Deze fotograaf maakte bijna drie decennia lang elk jaar een foto van Angela Merkel

Angela Merkel laat zelden journalisten toe in haar persoonlijke leven, maar er is één persoon die haar al bijna drie decennia elk jaar mag fotograferen. En dat is kunstenares Herlinde Koelbl. Haar foto's geven een unieke kijk op het leven van de machtigste vrouw ter wereld.

Expositie van Herlinde Koelbl. Foto: ANP

Drie vragen

Koelbl maakt sinds 1991 - met een pauze tussen 1999 en 2006 - elk jaar een foto van Angela Merkel en stelde haar daarbij telkens dezelfde drie vragen: ‘Wat heb je dit jaar geleerd?’, ‘Wat heb je afgeleerd?’ en ‘Heb je dit jaar de tijd gevonden om een pruimentaart te bakken?’ The Guardian schreef een fascinerend artikel over dit langlopende fotoproject.

Uh, pruimentaart?

Het lijkt natuurlijk een beetje vreemd om de machtigste vrouw ter wereld te vragen naar pruimentaarten. Maar Merkel bakt al jaren deze taart voor haar man, die er gek op is. De taart staat dan ook symbool voor de tijd die ze vrij kan maken voor haar privéleven in haar drukke leven.

In haar eerste foto zag je al dat ze onwrikbaar was

Herlinde Koelbl

Wat doet macht met een mens?

Merkel was pas een jaar lid van haar partij het CDU, en nog niet bepaald bekend, toen Koelbl haar benaderde voor haar project ‘Traces of Power’. Het doel van dit project? Kijken wat macht doet met het uiterlijk van een persoon. Het idee was simpel: volg vijftien politici en zakenlui die net begonnen zijn met een hoge functie binnen de overheid of het bedrijfsleven en neem elk jaar een foto van ze. Zie je na een tijdje de eerste grijze haren of rimpels verschijnen? En hoe verandert iemands houding of de manier waarop hij of zij in de camera kijkt?

Pas over 8 jaar?!

Eerst was Merkel sceptisch over het idee. Wat heb je als politicus aan een fotografieproject dat pas over acht jaar wordt gepubliceerd? “Politici willen morgen in de krant staan,” legde Merkel uit aan The Guardian. Maar Koelbl kreeg haar uiteindelijk toch zover om mee te doen.

De verlegen Merkel

In de eerste foto’s zien we een 37-jarige Angela Merkel, die nog een stuk minder zelfverzekerd in de camera kijkt dan ze tegenwoordig doet. Het viel Koelbl ook op hoe verlegen Merkel was, toen ze haar voor het eerst ontmoette. Aan The Guardian vertelt ze: “Merkel was niet iemand die haar ego wilde laten zien. Zichzelf blootstellen voor een foto vond ze moeilijk. Dat zag je. Maar toch zag je in de eerst foto al dat ze onwrikbaar is op haar eigen manier.”

De zelfverzekerde Merkel

In het vijfde jaar van haar project - in 1996 - zag Koelbl dat Merkels lichaamshouding veranderd was. “Ze was minder gespannen. Keek recht de camera in, met haar kin omhoog en haar lichaam kaarsrecht. Ze had meer zelfvertrouwen gekregen.” In 1996 vertelde Merkel aan Koelbl: “Ik vond het vroeger veel moeilijker om de juist houding te vinden. Ik wist nooit waar ik mijn handen moest laten. Maar dat heb ik verbeterd en ik ben zelfverzekerder geworden.”

Angela Merkel by Herlinde Koelbl. #angelamerkel #merkel #herlindekoelbl #theleaderofthefreeworld

Een bericht gedeeld door Jan Hertel (@clovis_sangrail) op

De privé Merkel

Naast de foto's gaven de antwoorden op Koelbl’s drie vragen ook een ongekend inzicht in het privéleven van de jonge politicus. Bijvoorbeeld over haar relatie met haar echtgenoot Joachim Sauer, hun keuze om kinderloos te blijven en Merkels eeuwige gevecht met haar gewicht.

De onwrikbare Merkel

Bij haar bezoek van afgelopen jaar viel het de fotograaf op dat Merkel niet zichtbaar aangedaan was door de voorgaande inspannende twaalf maanden. Twaalf maanden waarin Merkel moest omgaan met de vluchtelingencrisis, de aanslag in Berlijn, de Brexit en de verkiezing van president Trump. “Meestal kan je aan iemand zijn gezicht aflezen dat ze een moeilijk jaar gehad hebben. Maar er was niet veel veranderd aan Merkel. Haar houding was niet veranderd,” vertelt Koelbl.

Herlinde Koelbl. Foto: ANP

“Politiek verandert mensen”

Wat heeft Koelbl geleerd van deze deze fotoserie? “De politiek verandert mensen,” concludeert ze. “En meestal niet in de positieve zin. Ze leren een masker op te zetten, zodat niemand kan zien hoe ze zich echt voelen. Ik kan me geen moeilijkere baan voorstellen dan politiek leider te zijn van een land. Iedereen heeft altijd iets over je te zeggen: of het nou gaat om de jurk die je aan hebt, of dat er zweetplekken onder je oksels te zien zijn.”

Blijf haar volgen

Koelbl zegt dat ze doorgaat met de serie tot Merkel geen Bondskanselier meer is. Wij moedigden haar aan, want we zijn erg geïntrigeerd door haar project. Hoe Merkel in 26 jaar tijd is veranderd van een onzekere minister naar een onwrikbare Bondskanselier. Dat is fascinerend om te zien. Kijk zelf maar via de onderstaande link naar het Guardian-artikel.

Bron: 
The Guardian