Fake news is overal
Foto van Eva Jinek

Dit is hoe een gewone Amerikaan 'godfather of fake news' werd

Bij Jinek sprak Eva met vier hoofdredacteuren over een van de grootste uitdagingen van deze tijd: nepnieuws. Wie zit daar eigenlijk achter? De BBC schreef een ontluisterend profiel over de ‘godfather of fake news’.

Fake news
Fake news Getty Images

Een nieuwe wetswijziging, een vreemd misdrijf of een controversiële uitspraak: het zijn allemaal voorbeelden van nieuws, die net zo goed verzonnen kunnen zijn. Fake news, alternative facts en corrupte media zijn niet meer weg te denken uit ons hedendaagse nieuwsbeeld. Maar wie of wat zit er achter dit nepnieuws?

Volgens BBC is de Amerikaanse Christopher Blair één van de sleutelfiguren. De Britse website bekroonde hem zelfs met de titel: The Godfather of Fake News. En met goede reden want Blair begint zijn dagen met de vraag: welke misinformatie zal ik dit keer de wereld in slingeren?

Zoals gewoonlijk begint hij zijn dag met een verzonnen Breaking News-aankondiging. Hij is vooral fan van het aanpassen van de grondwet met vreemde amendementen, oftewel wetswijzigingen. Inmiddels heeft hij dat al zo’n dertig keer gedaan. Maar vandaag besluit hij de Clintons weer eens in een negatief daglicht te zetten: ‘BREAKING: ‘Clinton Foundation Ship Seized at Port of Baltimore Carrying Drugs, Guns and Sex Slaves’.

Deze kop, net als alle anderen, is volledig afkomstig uit zijn eigen duim. Het komt niet eens voort uit een diepgewortelde haat voor de Clintons, want uiteindelijk is niemand geheel veilig voor zijn virtuele pen.

Fake news is overal
Fake news is overalUnsplash

Het begon als een politiek blog
Het begon allemaal vanuit een liefde voor bloggen, maar liep al snel uit tot een dagelijkse stroom aan foutieve Informatie. Blair merkte namelijk dat de politieke blog die hij eerst bijhield, hem geen inkomsten opleverde. Onder aliassen als BustaTroll en Flagg Eagleton, begon hij daarom te experimenteren met verzonnen verhalen met koppen die eruit zagen als echte krantenartikelen. Tot zijn verbazing resulteerde het in duizenden reacties en shares.

BREAKING: Torture Chamber in Bill Clinton’s Basement Described As A ‘Kill Room

Nepnieuws van Christopher Blair

Ondanks de kritiek van zijn vrouw bleef hij doorgaan. Blair gebruikte het advertentieplatform van Google om zijn pagina weergaven om te zetten naar geld. En dit bleef maar binnenstromen. In 2014 stopte hij met zijn werk in de bouw: vanaf nu kon hij leven van de inkomsten van het nepnieuws. “Door het schrijven kon ik stoppen met het uitputten van mijn lichaam in de bouw en bij mijn kinderen zijn”, vertelt hij aan de BBC.

Hoe controversiëler, hoe beter. Het is vooral de bedoeling dat de koppen iets losmaken. Zoals deze bijvoorbeeld: ‘BREAKING: Torture Chamber in Bill Clinton’s Basement Described As A ‘Kill Room’.

Geen nepnieuws, maar satire
Zelf noemt Blair zijn berichten satire, en geen nepnieuws, nieuws, opinie of propaganda. Zijn koppen zijn ‘racistisch en onverdraagzaam’. Precies om deze reden gaan zijn stukken volgens hem viral, wat voor hem weer een bak geld betekent.

Maar toen kreeg de samenleving er lucht van. Vooral tijdens de Amerikaanse verkiezingen in 2016 werd duidelijk dat er nepnieuws werd verspreid in het nadeel van Hillary Clinton. De BBC schrijft dat Blair over één kam werd geschoren met de mensen die nepnieuws verspreidden om Donald Trump aan stemmen te helpen. Blair, zelf een liberale Democraat, heeft een heel ander belang bij het verspreiden van het nepnieuws. Zijn ultieme doel is om conservatieve Amerikanen erin te luizen de berichten te delen, in de hoop dat hun - zoals Blair het noemt - ‘onwetendheid’ duidelijk wordt.

“Noem me een monster, maar ik ben trots”

Want het blijft niet bij het delen van het nepnieuws: als een bericht eenmaal op Facebook circuleert verandert Blair in een ‘linkse trol’. Met het viral gaan van het bericht stromen de reacties binnen - de één nog extremer en racistischer dan de ander. Ondertussen rapporteert hij er op los. “We hebben honderden profielen laten verwijderen”, vertelt hij trots. Volgens Blair zitten er ‘hardcore racisten’ tussen, zoals leden van de huidige Ku Klux Klan. Die zijn nu blootgesteld bij hun families en op hun werk. “Je kunt me een monster noemen voor het verspreiden van nepnieuws”, zegt hij. “Maar ik ben er trots op.”

Ik infiltreerde in 26 conservatieve Facebook-groepen

Christopher Blair

En het ging nog een stapje verder: samen met een klein team van schrijvers infiltreerde Blair in 26 conservatieve Facebook-groepen met daarin veel haatberichten aan het adres van onder andere de Obama’s. Die berichten gingen volgens hem zo ver, dat er op een gegeven moment bewerkte foto’s werden geplaatst waarin Barack Obama werd gelyncht. Samen met zijn trollenleger verving Blair alle foto’s voor afbeeldingen van geiten. Deze bleven vervolgens dagen online staan. Blair’s doel van politiek gemotiveerde satire werd ook hier weer duidelijk.

Maar door het groeiende besef van nepnieuws in de maatschappij en de druk vanuit de politiek, moeten bedrijven zoals Facebook harder gaan optreden tegen het fenomeen. Mark Zuckerberg verklaarde dit jaar de oorlog tegen fake news op zijn website. Door een aangepast algoritme wordt de inhoud die geplaatst is door familie en vrienden uitvergroot en op die manier probeert het bedrijf spam, clickbaits en fake news tegen te houden.

Geld was nooit mijn doel, ik geloof hierin

Christopher Blair

Geld niet als doel 

En als gevolg verschrompelden Blair’s inkomsten steeds meer. Al zes maanden is er niks meer binnengekomen. Al benadrukt hij zelf dat het geld nooit zijn motivatie is geweest. Blair zegt een verzet te willen vormen tegen Trump en de Republikeinen. “En ik ga door”, zegt hij. “Ik ben actief en ik schrijf nog. Want ik geloof erin, en dat zal ik altijd doen.”

Een ontluisterend profiel over een van de sleutelfiguren van de Amerikaanse fake news cycle. Ben je benieuwd naar het hele verhaal over Christopher Blair? Lees het via de link hieronder.

7 januari 2019 19:15
Bron: 
BBC News