Jááááren geleden ontdekte PhD-student Jocelyn Bell Burnell een pulsar.
Foto van Eva Jinek

Deze Phd-student ontdekte 50 jaar geleden een ster (en dat wordt nu eindelijk beloond!)

Jááááren geleden ontdekte PhD-student Jocelyn Bell Burnell een pulsar. Ze deed onderzoek aan Cambridge University en kwam de ster ‘toevallig’ tegen. Dat de pulsar zó baanbrekend zou zijn en haar begeleider nota bene een Nobelprijs zou opleveren, had ze nooit gedacht. Nu, ruim 50 jaar later, wordt de dame zélf beloond!

 

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Bell Burnell lag er zelf niet bepaald wakker van dat haar begeleider er dankzij háár bevindingen in 1974 met de Nobelprijs voor Natuurkunde vandoor ging. Ze sprong voornamelijk een gat in de lucht omdat de prijs eindelijk aan een sterrenkundige ontdekking werd toegewezen. Bovendien was het normaal dat PhD-studenten niet met naam en toenaam erkend werden in die tijd.

Een onzekere tijd

Bell Burnell was allang blij dat ze mee kon werken aan een onderzoek dat ook echt iets betekende voor de natuurkunde. Dat is niet zo gek als je bedenkt dat er in 1967, toen ze de pulsar voor het eerst ontdekte, maar weinig vrouwen waren die studeerde, laat staan dat ze onderzoek deden in dit wetenschappelijke vakgebied. Ze was ontzettend bang om te falen en kampte met een behoorlijke dosis ‘oplichterssyndroom’ tijdens haar studietijd.

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Toen ze zich verloofde met haar partner was Bell Burnell best wel trots op de ring die ze van haar echtgenoot in spe had gekregen. Ze peinsde er daarom niet over om de ring thuis te laten als ze naar haar werk ging. "Maar dat zorgde voor de nodige scheve ogen en gaf mijn collega’s het idee dat ik binnenkort zou stoppen met werken" vertelt ze aan National Geographic. In die tijd hoorden getrouwde vrouwen namelijk niet thuis op de werkvloer. Die moesten thuis voor het huishouden en de kinderen zorgen.

Altijd in de buurt van de sterren gebleven

De druk werd eigenlijk alleen maar groter toen ze een zoon kreeg. Maar Bell Burnell hield voet bij stuk. De eerste jaren als moeder volgde ze haar man weliswaar, maar ze bleef altijd actief in het vak.  

Dat het "niet-classificeerbare kronkeltje" dat ze per toeval ontdekte via haar zelfgebouwde telescoop voor zoveel nieuwe inzichten zou zorgen én tot de ontdekking van de pulsar, was een absolute droom die uitkwam.

Wat die pulsar zo bijzonder maakt? Volgens The National Geographic kun je ze een beetje vergelijken met het Zwitserse zakmes van de sterrenkunde. Aan de hand van deze ronddraaiende neutronensterren kunnen wetenschappers de meest fundamentele natuurkundige theorieën testen. Denk maar aan zwaartekracht, navigatie door de kosmos en mogelijke communicatie met buitenaards leven.

En dan te bedenken dat de ontdekking per toeval is gedaan omdat Bell Burnell door haar telescoop een blauwe flikkering zag. De eerste keer dat ze het fenomeen ontdekte was op 6 augustus 1967. Omdat ze nog niet wist wat ze had ontdekt, schreef ze simpelweg een vraagteken in haar schrift. Maar de flikkering bleef terugkomen en op die manier kon de PhD-student een patroon ontdekken.

Best zonde dat Bell Burnell zelf niet met de eer kon strijken. Maar ze neemt  het Nobelcomité eigenlijk niets kwalijk. Door de jaren heen heeft ze vanuit alle mogelijke hoeken heel veel waardering gekregen voor haar werk en eindeloze inzet om minderheidsgroepen in de wetenschap ook een plek te geven.

De Special Breakthrough Prize

Maar het mislopen van de Nobelprijs wordt nu, 51 jaar na de ontdekking van het gekke kronkeltje, toch rechtgezet. Want Bell Burnell heeft de Special Breakthrough Prize van de fundamentele natuurkunde gekregen. Dat is niet alleen een enorme eer aangezien de prijs maar drie keer eerder is uitgereikt, maar wat vooral een leuke bijkomstigheid is dat er een schappelijke 3 miljoen dollar aan prijzengeld aan vastkleeft.  

De grande dame van de wetenschap heeft de prijs niet alleen gekregen voor de "detectie van radiosignalen van snel draaiende, super dichte neutronensterren", maar ook haar "inspirerende en wetenschappelijke leiderschap" zijn aanleiding voor de prijs.

Je hebt de social media cookies niet geaccepteerd.

Om bovenstaande inhoud te bekijken moet je de social media cookies accepteren. Hierdoor kan je social media berichten zien, delen en erop reageren.

Wijzig cookie instellingen

Bell Burnell heeft gedurende haar carrière heel veel tijd besteed aan het ondersteunen van vrouwen en minderheden in de wetenschap. Volgens haar moet de wetenschap een inclusieve community zijn. Het geldbedrag investeert ze dan ook niet in een gloednieuwe auto of een een vakantiehuis in een tropisch oord, maar ze doneert het volledige geldbedrag aan een organisatie die zich inzet voor diversiteit in de wetenschap en ondervertegenwoordigde groepen in de natuurkunde helpt met afstuderen.   

Wat ons betreft mag Dame Jocelyn Bell Burnell wel vaker een prijs winnen. Ben je benieuwd naar de rest van haar inspirerende verhaal en hoe die ontdekking nou precies ging? Lees het via de artikelen hieronder.

Bron: 
The National Geographic
Bron: 
The Lily