Piper Kerman
Foto van Eva Jinek

Wat de schrijver van Orange is the New Black kwijt wil over het gevangenissysteem

Het levensverhaal van Piper Kerman was de inspiratiebron voor de populaire serie Orange is the New Black. Nu de serie ten einde komt, spreekt ze zich opnieuw uit over een falend gevangenissysteem, dat met name vrouwen in Amerika schade toebrengt. 

Piper Kerman
Piper KermanGetty Images

Piper Kerman, schrijver van het autobiografische boek Orange is the New Black, heeft het Amerikaanse gevangenissysteem van binnenuit meegemaakt. Haar verhaal staat vol bizarre gebeurtenissen die ze in die periode meemaakte. Het werd de inspiratiebron voor de gelijknamige Netflix-serie.

Inmiddels telt de serie zeven seizoenen, welke werden bekroond met vier Emmy Awards. Ondanks dat het gaat om een fictief verhaal kregen veel mensen kregen door de serie, een ongekend kijkje in het leven in een vrouwengevangenis. 

Voor The Lily brengt Kerman nu haar zorgen tot uiting. Volgens een rapport uit 2018 zitten er op dit moment zo’n 219.000 vrouwen in de gevangenis in de VS. Hun leven is vaak onvoorstelbaar wreed en ongeschikt voor vrouwen. Nu het laatste seizoen van OITHB online staat, grijpt Kerman de gelegenheid aan om haar zorgen daarover nog één keer te uiten: het systeem is aan verandering toe.

Het systeem is bedacht voor en door mannen

Piper Kerman, schrijver OITNB

"Wat ik heb meegemaakt gedurende mijn tijd in de gevangenis, was geen gerechtigheid", vertelt Kerman, die in 2004 dertien maanden vast kwam te zitten voor drugssmokkel. Net zoals het beeld dat in de serie wordt geschetst, gaat het er vaak wreed aan toe in de gevangenis. "Vrouwen proberen te overleven in een systeem dat werd bedacht voor en door mannen", legt ze uit.

Concreet betekent dat het volgende volgens Kerman: "Alle vrouwen in de gevangenis lopen risico op seksueel misbruik en medische verwaarlozing". Fysiek geweld, machtsmisbruik en kleinering: het 'hoort er allemaal bij'. Vrouwen zijn kwetsbaar en de dupe van het corrupte gedrag van de cipiers. Volgens Kerman gaat het zelfs dusdanig ver dat de cipiers hiertoe worden opgeleid tijdens hun trainingen. 

Zelf ook een slachtoffer

Een groot pijnpunt is het feit dat een groot deel van de vrouwen die in de gevangenis belandt, bij voorbaat al kampt met psychische klachten. Kerman: "86 procent van de gevangenen is seksueel misbruikt voordat zij in de gevangenis belandt en tussen de 60 en 80 procent heeft in haar leven al eens fysiek geweld ervaren". Vaak hebben de vrouwen die in de cel belanden dus al een kwetsbare achtergrond.

Niet zelden, stelt Kerman, is een slechte omgang met deze kwetsbare positie ook het startpunt waardoor ze uiteindelijk in de gevangenis belanden. Bij gebrek aan middelen om met hun psychische klachten om te gaan, krijgen vrouwen vaak niet de nodige mentale support. Daarnaast lopen ze aan tegen maatschappelijke issues. Middels een pad van dubbele standaarden en racisme, glijden ze af richting gevangenschap.

Natuurlijk, de vrouwen in kwestie hebben ook een eigen verantwoordelijkheid. Maar Kerman schijnt wel licht op zaken waarvan we nog niet eens wisten dat ze meespeelden. Ook vertelt ze dat de naasten van vrouwen in gevangenschap het ook zwaar te verduren krijgen. Families, met name kinderen, lijden onder de afwezigheid van hun vrouw of moeder. Voor kinderen kan het een behoorlijk traumatische ervaring zijn dat hun moeder achter de tralies zit, met alle gevolgen van dien.

Na straf komt vrijheid?

Het grootste deel van de vrouwen keert uiteindelijk terug naar de maatschappij. Deze reïntegratie verloopt alleen lang niet altijd zonder slag of stoot. De draad oppakken, het vinden van een baan, en de juiste mentale support, blijken in de praktijk een enorme uitdaging. Overleven is nog moeilijker geworden dan voor de periode in de gevangenis. Niet alleen vanwege de trauma’s die zijn versterkt of opgedaan in de cel, maar ook vanwege de stempel 'ex-gedetineerde' die ze nu dragen.  

Met haar pleidooi hoopt Kerman mensen wakker te schudden. Een falend en corrupt gevangenissysteem is volgens haar geen gerechtigheid. "Gevangenschap zou een laatste redmiddel moeten zijn in plaats van een eerste oplossing." Met het laatste seizoen van Orange is the New Black komen de verhalen van de hoofdfiguren ten einde, maar die van vrouwen in de gevangenissen in de VS blijven aan de orde van de dag.

Bron: 
The Lily