Foto van Eva Jinek

Anorexia-behandelaar: “Verzekeraars kijken alleen naar een oplossing voor de korte termijn”

In de uitzending van 27 juli zat een item over anorexia. Aanleiding was de controversiële Netflix-film To the Bone. Nu laten we een behandelaar aan het woord. Babette Edelman is ervaringsprofessional bij Human Concern, een centrum voor eetstoornissen. Wij spraken haar over het behandeltraject.

Foto: Penn State

Bij Human Concern meldt zich een steeds grotere groep patiënten met een ernstige eetstoornis. Op jaarbasis gaat het om meer dan 1250 meisjes en jongens. Van deze groep is 80 procent eerder voor een eetstoornis behandeld. Dit zijn de zogenaamde ‘draaideurpatiënten’.  

Babette, psycholoog, heeft naast haar universitaire psychologie-opleiding een interne opleiding bij het centrum gevolgd en is zelf genezen van een eetstoornis. Volgens haar is het van levensbelang dat we het probleem van eetstoornissen en draaideurpatiënten structureel aanpakken. En dat kan volgens haar alleen als iedereen bij elkaar komt: klinieken, verzekeraars en de politiek.

Onze redacteur Thomas de Man sprak haar telefonisch. 

-Wat gaat er mis bij de behandeling van deze 'draaideurpatiënten'?
“De behandeling van veel patiënten met een eetstoornis bestaat enkel uit symptoombestrijding. Hierbij wordt puur gekeken naar het eten en het gewicht van iemand. Dat werkt niet, want patiënten vallen dan snel terug op het ‘ik ga niet eten’ verhaal. Het allerbelangrijkste is het onderliggende probleem van de eetstoornis.’’

-En wat voor soort problemen zijn dit?
“Dat is per individu verschillend, maar je moet denken aan ernstige trauma’s, angsten en depressies. Wij kijken per patiënt wat hij of zij nodig heeft. Vaak combineren we verschillende soorten therapie. Alle ervaringsprofessionals bij Human Concern hebben een eigen specialisatie, wat de individuele aanpak ten goede komt. ’’

Iemand moet zich écht gehoord en gezien voelen

Babette Edelman

-In onze uitzending zegt Madhi (vader van Ira) dat er meer persoonlijke betrokkenheid nodig is van behandelaars
“Persoonlijke betrokkenheid is heel belangrijk in de weg naar herstel, maar de mate waarop je dat doet is afhankelijk van de cliënt. We willen naast iemand staan, iemand een spiegel voorzetten. Maar je bent geen vriendin of moeder. En grenzen stellen kan voor iemand juist heel leerzaam zijn.

Het is wel ontzettend belangrijk dat deze mannen en vrouwen zich écht gehoord en gezien voelen, want dat doen ze zelf niet. De meesten houden niet meer van zichzelf. Genoeg aandacht geven aan het individu daar heb je maatwerk voor nodig en dat kost heel veel geld.’’

Veel verzekeraars kijken alleen naar een korte termijn oplossing

Babette Edelman

-Wat voor rol spelen de verzekeraars hierin?
“Wij lopen aan tegen een ‘zorgplafond’. We krijgen dan geen geld meer en moeten de behandeling staken. Dat is desastreus voor de patiënt. Veel verzekeraars kijken naar een kortetermijnoplossing en symptoombestrijding.

Maar voor duurzaam herstel moet je ten minste een aantal jaren doorgaan met behandelen van het onderliggende probleem. Helaas zien veel verzekeraars (en ook behandelaars) dit nog niet in. Ze zetten te weinig middelen in om iemand beter te laten worden voor de lange termijn. En hierdoor ontstaan wat wij ‘draaideurpatiënten’ noemen.’’

Een wachtlijst van een half jaar is onacceptabel

Babette Edelman

-Jullie spreken ook van wachtlijsten
“Patiënten moet gemiddeld een half jaar wachten op behandeling. Onacceptabel. Voor een deel van deze mannen en vrouwen heeft dit dramatische gevolgen. Ze komen in een ziekenhuis terecht of kunnen zelfs overlijden. Anorexia is een van de meest dodelijke psychiatrische ziektes.’’

We hebben iedereen nodig: klinieken, politiek, verzekeraars

Babette Edelman

-Hoe kunnen we dit veranderen?
“We moeten met zijn allen eens gaan kijken hoe we deze verschrikkelijk ziekte structureel kunnen oppakken in Nederland. Een eetstoornis is eigenlijk een soort beschermjas die je niet zomaar af kunt doen, we moeten dit met elkaar oplossen.

Het kan niet alleen van één behandelaar komen, we hebben iedereen nodig: klinieken, politiek, verzekeraars. Minister Schippers heeft een pot geld beschikbaar gesteld, maar het zijn de zorgverzekeraars die óók moeten inzien dat genezing tijd en vooral geld kost. ’’

-Veel ex-patiënten hebben het over een innerlijk stemmetje waar je tegen vecht. Hoe heb jij dat uiteindelijk verslagen, Babette?
“Ik beschrijf het als een hele kritische stem. Naar mij als persoon. Alles wat ik deed was niet goed, zei die stem. Het haalde alles naar beneden en was continu aanwezig. Het is belangrijk die stem te herkennen, en in te zien dat die stem veelal niet altijd de waarheid spreekt. Uiteindelijk willen we dat onze jongens en meisjes een eigen gezonde stem creëren.”