zou moeten zien. Verkiezingsdag breekt aan, we gaan massaal naar de stembus, de uitslag is bekend en dan? Dan begint de uiterst trage dans die formeren heet. Als het even tegenzit moeten we misschien wel een jaar wachten voordat een nieuw kabinet eindelijk aan de slag kan. Maar hoe wordt in de tussentijd de Haagse toko draaiend gehouden?

Nou, welkom in de wondere wereld van het demissionair kabinet. Een politiek grijs gebied waarin zeer opmerkelijke dingen kunnen gebeuren.

Ontslag aanbieden maar toch doorwerken

Allereerst: wat is dat nou eigenlijk een demissionair kabinet? Een dag voor de verkiezingen hebben alle ministers en staatssecretarissen hun ontslag aangeboden aan de koning. Vanaf dat moment was kabinet Rutte II demissionair. Zij houden het pluche warm totdat er een nieuwe kabinet is.

Ministers houden jaarlijkse heidag in Delft. Foto: ANP

Niet veel nieuws

Heel simpel gezegd: er is niet bijster veel nieuws te doen in die periode. Het demissionair kabinet mag alleen lopende zaken afhandelen en mag zich niet uitlaten over politiek gevoelige of controversiële onderwerpen. Deze controversiële onderwerpen zijn een flinke lijst met daarop onderwerpen zoals bijvoorbeeld het asielbeleid, de regels rondom interlandelijke adoptie, de wet sekseregistratie en de nationale klimaatadaptatiestrategie. Het dagelijkse bestuur van het land gaat natuurlijk gewoon door, maar grote knopen doorhakken kan je wel vergeten.

Voor acht politici is dit extra vreemd

Maar vergis je niet, er kunnen zeker opmerkelijke dingen gebeuren tijdens deze kabinetloze periode. Voor acht politici is dit extra vreemd. Rutte, Hennis--Plasschaert, Dijkhof, Dekker, Asscher, Dijsselbloem, Ploumen en Dijksma zijn namelijk voor deze periode zowel minister of staatssecretaris als Tweede Kamerlid. Wat betekent dat ze zichzelf controleren zolang de formatie duurt. Normaal gesproken mag dat niet, maar in de formatieperiode zit er niets anders op.

Mark Rutte. Foto: ANP

Tijd voor een nieuw kabinet!

Hoe langer de formatie duurt, hoe groter de kans is dat er toch knopen doorgehakt moeten worden door het demissionair kabinet. Voor een begroting, of een noodsituatie bijvoorbeeld. Laten we dus maar gewoon hopen dat we snel weer een kabinet hebben.