Foto: ANP
Foto van Eva Jinek

Amerika is democratisch, maar haar grote bedrijven zijn een dictatuur

In je broek plassen omdat je niet naar de wc mag van je baas. En dan ook nog eens door hem worden uitgelachen. Het is ongelooflijk, maar dit gebeurt dus echt in Amerika. 

Foto: ANP
Foto: ANP

Amazon verbiedt haar werknemers om met elkaar te praten als het onderwerp niet werkgerelateerd is, dat is ‘stelen van de baas z’n tijd’. Apple spit dagelijks door de tassen van haar detailhandelaren om te checken of ze niets stelen (wat oploopt tot een half uur langer, onbetaald, op je werk zijn). Bij vleesproducent Tyson mogen medewerkers tijdens werktijd niet eens naar de wc, waardoor sommigen gedwongen worden het in hun broek te doen terwijl hun supervisor toekijkt en hen bespot.  

En dat is nog niet alles…

Dit zijn natuurlijk maar een paar voorbeelden, maar vergis je niet: in Amerika bemoeien werkgevers zich massaal met hun werknemers. Ongeveer een half miljoen Amerikanen zijn door hun werkgevers getest op drugsgebruik in hun vrije tijd.

Daarbij hebben miljoenen Amerikanen wel eens meegemaakt dat hun baas hen onder druk zette om een bepaalde politicus - of politiek doel - te steunen. Werkgevers kunnen ook al de ziektekostenverzekeringspremie van hun werknemers verhogen als zij vinden dat ze niet genoeg bewegen en ongezond eten. Ja, dit gebeurt echt.

Amerikaanse dictaturen, dat zijn het

Deze bevindingen komen uit dit onderzoek naar de Amerikaanse bedrijfscultuur van Elizabeth Anderson, filosofie professor aan de Universiteit van Michigan. In haar artikel voor Vox laat ze zien dat de machtsvertoning van Amerikaanse bazen zo ver gaat dat hun bedrijfscultuur in feite een dictatoriaal regime is.

Werknemers kunnen niets inbrengen

Oke, dat is een flink statement. Hoe zit dat dan? Anderson stelt dat elk bedrijf - net als een staat - een soort regering heeft. Een bedrijf heeft immers ook een bestuur dat bepaalt wat normaal is (en wat niet), en die sancties oplegt als mensen zich niet aan de regels houden. In een bedrijf wordt de regering alleen ‘het management’ genoemd.

Managers van Walmart zijn berucht vanwege het kleineren van werknemers

Als je op deze manier naar bedrijven kijkt, zo stelt Anderson, zie je hoeveel overeenkomsten veel grote Amerikaanse bedrijven hebben met een dictatuur. Want net als in een dictatuur hebben de werknemers van deze bedrijven helemaal niets te zeggen over de beslissingen die worden gemaakt en is de leiding niet transparant over wat ze doet.

Foto: ANP
Foto: ANP

Vernederen is niet illegaal

Maar het gaat nog verder. De leiding kan ongestraft misbruik maken van haar werknemers doordat er wettelijk heel weinig is vastgelegd over wat ze niet mogen doen. Managers van Walmart en Amazon zijn berucht vanwege het uitschelden en kleineren van hun personeel, maar ze komen ermee weg. Werknemers kunnen hen er alleen voor aanklagen als de beledigingen discriminerend zijn. Dat is namelijk wel wettelijk verboden.

Werkgevers zijn de baas van het leven van hun werknemers

Daarbij sta je in Amerika zo op straat, want het ontslagrecht is heel soepel voor werkgevers. Tuincentrum Scotts ontsloeg een werknemer omdat hij thuis wel eens een sigaret op stak. En San Diego Christian College stuurde een lerares naar huis omdat zij seks had voor het huwelijk (en gaf vervolgens haar baan aan haar verloofde). Dat kan gewoon. Werkgevers weten dat en buiten hun macht zo erg uit dat ze de baas worden van het leven van hun werknemers.

Foto: ANP
Foto: ANP

Amerikanen denken wel dat ze vrij zijn

Maar waarom pikken Amerikanen dit? Anderson legt uit dat het te maken heeft met het rotsvaste geloof dat Amerikanen hebben in de vrije marktwerking: Hoe minder overheidsbemoeienis, hoe vrijer iedereen is. Je kunt toch zelf bepalen waar je gaat werken en wanneer je ontslag neemt?

Maar ben je wel vrij om je eigen keuzes te maken in een bedrijf waar je weinig tot geen inspraak hebt en je baas je kan verbieden om hetzelfde werk in dezelfde sector te doen als je weggaat?

Foto: ANP
Foto: ANP

Wat Trump hieraan doet

Gaat Trump er iets aan doen? Lijkt er niet op. Sterker nog, het ziet ernaar uit dat hij het alleen maar erger maakt. Zijn Labor Department, vergelijkbaar met ons Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, wil Obama’s wet intrekken die ervoor zorgt dat meer mensen hun overuren uitbetaald krijgen.

Daarbij annuleert Trumps regering ook Obama’s ‘paycheck transparency rule’. Hierdoor wordt het weer bijna onmogelijk voor vrouwen om erachter te komen of ze minder betaald krijgen dat hun mannelijke collega's.

Tijd voor verandering

Dit is wat de meeste Amerikanen ervaren op werk, concludeert Anderson. Zij pleit dan ook voor verandering. Mensen verdienen niet alleen een stem te hebben als het gaat om politieke beslissingen, maar ook op hun eigen werkvloer. En ze heeft drie tips om dat te bereiken. Lees haar hele artikel via de onderstaande link om de tips te lezen.

Bron: 
Vox